Primo namque dixi, quod gloriosus Christi confessor, Franciscus assimilatur
Christo, Filio hominis extrinsece in prophetica denunciatione. Dicitur enim
Amos III.:
Non faciet Dominus verbum, quin prius loquatur ad prophetas
suos.
[(Cf Am 3,7)]
Ex quo verbo prophetae patet argumentum, id est: rei veritas, quod multi
sancti, et si nobis non patent, sunt per ora prophetarum praenunciati mundo
affuturi, illi praesertim, qui capiti perfectionis specialius cohaeserunt, de
quibus quidam manifestantur per Scripturam, sicut Isaac
Gen. XVIII.
[(Gen 18,10)], et Samson
Iudicum XIV.
[(Iudic 13,1-5)]
ac Samuel
I. Re. I.
[(I Reg 1,1-20)]
et Iohannes Baptista
Luc. I.
[(Lc 1)], in quibus innuitur etiam alios similiter perfectos fuisse praenunciatos.
Et sicut caput omnis perfectionis, Christus Dominus per ora prophetarum est
praenunciatus, antequam veniret, ita beatus Franciscus. Unde sicut rex
potentissimus de uno suo regno ad aliud ire visitaturus volens non sufficit unum
aut duos mittere nuncios, sed plures adventum regis denunciantes, ita est de rege
regum, Christo, pro quo venit primo Abraham patriarcha, de cuius semine nasciturum
Deus Christum repromisit,
Gen. XXII.:
In semine tuo benedicentur omnes gentes.
[(Gen 22,18)]
Secundo venit Moyses, et cum Abraham habuisset duos filios, hic de Iudaeis
nasciturum praedixit,
Deut. XVIII.:
Prophetam de gente tua et de fratribus tuis suscitabit tibi Dominus Deus
tuus, ipsum audies.
[(Deut 18,15)]
Tertio venit
Esaias, [os 092. c. 03.] hic VII. ca.
praedixit, de quali matre nasceretur, dicens:
Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen eius Emmanuel,
id est: nobiscum Deus.
[(Is 7,14)]
Quarto venit
Micheas, qui c. V.
praedixit civitatem nativitatis, dicens:
Tu, Bethleem Effrata, parvulus es in milibus Iuda, ex te mihi
egredietur, qui sit dominator in Israel.
[(Mich 5,2)]
Quinto venit
Habacuc, qui determinavit lectum, quo primo locari debeat, dicens,
quod in praesepio, c. III.:
Domine, audivi auditum tuum, et timui, consider avi opus tuum, et expavi
in medium duum animalium
[(Cf Hab 3,2)], id est: bovis et asini. Sexto venit
Zacharias, qui praedixit modum conversationis eius, c. IX.
dicens:
Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, et ipse pauper sedens super asinam
et pullum eius.
[(Zach 9,9; Mt
21,5)]
Venit
David, qui praedixit genus mortis eius dicens in eius persona: Foderunt manus
meas et pedes meos.
[(Ps 21,17)]
Et breviter diversi diversis temporibus resurrectionem, ascensionem et
adventum ad iudicium praedixerunt, quae in ipso sunt completa et complebuntur.
Haec omnia in Veteri Lege, et sicut Christus Dominus in Lege Veteri, sic beatus
Franciscus in Lege Nova fuit praenunciatus. Primo per verticem
prophetarum, Mariae filium Iesum,
Lu. XII.
dicentem de ordine minorum:
Nolite timere, pusillus grex, quare complacuit Patri vestro dare vobis
regnum.
[(Lc 12,32)]
Secundo per cancellarium Christi, Iohannem,
Apocal. VII.
beatus Franciscus fuit praenunciatus dicens:
Vidi alterum angelum ascendentem ab ortu solis habentem signum Dei
vivi
[(Apoc 7,2)], et totum illud capitulum usque ad sextum sigillum exponit
Auctor conformitatum lib. I. de beato Francisco.
Unde sanctus Bonaventura oravit Deum pro revelatione huius prophetiae, cui dixit
angelus, quod ad litteram intelligitur de beato Francisco, qui fuit angelus
ratione puritatis et missionis, et habuit signum Filii Dei, id est: stigmata
Christi, et ascendebat, quare primus angelus, Luciper descenderat.
Tertio beatus Franciscus fuit praenunciatus per Apostolum gentium,
Gal. ult.
dicentem:
Ego stigmata Domini Iesu in corpore meo porto
[(Gal 6,17)], qui tamen non fuit a Christo stigmatizatus, nisi quod fuit lapidatus pro [os 092. c. 04.]
Christo in Lystris[?], ergo melius intelligitur de beato Francisco, ut dicitur
extra de verbo signi. "exiit, qui seminat", prope principium li. VI. "Haec est",
cui attestante Apostolo nemo de cetero debet esse molestus, quam regulam Christus
passionis suae stigmatibus confirmavit. Quarto beatus Franciscus fuit
praenunciatus per
abbatem Ioachim, centum vel pluribus annis, antequam veniret, dicens:
Erunt duo viri, unus hinc, alius inde, unus columbinus, alius corvinus,
id est: Franciscus et Dominicus, et post duos istos veniet
alter ordo saccis vestitus, sub cuius tempore apparebit filius iniquitatis,
id est: Antichristus.
Quinto beatus Franciscus fuit praenunciatus per Sibyllam tempore
regis Priami, ut patuit supra de stigmatibus. Sexto ipsum
praenunciavit quidam abbas ultramarinus, dicens multa de eius et fratrum
sanctitate, unde mandavit monachis suis, quod quando in partibus illis beatum
Franciscum vel fratres viderent, cum cruce et omni reverentia praecedere deberent,
et sic fuit factum, quando beatus Franciscus cum duodecim fratribus ad soldanum
[= szultán] pergeret. Ex quibus omnibus patet,
quod sanctus Franciscus similis fuit Christo Domino, Filio Virginis in prophetica
denunciatione.
Secundo beatus Franciscus assimilatur Christo in natali reclinatione, nam sicut
Christus ostendens tempore suae nativitatis fuit reclinatus in praesepium, super
quo exsultaverunt angeli, gavisi homines ac daemones territi. Sic in natali beati
Francisci. Primo inquam Dei Filius Altissimi fuit reclinatus in
praesepium, patet
Lu. II., ubi dicitur, quod beata mater
pannis eum involvit et reclinavit in praesepium.
[(Lc 2,7)]
Ecce prima requies Filii Dei, sed durior ultima in cruce. Legitur quoque de
beato Francisco, quod mater eius, Pica nomine, adveniente partus tempore nusquam
parere potuit, sed instanter petivit, ut portaretur ad stabulum iumentorum, in
quorum praesepio peperit hunc Christo Domino consimilem Franciscum.
Secundo denique tempore nativitatis Christi angeli exsultaverunt,
Luc. II.
dicentes:
Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae
voluntatis.
[(Lc 2,14)]
Similiter tempore nativitatis beati Francisci venit [os 092. c. 05.] quidam decorus aspectu
petens elemosynam in specie peregrini. Deinde puerum natum sibi praesentari
instanter poposcit. Cumque nutrix nollet tenerum puerum illi dare, ille vero cum
importunus exstitisset in petendo, tandem iussu matris ei oblatus est puer, quem
benigne amplexatus benedixit, ac ab humero dextro signum illi crucis imprimens
dixit astantibus: "In vico isto hodie nati sunt duo pueri, iste unus, et alter
alius. Iste erit de melioribus hominibus de mundo, sed alter de peioribus, ideo
custodite hunc, quare ei daemones insidiantur." Ex his opinari possumus, quod
beatus Franciscus adhuc in utero sanctificatus fuerit, quem angelus ante baptisma
sic amplexabatur, sicque angelus disparuit. Tertio in Christi
nativitate gavisi sunt homines, ut beata Virgo, Ioseph et pastores glorificantes
et laudantes Deum in omnibus, quae audierant et viderant, sicut dictum est ad
illos,
Lu. II.
[(Lc 2,20)]
Item tres magi adoraverunt ipsum oblatis muneribus,
Matth. II.
[(Mt 2,10)]
Deinde in die purificationis Simeon et Anna exsultaverunt,
Lu. II.
[(Lc 2,25-36)]
Sic de ortu beati Francisci gavisus est primo abbas Ioachim dicens:
O quantum gauderem, si tantum patrem videre mererer.
Item gavisi
sunt Enoch et Helyas, ut in legenda fratris Benedicti de Aretio habetur. Cum idem
frater de partibus ultramarinis rediret ad Galliam superveniente maris tempestate
pro allevatione navis sorte ut alter Ionas missus est in mare, quem angelus Domini
susceptum duxit in Paradisum, ubi interrogatus ab Enoch et Helya, cuius ordinis
esset, respondit, quod beati Francisci. At illi dixerunt: Ergo Francisus venit.
Respondit: Sic. At illi coeperunt gaudere dicentes, quod tempus Antichristi in
proximo esset, et tunc ipsi per martyrium in caelum ascensuri, et dictum fratrem
cum laetitia ducentes in Paradisum omnia ostenderunt eidem. Qui tandem susceptus
ab angelo ante alios de sua navi locatus est in portu Anchonae.
Tertio beatus Franciscus assimilatur [os 092. c. 06.] extrinsece Christo Domino in multiplici
persecutione. Nam ipse Dei Filius in aetate adhuc puerili exsistens persecutionem
Herodis passus est fugiens in Aegyptum, et postea usque ad patibulum crucis unam
diem eius non legimus sine tribulatione, ideo vult etiam suos hic pati, dicens
Ioh. XV.:
Si me persecuti sunt, et vos persequentur.
[(Io 15,20)]
Et Apostolus
II. Timo. III.:
Omnes, qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem
patientur.
[(II Tim 3,12)]
Sic beatus Franciscus persecutionibus multis tum Christo assimilatur, ut
vere dicat illud
Iob XXIII.:
Vestigia eius secutus est pes meus.
[(Iob 23,11)]
Unde Auctor
conformitatum lib. I. conformitate V. dicit, quod homo
multis modis probatur, si est patiens. Primus modus patiendi est in
verborum iniuriosorum impositione, hunc modum passus est Christus, quando Iudaei
dicebant
Ioh. VIII.:
Samaritanus es et daemonium habes.
[(Io 8,48)]
Sic beatus Franciscus verbis iniuriosis luto et saxis insecutus fuit ab
adolescentibus et pueris Assisii. Secundus modus patiendi est non
compati in persecutione, hunc passus est pius Christus, quando per Iudam, suum
collateralem apostolum traditus fuit in mortem, quod
Ps.
praevidens prophetaverat dicens:
Non est recordatus facere misericordiam, sed persecutus est hominem
inopem et compunctum corde mortificare.
[(Ps 108,16)]
Sic beatus Franciscus persecutus est a patre suo, verberatus, ligatus, et
sicut Christo pia mater eius compatiebatur, ita beato Francisco, quem solverat
furtim, et abire permiserat. Tertius patientiae modus est in aliorum
despectione, hunc quoque passus est Christus, dum praedicaret contra malos et
avaros Iudaeos, ipsi pauperem Christum irridebant et despiciebant,
Lucae XVI.
[(Lc 16,14)]
Specialiter tamen Herodes sprevit eum et indutum veste alba remisit ad
Pilatum. Sic beatus Franciscus regem angelorum, dominum maiestatis imitatus
tegmina vilia sumens, quem episcopus Imolensis expulit confusibiliter.
Quartus patientiae modus est in temporalium privatione, hunc
passus est Christus Dominus, quando omnes discipuli eius relicto eo fugerunt, ac
dum vestimentis suis spoliaverunt.
Ps.:
Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem [os 092. c. 07.] meam miserunt
sortem.
[(Ps 21,19)]
Sic beatus Franciscus ita resignavit omnia temporalia patri suo coram
episcopo, quod et ipsa femoralia reiecit, se nudari non horruit amore illius, qui
nudus pro nobis in cruce pependit. Unde etiam eius germanus irridebat videns eum
tempore intensi frigoris trementem, ait cuidam: "Pete " inquit " a fratre
Francisco de sudore eius pro uno denario." Cui sanctus Dei respondit: "Care,
vendam sudorem meum regi caelesti, ideo non petest emere." Quintus
patientiae modus est in sui occisione, hunc passus est Christus, quando
flagellatum et spinis coronatum suspendentes in cruce occiderunt patientissimum,
qui exsistens in agone mortis pro suis occisoribus oravit dicens: Pater,
ignosce illis, quare nesciunt, quid faciunt.
Sic beatus Franciscus mori
volens amore Christi pro se mortui tribus vicibus voluit ire ad partes infidelium,
ubi Dominus reservavit a morte illa, ut ipsum per se transfigeret hasta
charitatis, et sacris insigniret stigmatibus, ne suo fraudaretur desiderio.
Ps.:
Desiderium pauperum exaudivit Dominus.
[(Ps 9,38)]
Sextus patientiae modus est in suis persecutionem et iniuriam pati,
hunc passus est et patitur Christus, quare eo ad caelum ascendente Iudaei quosdam
de suis occiderunt, sicut Stephanum et Iacobum, quosdam flagellaverunt, sicut
apostolos, quos postea expulerunt de Iudaea ad gentiles, quos omnes praeter
Iohannem evangelistam occiderunt, sed et modo patitur Christus Dominus in suis,
quos iniuste affligunt, quod sibi reputat inferri, iuxta illud
Matth. XXV.:
Quod uni ex minoribus fecistis, mihi fecistis.
[(Cf Mt 25,45)]
Ideo
Act. IX.
Saulo dicebat:
Quid me persequeris?
[(Act 9,4)]
Sic beatus Franciscus persecutionem patitur in suis fratribus a perversis
hominibus ac etiam a daemonibus. Unde daemon per quemdam daemoniacum dixit, quod
dum fratres capitulum celebrarent, daemones in quadam valle XVII milia fuerunt
congregati tractaturi, quomodo [os 092. c. 08.] ordini possent nocere, diversis diversa dicentibus,
tunc eorum quidam ait: "Vos nescitis quicquam, sed si hoc efficere poterimus, quod
pueri docti et magnates ad istum ordinem recipiantur, solvetur ordo, quare pueri
tam artam viam non possunt sufferre, magnates paupertatem, docti vero humilitatem
non poterunt habere, quo facto rigor ordinis solvetur." Quod verbum omnibus
placuit.
Quarto beatus Franciscus assimilatur Christo Domino in discipulorum electione. Nam
sicut Christus, filius Virginis,
Lu. VI.
[(Lc 6,12)]
ex discipulis suis elegit XII, quos et apostolos nominavit, et hoc propter
multiplicem figurae adimpletionem, ut enim dicit Lyra, quod primo figurati fuerunt
apostoli per XII filios Iacob, qui fuerunt principes in Veteri Testamento, sicut
isti in Novo. Secundo per XII lapides sublatos de Iordane. Isti enim apostoli sunt
XII lapides coniuncti cemento charitatis ipsi Christo tamquam primario lapidi.
Tertio designantur per XII boves sustentantes mare Eneum[?], id est: lavatorium.
Isti enim apostoli sustentant mare, id est: doctrinam sacramentorum, in quibus
lavantur animae. Et breviter isti XII apostoli designantur per XII prophetas in
uno volumine annunciantes mundi terminum et adventum iudicis. Isti sunt in
Apoc. XII.
stellae illustrantes totum mundum.
[(Apc 12,1)]
Isti sunt XII fundamenta ipsius spiritualis Ierusalem supernae, quare per
eos habemus transitum ad patriam. Sic beatus Franciscus XII speciales socios
elegit apostolis correspondentes. Nam sicut unus ex apostolis fuit parvus, et se
suspendit, ita unus socius beati Francisci, frater Iohannes de Capella egressus de
ordine leprosus factus ex impatientia se suspendit, et sicut alii apostoli vitam
et doctrinam servaverunt Christi, ita isti XI socii beati Francisci. Et quare
longum foret de singulis loqui specialiter, ideo generaliter dico, quod quidam ex
sociis beati Francisci ad divinam sapientiam volabat, sicut aquila Iohannes, et
iste fuit Bernardus, quidam fuit raptus in caelum, sicut Paulus, et hic fuit
frater Aegidius, quidam loquebatur cum Deo, sicut amicus cum amico, sicut Moyses, et [os 092. c. 09.]
iste fuit frater Silvester etc.
Quinto beatus Franciscus assimilatur Christo Domino extrinsece in miraculorum
operatione. Nam sicut Christus Dominus tres mortuos legitur in evangelio
resuscitasse, sic beatus Franciscus II. li. conformitatum. Item aquam commutavit
Christus in vinum, ita beatus Franciscus. Et sicut mundus commotus fuit ad Christi
multa miracula, ita ad beati Francisci virtute Christi facta. Et ut clarescant
eius miracula in toto universo, declarantur eius miracula Christi virtute facta.
Incipiamus enim primo a primo caelo, ubi sunt angeli, miracula beati
Francisci. Sicut enim regi gloriae, Christo serviebant angeli,
Math. IV.
[(Mt 4,11)], ita beato Francisco. Nam cum esset infirmus, desideravit pro recreatione
aliquam melodiam audire, venit angelus Domini pulsans cytharam, ad cuius pulsum
tanta fuit suavitate repletus, ut putaret se ad aliud saeculum migrasse, et
protinus sanatus est. Item cum alio tempore infirmaretur, dixit fratri Bernardo,
quod desideraret comedere aviculas. Cui ille: "Unde, pater, hic habere poterimus?"
Ecce angelus portavit avem bene praeparatam dicens: "Accipe, serve Dei, quod tibi
mittit Deus." De qua comedisset, statim convaluit. Secundo
descendendo ad elementa, in quibus miracula fecit, in igne enim in domo Friderici
imperatoris, qui quandam infamem mulierem recluserunt in hospitio beati Francisci,
quae sollicitaret ipsum ad peccatum. Ille vero ignem ardentem dilatavit, et in
medium iacuit, dicens: "Veni, iaceas, si vis!" Quae territa clamare coepit. At
illi, qui per rimas ostii auscultabantur, irruentes viderunt virum Dei iacere in
igne, in cuius habitu nec ardor erat ignis. Item in aeris elemento, dum semel in
nocte obscura iret per paludes iuxta Padum, ubi via erat difficilis, dixit socius
eius, quod peteret Dominum, ut eisdem lucem praeberet. Qui dixit: "Potens est Deus
facere, si suae dulcedini placuerit." Et statim lux illuminavit aerem, ut non
solum viam, sed et ex altera parte clare [os 092. c. 10.] viderent flumen. Item in aqua fecit
miracula, cum cuiusdam pauperis hominis vectabatur asello, et ille aspero ex
itinere fatigatus nimio sitis ardore deficeret, coepit clamare et dicere, quod
nisi biberet, statim spiritum exhalaret. Vir Dei audiens de asello prosiliit, et
manus in caelum protendens coepit orare, quousque se exauditum sensit, et tunc
homini illi dixit: "Vade ad petram, et illic aquam vivam reperies, quam tibi
Christus de lapide misericorditer bibendam produxit." De qua homo bibens
confortatus est. Item miracula fecit in arboribus. Nam Senis in loco antiquo
beatus Franciscus baculum suum in terram fixit, quem de mane invenit fronduisse.
Item miracula ipse fecit in irrationabilibus, quare avibus ipsis praedicavit, quae
tamquam rationales attentae audierunt, et non nisi licentiati recesserunt. Item
cum hirundines garrirent et impedirent eius praedicationem, quibus ut silentium
imposuit, tacuerunt, et nulla illarum mota fuit usque ad finem sermonis, quo
finito garritum reassumpserunt.
Item beatus Franciscus miracula fecit in hominibus multis. Nam mulier quaedam,
quam vir suus in divino perturbabat servitio, cum esset nobilis, accessit ad Dei
servum rogans super hoc eum. Cui ille: "Vade " inquit " et dic viro tuo ex parte
Dei et mei, quod nunc est tempus misericordiae, et postea iustitiae." Quae quidem
verba cum viro retulisset, protinus mutatus est, et suadente uxore pluribus annis
coelibem vitam duxit, postea uno die defuncti in uno sunt tumulati sepulchro. Item
vir quidam nobilis ante praedicationem ex devotione invitavit beatum Franciscum,
qui una cum coniuge sua accessit ad praedicationem viri Dei, relinquens ancillam
pro unico filio et coquina, quae ait: "Ibo ad sermonem viri Dei, et statim
revertar." Simea interim explicans puerum in caldariam aqua ferventi plenam
intinxit, et ibidem dimisit. Ancilla ipsa devotione [os 092. c. 11.] verborum oblita est cito
redire, sed finita praedicatione cum redissent, omnes viderunt puerum in aqua
exstinctum. Prudens tamen nobilis praecepit coniugi et familiae, ne coram Dei
sancto tristem vultum ostenderent, unde puerum recluserunt in quandam arcam postea
sepeliendum. Tempore vero prandii dixit beatus Franciscus: "Date mihi poma." Qui
dixerunt, quod tunc poma non haberent. At ille: "In arca forte est." Qua aperta
ecce puer surrexit in sinistra et dextera duo poma tenens, dicens: "Babu!" O quale
fuit tunc gaudium nobili et familiae, certe tristitia in laetitia commutata,
moeror in gaudium. Iste profecto est ille sanctus, qui a vertice usque ad plantam
pedis miraculis coruscavit, nam capilli ipsius rasi cuiusdam medici domus
scissuram reformavit, oculi Christum et beatam Virginem saepesaepius viderunt, os
eius allocutum est frequenter eos, in corde eius totam Christi dilecti passionem
gerebat, in manibus, pedibus et latere eius stigmata sancta. Unde bene dicitur de
eo illud
Ecci. XLV.:
Similem illum fecit in gloria sanctorum
[(Sir 45,2)], id est: opere miraculorum etc.
Secundo beatus Franciscus similis fuit Christo Domino in stigmatum insignitione.
Sicut enim Christus Dominus fuit confixus in cruce materiali clavis materialibus,
sic beatus Franciscus clavis amoris in cruce spirituali poenitentiae. Unde si quis
quaereret ab eo de suis stigmatibus dicendo illud
Zach. XIII.:
Quae sunt plagae istae in medio manuum tuarum
[(Zach 13,6)], ipse statim respondebit: "His plagatus sum in domo eorum, qui me
diligebant, scilicet Patris, Filii et Spiritus Sancti." Christus vero plagatus est
in domo eorum, qui eum odiebant, scilicet Pilati et Iudaeorum. De modo vero
stigmatizationis patuit supra in sermone de stigmatibus sacris.
Septimo beatus Franciscus fuit similis Christo Domino in finali denudatione.
Salvator etenim saeculi Christus in cruce nudus pependit, ut patet ex evangeliis,
ideo pia mater sua de cruce nudum depositum de hoc specialiter [os 092. c. 12.] plorabat dicens: "O
fili mi dulcissime, qui cuncta creasti, et diversis adornasti coloribus, nunc
nudus iaces coram me sanguine tabefactus." Sic beatus Franciscus anno vigesimo a
sua conversione et biennio ab impressione sanctorum stigmatum, ut dicit Sanctus
Bonaventura, sciens se ex hac vita migraturum ad Sanctam Mariam de Portiuncula se
deferri poposcit, ut ubi per Virginem Dei Matrem spiritum conceperat perfectionis,
et gratiae ibidem bravium perciperet retributionis aeternae. Deductus igitur ad
locum praefatum super nudam humum se totum deposuit, manu sinistra dextri lateris
vulnus, ne videretur, ut potuit, obtexit, facieque serena solito more in caelum
levata coepit magnificare Altissimum pro eo, quod ab omnibus expeditus transiret
ad ipsum. Hora igitur sui transitus instante fratres fecit ad se vocari filiis
circumsedentibus coram pauperum patriarcha, cuius oculi iam caligaverant non
senio, sed lacrimis, extendit super eos manus in modum crucis pro eo, quod hoc
signum semper amabat, fratribus tam praesentibus, quam absentibus in Crucifixi
nomine benedixit, exhortatus eos ad vestigia Christi sectanda, postea evangelium
secundum Iohannem ab illo loco "Ante diem festum Pasche" sibi legi poposcit, ut in
eo vocem dilecti pulsantis audiret, a quo solum paries carnis disiungebat, cunctis
in eum completis mysteriis orans et psallens vir sanctus obdormivit in Domino, et
anima illa sanctissima in aeternae claritatis abyssum absorpta est.
Eadem hora minister in terra laboris Augustus nomine vir utique sanctus in hora
ultima positus, cum iam diu amisisset loquelam, subito exclamavit dicens:
"Exspecta me, pater, exspecta, ecce iam venio tecum." Quaerentibus autem
fratribus, cui sic loqueretur, dixit: "Ecce video beatum Patrem Franciscum in
caelum euntem immenso lumine fulgentem." Quibus dictis et ipse emisit spiritum.
Fit igitur concursus populorum ad mirandum spectaculum. Erat enim similitudo
clavorum nigra, quasi ferrum, vulnus autem [os 092. c. 13.] lateris rubeum, et ad orbicularitatem
quandam carnis contractione reductum rosa pulcherrima videbatur, caro vero
reliqua, quae prius ex infirmitate et natura ad nigredinem declinabat, candore
nimio renitescens secundae stolae pulchritudinem praetendebat. Cum igitur in
candida carne clavi nigrescerent, vulnus lateris ruberet, non est mirandum, quod
videntibus laetitiam ingerebat, lacrimabantur filii pro subtractione tam amabilis
patris, sed non modica perfundebantur laetitia, dum in eo deosculabantur signacula
summi regis, et miraculi novitas planctum vertebat in iubilum. Unde virtus Dei ad
ipsius patris invocatione caecis visum, surdis auditum, mutis verbum, claudis
gressum restauravit, letaliter vulneratos sanavit. Et quis etiam nunc non sentiat
ipsius suffragium, si devote invocetur? Accedamus igitur, carissimi, ad pium
patrem Christi stigmatum baiulum etc. [os 092. c. 14.]