Haec verba licet ad littera ad litteram dicta sint de domina Esther, dum iram Assueri regis mitigavit, ne filii Israel occiderentur, tamen ad honorem beatae Clarae accipi possunt, quae sua sanctissima vita illuminavit universum mundum et gaudium attulit de quadruplici luce, scilicet

Primo de luce spirituali Secundo de luce morali Tertio de luce intellectuali Quarto de luce supernaturali.

Primo dixi, quod beata Clara gaudium attulit suo ortu de luce spiritualis gratiae, de qua dicitur Ioh. III.: Lux venit in mundum et dilexerunt [os 072. c. 01.] homines magis tenebras, quam lucem. (Ioh 3,19) Nam suffragiis et meritis multis impetravit gratiam, sicut sorori suae Agneti et matri suae, quae ad similia vota conversae in monasterio vita sancta servierunt Domino.

Secundo beata Clara attulit gaudium suo ortu de luce morali, quae est conversatio lucida illuminans ab exteriori, de qua Salvator Mat. V. ait: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem, qui in caelis est. (Mt 5,16) Sed valde mirum videtur, quod idem Dei filius in alio loco dicit: Attendite, ne iustitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. (Mt 6,1) Ad quod breviter respondet Gregorius dicens: Sic fiat opus exterius, ut tamen intentio maneat in occulto, ideo quando dixit Salvator: Luceat opera vestra etc., subdit: ut glorificent patrem etc. Ac si dicat: non faciatis opus bonum, ut vos glorificent, sed intendatis, ut fiat ad gloriam Dei.

Tertio beata Clara suo ortu attulit gaudium de luce intellectuali, quae est virginalis castitas, quae ab interiori illuminat. Sapien. IV.: O, quam pulchra est casta generatio cum claritate. (Sap 4,1) Dicitur autem haec virtus intellectualis, quia est virtus angelica. Iuxta illud Hieronymus: In carne praeter carnem vivere non est vita humana, sed angelica. Hanc vero virtutem beata Clara amore Christi servavit illibatam.

Quarto beata Clara gaudium attulit suo ortu de luce supernaturali, id est Dei Filio Christo, quem cognovit, amavit, in sponsum elegit et ei fideliter servivit. De qua luce ait ipse Salvator Ioh. VIII.: Ego sum lux mundi. (Ioh 8,12) Et ista lux illuminat hominem quemlibet venientem in hunc mundum, sicut gloriosam Claram illuminavit, et ita totum luce respersit saeculum. Ideo optime dicitur: Nova lux oriri visa est etc. (Est 8,16) Unde ex his verbis tria ad honorem beatae Clarae declaremus salutis documenta, scilicet:

Primo lucis proprietatem, ibi: Nova lux oriri visa est [os 072. c. 02.] Secundo gaudii modalitatem, ibi: gaudium, honor et tripudium Tertio honoris eius sublimitatem, ibi: apud omnes populos.

Primo ex praemissis thematis verbis insinuatur declarandum lucis proprietas, cum dicitur: Nova lux oriri visa est. (Est 8,16) Nam a lucis claritate dicitur Clara, qua luce nihil pretiosius videtur in rebus creatis. Propterea ipse Dei Filius luci comparatur, id est Ioh. I.: Deus lux est et tenebrae non sunt in eo ullae. (I Io 1,5) Est tamen Deus lux increata et essentialis, cui etiam beata Clara est similis, quia ad imaginem et similitudinem eius creata. Sed nunc ipsam assimilemus luci creatae propter novem lucis proprietates, quae similitudinarie inveniuntur in beata Clara, scilicet:

Primo, quia est primitiva in exordiis Secundo, quia est reductiva a deviis Tertio, quia est multiplicativa in mediis Quarto, quia est declarativa in dubiis Quinto, quia est laetificativa in gaudiis Sexto, quia est incoinquinata a spurcitiis Septimo, quia est illuminativa in tenebris Octavo, quia est confortativa in aegris Nono, quia est decorativa in essentiis.

Primo itaque beata Clara assimilatur luci propter eius proprietatem, quia lux est primitiva in exordiis. Unde dicit Sap.: Primo omnium creata est lux. (Cf Sir 1,4: Prior omnium creata est sapientia.) Quod declarat Moyses Gen. I. dicens: Dixit Deus: fiat lux, et facta est lux (Gn 1,3) et hoc primo omnium. Hanc lucem dicit Magister in fuisse quandam nubem lucidissimam, quae suo circuitu exercuit officium solis usque ad diem quartum, quando creatus fuit sol. Sed alii dicunt hanc lucem fuisse solem tunc creatum in sua materia substantiali ita, quod postea de ipsa nube dispositus sit sol quarta die. Haec autem lucis proprietas bene convenit beatae Clarae, quae extitit prima plantula ac primum sidus ordinis inclusarum monialium sancti Francisci. Nam sic legitur de ea, quod in Assisina urbe nobilibus orta parentibus [os 072. c. 03.], cum mater eius, nomine Hortulana nobilem hanc plantulam uteri sui gestaret in hortulo et partui iam vicina ante crucem crucifixum exoraret, ut eam de partus periculo liberaret salubriter. Audivit vocem dicentem sibi: Ne timeas, mulier, quia quoddam lumen salva paries, quod ipsum mundum illuminabit. Quo edocta oraculo iam natam infantulam Claram vocavit indubitanter tenens de ea manifestandam a Deo praemissam claritatem.

Secunda denique lucis proprietas, quod est directiva a deviis, sicut experientia docet et Salvator ait Ioh XI.: Qui ambulat in nocte, offendit, quia nescit, quo vadit. (Ioh 11,10) Offendit autem ad aliquid se impingendo, vel lubricum patiendo aut cadendo, vel viam rectam dimittendo. Sed in luce citius avertit se et praecavet a praedictis et si interdum errare contigerit, redibit ad viam veritatis. Ita spiritualiter existentes in tenebris peccatorum, frequenter errant aut faciendo, quod non deberent, aut omittendo, quod facere deberent. Et tales dicturi sunt illud Sap. V.: Erravimus a via veritatis et sol iustitiae non illuxit nobis. (Sap 5,6) Haec vero beata Clara nunquam oberravit a via veritatis per aliquid mortale peccatum. Sic enim legitur de ea, quod tam dono naturae, quam gratiae mira pietate afficiebatur ad pauperes ita, quod sibi subtrahens delicata cibaria clam per nuncios pauperibus destinabat. Ipsa vero odore Iesu in devota oratione replebatur, quae sub vestibus pretiosis cilicium gerebat ac cum lacrimis virginitatem suam Deo commendabat. Audiens tunc celebre nomen Francisci in spiritu vehementi a Deo missi ad eum se contulit et cordis sui arcanum eidem aperuit, qui tamquam Dei paranymphus Christi casta conubia virgini persuasit. Cuius demum patris consiliis Clara se totaliter commisit. Iubet angelicus Franciscus, ut festum palmarum honorifice cum ceteris perageret iocunde et tandem in ipsa sequenti nocte mundanum gaudium in luctum converteret dominicae passionis. In praefixa igitur nocte domo et [os 072. c. 04.] consanguineis derelictis ipsa ad sanctam Mariam de angelis festinavit cum honesta societate, ubi fratres sacras observabant vigilias in aula summi regis prudentem virginem obviam Christo sponso venientem cum lampade non vacua receperunt. Eique coram altari virginis matris Dei crines totonderunt, deinde habitu religionis indutam ad monasterium vicinum sanctimonialium sancti Pauli monachorum nigrorum pro custodia ad tempus collocaverunt. Inde tandem ad ecclesiam Sancti Michaelis de pauso transtulerunt intra civitatem Assisii. Et finaliter in ecclesia sancti Damiani extra muros unacum sorore sua Agnete et matre concluserunt. O, Deus aeterne, o, Christe, Fili virginis Mariae, quam fortis est amor bonitatis tuae, qui hanc delicatam virginem violenter quasi extraxit de domo paterna in silentio noctis relictis omnibus non curando amore tui detractorum verba infamatoria. Haec est enim illa lux, quae mortalibus devium saeculi huius cavendum demonstrat cum sua pietate ad pauperes, austeritate ad se et charitate ad Deum.

Tertia lucis proprietas, quia lux est multiplicativa in mediis. Cum enim sol oritur, subito radius eius diffunditur et multiplicatur ab oriente in occidens, meridiem et aquilonem. Propterea dixit Dominus ad Iob XXXVIII.: Si scis per quam viam spargitur lux (Iob 38, 24), quasi diceret, scire non vales, quia non paulatim, sed subito se diffundit. Sic beata Clara luci assimilata postquam in ecclesia sancti Damiani conclusa fuisset et a beato Francisco sic benedicta. Sicut olim fratres Rebeccae, dum miserant eam de domo sua in sponsam Isaac, dixerunt Gen. XXIV.: Soror nostra es, crescas in mille milia et possideat semen tuum portas inimicorum suorum. (Gn 24, 60) Crescente ibi fama ipsius subito ceperunt virgines de omnibus mundi partibus relictis mundanis gaudiis in odorem Christi post ipsam currere. Quae sicut fuit prima Maria novitate vitae, ita magistra humilitatis omnium pedes abluebat et quasi empticia omnibus devote serviebat [os 072. c. 05.] seque sequendi Christum formam praebebat.

Quarta lucis proprietas, quia declarativa est in dubiis. Nam quando quis est in tenebris et dubitat de coloribus vel aliqua alia re, ad lucem certificatur. Sicut exemplum habemus III. Regis III. de duabus meretricibus coram Salomone contendentibus, quarum una, cuius filius erat sublatus et vivus dicebat: Cum surrexissem mane, ut darem lac filio meo, apparuit mortuus. Sed clare deprehendi hunc non esse filium meum, quem genueram. (III Rg 3,16–21) Sic beatus Franciscus in magno fuit dubitationis agone positus, utrum ipse et sui fratres deberent orationi aut praedicationi magis intendere, quia pro utraque parte magna probatio videbatur. Primo, quod in oratione esse eligeret, quia in oratione videtur cumulus gratiarum, in praedicatione distributio donorum caelitus acceptorum. Secundo, quia in oratione est purificatio interiorum affectuum, in praedicatione vero pulverisatio pedum spiritualium et distractio circa multa et relaxatio disciplinae. Tertio, quia inquit in oratione Deum alloquimur et audimus, et quasi angeli eam vitam agentes inter angelos conservamur. In praedicatione autem multis oportet condescensionibus uti ad homines, puta cogitare, audire et loqui de eis. Sed per altera parte argumentum erat, quod unigenitus Dei Filius descendens de caelo praedicationi instituit, cuius exemplum omnium aliorum excellit, et quem vir Dei totis conatibus imitari intendebat. Assumens igitur (beatus Franciscus) fratrem Masseum cum socio misit ad sanctam Claram tamquam ad lucem declarativam dicens, quod suppliciter Deum rogaret, ut dignaretur indicare, quid sibi magis placeret, scilicet an orationi vel praedicationi insisteret. Quae orationi se dedit et Dominus protinus revelavit, quod omnino deberet praedicare et orationem non penitus dimittere. Ideo ipsa ait fratri Masseo: Haec dicit Dominus, ut dicas patri Francisco, quod ipsum non propter se vocavit tantum, sed ut multos luceretur per eum. Quae frater Masseus rediens [os 072. c. 06.] retulit beato Francisco et extunc certificatus ferventius praedicavit.

Quinta lucis proprietas, quia est laetificativa in gaudiis. Eccs. XI.: Delectabile est oculis videre solem (Ecl 11,7), quia naturaliter homo tristatur in tenebris, sicut patet in incarceratis. Sic beata Clara, luci assimilata gaudio spirituali replebat omnes ad se venientes. Nam una vice Dominus papa venit videre eam (beatam Claram) cum cardinalibus pluribus, et dum tempore prandii mensa pauperum sororum deberet benedici, beata Clara suppliciter rogabat Dominum apostolicum, ut earum mensam dignaretur benedicere, sed Dominus papa renuit, quin potius praecepit, ut ab ea coram eo benediceretur. O, mira res, statim post ipsius benedictionem in singulis fragmentis panum signum crucis apparuit. Quod videntes omnes, qui aderant, repleti sunt gaudio et admiratione, ideo ex devotione de panibus sibi reservavere.

Sexta lucis proprietas, quia est incoinquinata in spurcitiis. Nam ipsum lumen transiens per immundam, utpote cadaver, lutum, stercus etc. non coinquinabitur. Sic beata Clara transiens per maculosam huius vitae viam immaculata permansit. Unde legitur, quod dum civitas, in qua erat beata Clara, obsideretur ab infidelibus et prope esset, ut tota civitas caperetur ascendentibus illis per murum istis resistere non valentibus iam monasterium hostes intrabant. Cuius civitatis cives citius concurrunt ad beatam Claram. Adiuva – inquiunt – nos, Domina, ecce civitas est capta. Ipsa vero audiens haec exportari fecit corpus Christi et in mensa honorifice collocans ait orando: Domine Iesu Christe, verus sponsus virginum, ecce inimici tui immaculatam virginum castitatem volunt foedare. Si placet tuae benignitati, praeserva eas, vel si ita placitum est tibi, ut inquinatae serviamus, tua fiat voluntas. Et ecce de ipso propitiatorio vox quasi puerilis audita est dicens: Ego semper custodiam vos. [os 072. c. 07.] Et illa: Domine mi, etiam hanc civitatem, quae magna pietate afficitur ad nos. Et iterum vox ait: Gravamina patietur, sed meo munere defendetur. O mira huius virginis oratio, per quam quod armata civium manus efficere non potuit, virtus orationis effecit. Mox hostes excaecati sunt relicto monasterio, ut etiam ab obsidio civitatis aufugiunt. Ideo in huius rei memoriam cum monstrantia depingitur ipsius imago.

Septima lucis proprietas, quia est illuminativa in tenebris, non enim aliud est tenebra, quam privatio lucis, ideo adveniente luce non erunt tenebrae. Hinc Esa. IX.: Ambulantibus in regione umbrae mortis lux orta est (Cf Is 9,2), ut scilicet tenebras effugaret. Sic beata Clara, luci assimilata repellit suis meritis tenebras, non solum spirituales, sed interdum corporales. Unde legitur, quod Iacobus quidam filius Spoletinae caecus effectus ita, quod duodecim annis semper ducem itineris sequebatur. Hic cum iuxta pontem Narviae quadam nocte dormiret, apparuit ei quaedam domina in somnis dicens: Iacobe, quare non venis ad me Assisium, ut liberareris? Qui mane consurgens duobus aliis caecis recitavit visionem. Responderunt illi: Dominam quandam audivimus nuper in Assisina urbe migrasse, cuius meritis multa miracula fiunt. Quo audito statim venire cepit. Nocte vero sequenti apud Spoletam hospitatus eandem cernit visionem. Igitur Assisium perveniens cum magna difficultate ad virginis tumbam pervenit. Quo antequam pervenisset, calceamenta deposuit, vestes exuit, collum corrigia cinxit et sic humiliter sepulcrum contingens lentum somnum incurrit. Surge – inquit beata Clara – quia liberatus es. Qui protinus exurgens nullam habens caecitatem, sed clare per Claram videns Claram magnificare cepit atque ad ipsius laudes alios invitavit.

Octava lucis proprietas, quia est confortativa in aegris, quod patet ad sensum, quia de nocte, quando radius solatis deest, infirmi gravius se habent. [os 072. c. 08.] Similiter quando etiam in die aer est tenebrosus seu nube obvolutus, aliquam parit tristitiam. Sic beata Clara languidis in mundo labili suo ortu multis impetravit gratiam Spiritus Sancti, per quam laetificati sunt. Ad Roma. VIII.: Ipse Spiritus adiuvat infirmitates nostras. (Cf Rm 8,26) Hinc de ea canit Ecclesia: Honorat Christi dextera per sanitatum munera virginis mausoleum, sanat aegros et vulnera, ut benedicant opera, quae fecit Deus, Deum. [Officium sanctae Clarae, antiphona ad Laudes. (Post vitae Clarae terminum...)]

Nona lucis proprietas est, quia est decorativa in essentiis. Nam si lux non esset nec album, nec nigrum, nec rubeum seu viride esset alicuius reputationis, immo nec visus hominis posset inter colores discernere, quia homo sine lumine est quasi caecus. Propterea beata Clara bene assimilatur lucis, quae ordinem sororum multiplici virtutum lumine decoravit. Primo maxima paupertate, quam videns Innocentius tertius primam notulam Regulae cum lacrimis inscripsit cogitans: O, qualia deberemus nos viri assumere pro Deo, si virgines fragiles et delicatae tam benivolae assumunt pro eo. Propterea Gregorius IX. ipsis condescendens de professione tam arte Regulae voluit eas absolvere, Clara vero clara voce respondit: Sanctissime pater, de peccatis absolvi cupio, sed non de consiliis Iesu Christi. Sed hoc profecto non est mirandum, quia quando non habebant necessaria ab hominibus, habebant a Deo. Quadam enim die, dum hora prandii unicus solus panis esset in monasterio, cuius partem beata Clara fratribus destinavit, reliquam vero partem in quinquaginta particulas secundum sororum numerum dividi iussit. Facta oratione a beata Clara tantum creverunt illae particulae panum, ut cuilibet de conventu sufficerent. Alio quoque tempore, dum pro oleo petendo ire deberent, beata Clara lavato vase et facta oratione vas oleo plenum inventum est. Illustravit denique dictam sororum Regulam diversis virtutibus. [os 072. c. 09.] Sicut enim ubi radii solares reverberantur, apparent innumeri athomi, ita exemplo hoc beatae Clarae (quae luci assimilatur) etiam minima peccata in sororibus magna videbantur. O, quam pulchre illuminaverat suum conventum oboedientia, paupertate et castitate! Quid enim pulchrius vita virginum casta, de quibus Sap. XIV. dicit: O, quam pulcra est casta generatio cum claritate! (Sap. 4,1) O, quam pulchra lux visa est oriri, quae sic lucet omnibus!

Secundumque documentum ex praemissis thematis verbis insinuatur declarandum gaudii modalitas, cum dicitur: Gaudium, honor et tripudium (Est 8,16), scilicet est ex ortu novae lucis huius. Verumtamen non omne gaudium est laudabile, praesertim, quod concipitur ex rebus pessimis, quia non est honestum, ideo similes dicuntur gaudium et honor. Unde declarandum est sollicite, quod laudabile gaudium ex septem causatur, scilicet:

Primo ex contritionis dolore Secundo ex compassionis maerore Tertio ex conscientiae nitore Quarto ex iustitiae amore Quinto ex dilectionis fervore Sexto ex tribulationis perpessione Septimo ex beatitudinis certificatione.

Primo namque dixi, quod laudabile gaudium causatur ex contritionis dolore, de quo dicitur Prover. XIV.: Cor quod novit, amaritudinem animae suae in gaudio eius non miscetur alienus (Prv 14,10), id est diabolus vel homo malignus, sed scilicet miscetur Deus, quia Deus et tota caelestis curia gaudent de contritione peccatoris. Iuxta illud dictum Salvatoris Luc. XV.: Gaudium est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente (Lc 15,7), quia secundum Gregorium: Lacrimae poenitentium sunt vina angelorum. Hinc Augustinus ait: Peccator de peccato doleat et de dolore gaudeat. Si igitur cupis magnum convivium facere Regi gloriae et Reginae caeli et toti caelesti curiae, doleas de peccatis tuis cum gaudio, quia Deus tibi dedit hanc gratiam ad se convertentem.

Secundo laudabile gaudium causatur ex compassionis maerore, quando recogitata Christi Domini passione compatitur [os 072. c. 10.] illi, quis magnum certe causatur gaudium, de quo Esa. XII.: Haurietis aquas, scilicet lacrimarum in gaudio de fontibus Salvatoris (Is 12,3), id est de Christi vulneribus. In huius figura Iudic. XIV.: In ore leonis mortui mel fuit inventum. (Cf Idc 14,8) O, quam suave est cum flente Christo flere! O, quam dulce est cum patiente Christo compati! Ille novit, qui gustavit.

Tertio laudabile gaudium causatur ex conscientiae nitore, de quo Ecci. XXX. dicitur: Non est oblectamentum super cordis gaudium. (Sir 30,16) Et Isidorus ait: Si non vis tristari, bene vive! Secura enim mens est iuge convivium. Nulla poena gravior conscientia mala. Ratio est, quia aliis contristantibus potest se homo elongare, scilicet non a rea conscientia.

Quarto gaudium laudabile causatur ex iustitiae amore, quando videlicet videt, quod mali puniuntur. Hinc Ps. ait: Laetabitur iustus, cum viderit vindictam (Ps 57,11), non desiderio vindictae, sed amore iustitiae.

Quinto laudabile gaudium causatur ex dilectionis fervore, quando quis dulciter contemplatur Deum in se vel in creaturis. De hoc dicit Ps.: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus. (Ps 33,9)

Sexto laudabile gaudium causatur ex tribulationis perpessione, quando quis pro Deo patienter adversa tolerat. Hinc Iac. I.: Omne gaudium existimate, fratres, cum in tentationes varias incideritis. (Iac 1,2)

Septimo gaudium laudabile causatur ex beatitudinis certificatione, quando quis per revelationem certificabitur de sua salute. Hoc est quippe gaudium gaudiorum. Iuxta illud Lu. X.: Gaudete, quoniam nomina vestra scripta sunt in caelis. (Lc 10,20) His omnibus modis beata Clara compatiebatur Christo passo, afficiebatur amore Dei. Unde legitur, quod post sacras exhortationes frequenter rogabat ipsa [beata Clara] beatum Franciscum, ut saltem semel comederet simul, quam petitionem vir Dei non admittebat. Socii autem beati patris dixerunt: Pater, videtur, quod iste rigor non sit [os 072. c. 11.] secundum caritatem, quia Claram tam sanctam non exaudis cum tanta instantia petente, praesertim, quod ad tuam exhortationem mundum reliquerit. Tunc beatus Franciscus ait: Si vobis videtur, exaudiam eam. Responderunt: Pater, digna est. Respondit beatus pater: Et mihi placet, sed volo, quod fiat apud sanctam Mariam de angelis, ibi primo tonsa fuit et Christo desponsata. Ordinavit igitur diem, in qua cum sororibus aliquibus veniret, quae ipsa die veniens locum devote visitans hora prandii. Humilis Franciscus fecit mensam super terram parari, ubi ipse primum sedit, deinde beata Clara, iterum unus sanctus socius beati patris et deinde una soror, et sic deinceps. Pro primo autem ferculo cepit beatus Franciscus loqui de Deo tam suaviter, quod omnes audientes et ipse fuerunt rapti in Deum, quibus sic sedentibus oculis ac manibus in caelum directis videbatur hominibus de Assisio et de Bythavio et circumcirca, quod sancta ecclesia de angelis et totus locus et silva, quae erat circa locum comburerertur. Propterea ut loco subvenirent, venire festinabant, appropinquantes autem viderunt omnia fore illaesa. Intrantes locum viderunt sanctos Dei in exstasi et statim cognoverunt, quod ille erat ignis divinus, qui ipsos tanto amore inflammaverat. Valde igitur aedificati illi recesserunt. Sed et hi sancti divina repleti dulcedine de cibo parvum curaverunt. Post haec beata Clara cum suis ad sanctum Damianum ivit. Videntes eam sorores valde gavisae sunt, quia timebant, ne mitteret eam ad aliud monasterium gubernandum, sicut miserat germanam suam Agnetem Florentiam pro abbatissa. Huic etiam dixerat: Para te ad viam!

Tertium denique documentum ex praemissis thematis verbis insinuatur honoris ipsius beatae Clarae sublimitas est, cum dicitur: apud omnes populos sit gaudium et honor (Cf Est 8,16–17), quia orta est nova lux, id est beata Clara. Unde Christus Dominus eam honoravit in triplici loco, scilicet:

Primo in via Secundo in morte Tertio post mortem. [os 072. c. 12.]

Primo Iesus Christus honoravit beatam Claram in via vitam perfectam ei tribuendo. Magnus certe honor est temporaliter, si rex terrenus alicui dat suum pallium et equum, ut sic sequatur eum. Sicut fecerat rex Assuerus Mardocheo, de quo Esther VI. dicitur: Sic honorabitur, quemcumque rex honorare voluerit. (Est 6,9)

Primo igitur beatam Claram sedere fecit super suum equum, id est artam vitam poenitentiae, in qua Christus sederat. Sic enim legitur de ea, quod tanta abstinentia macerabat corpus suum, ut per duas quadragesimas, quas ordo consuevit, aliis vero diebus nihil, solus diebus dominicis vino, si habebat, utebatur. Interdum vestem de pelle porci, quam hispidaverat, tonsura pilorum ad carnem deferebat, nonnunquam cilicium de pilis equorum nodose constrictum circa corpus cordulis, tempore sanitatis nuda humo utens pro lecto, durum lignum capiti substernebat. Frequenter in oratione prostrata in faciem lacrimis terram infundebat.

Secundo rex gloriae, Christus induerat eam caritatis pallio, quae dicitur vestis nuptialis. Mat. XXII.: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? (Mt 22,12) Nam Germanam Agnetem lacrimis suis ad ordinem una cum matre induxit. Quod audientes consanguinei septem viri furore repleti Agnetem educere properant qua recusante quidam per capillos, quidam pugnis cedendo extraxerunt. Ipsa vero auxilium Dei et beatae Clarae implorabat, quae pro ipsa cepit Deum rogare: O, mira res! Tanto pondere Spiritus Sanctus fixit, quod laniatis crinibus et vestibus eam movere non potuerunt, insuper patrui manus pluribus diebus dolor cruciavit. Recipiens eam beata Clara per manus beati Francisci attonsam Domino perpetuo consecravit.

Tertio rex gloriae, Christus Claram patientia adornavit, quia XXVIII annis in aegritudinis lecto patiens fuit, pannos faciens delicatos pro corporali.

Secundo honoravit Claram rex gloriae, Christus in morte, ut dicatur [os 072. c. 13.] merito de ea illud Prover. ultimo: Date ei de fructu operum suorum et laudent eam in portis opera eius. (Cf Prv 31,31) Nam XLII annis in artissima paupertate et austeritate vivens sedecim diebus ante transitum sine cibo fuit, sacris tamen exhortationibus omnes confortabat, quae ad unam sororum se convertens ait: O, filia, videsne regem, quem ego video? Deinde vidit turbam virginum cum aureis coronis intrantem cum multitudine, inter quas unam sole pulchriorem conspexit, quae Claram amantissime amplexata est et corpus dilectae sponsae filii sui mirae pulchritudinis pallio cooperuit. Talique suavi honore secundo die beati Laurentii martyris migravit ad suum praedilectum sponsum Christum.

Tertio rex gloriae, Christus eam honoravit post mortem, nam ad ipsius (beatae Clarae) exequias papa Innocentius quartus affuit cum clero et populo, pro qua dum (solito more) Requiem pro defunctis vellent cantare, dixit papa praedictus, quod merito de ea officium virginum esset cantandum. Sed dominus Hostiensis dixit: Morosius in hoc fore agendum, qui tandem sumpto themate, Vanitas vanitatum, de contemptu mundi nobili eam sermone commendavit. Super omnia iam dicta honoravit eam Christus Dominus in caelesti gloria. Ad quam nos meritis ipsius perducat, qui sine fine vivit et regnat. Amen. [os 072. c. 14.]