Salvator enim humani generis volens suis carissimis discipulis et in eis omnibus nobis suae claritatem lucis demonstrare, transfiguratus fuit ante eos. Tria tamen ante suam transfigurationem praemisit, scilicet:

Primo discipulos assumpsit Secundo montem ascendit Tertio orationem praemisit.

Primo namque ante suam transfigurationem Salvator discipulos suos tres assumpsit, scilicet Petrum, Iohannem et Iacobum reliquis sub pede montis dimissis. Quod fecit sapienter, propter nostram instructionem moralem, ut qui volumus transfigurari per vitae fulgidae conversationem, debemus assumere moraliter ista tria per tres discipulos significata. Assumamus primo Petrum, qui agnoscens interpretatur. Quicumque enim vult transfigurari a vita [os 069. c. 01.] culpae ad vitam gratiae, debet habere cognitionem Veri Dei sui et proximi. Ex cognitione veri Dei generatur eiusdem dilectio, et excluditur a corde hominis desperatio. Et quis non diligeret recognitum Deum, in quo nihil est, nisi dilectione dignum. Est enim totus suavis, totus dulcis, totus bonus, clemens et pius. Hinc Anselmus: Quid homuncio per diversa vagaris, ama unum bonum, in quo sunt omnia! Et Augustinus: Deus est tale bonum, quod nullus amittit, nisi deceptus, nullus quaerit, nisi monitus, nullus invenit, nisi purgatus. Et deinde quis desperaret, si divinam pietatem recognosceret, quae sic vult nostram salutem, ut pro ea Unigenitum morti tradidit. Certe si pius Deus noster nos perdere vellet, diu iam perissemus, sed non vult mortem peccatoris aeternam.

Secundo debet cognitionem sui habere, qui vult spiritualiter transfigurari, quam vilis est, quam negligens ad bonum, quam pronus ad malum, quam brevis temporis, quam incerte mortis ex hac quidem cognitione generatur humilitas et excluditur praesumptio.

Tertio debet transfigurandus spiritualiter habere cognitionem proximi, quod unius Domini servus est cum eo, unius legis, unius fidei et unius finis, puta beatitudinis. Ex ista cognitione generatur proximi compassio et excluditur crudelitas. Debet proinde transfigurandus spiritualiter secum assumere Iacobum, qui luctator vel supplantator interpretatur, ut sic luctando vincat haec tria proelia: carnis concupiscentias, mundi fallacitas et diaboli nequitias. Quia non coronabitur, nisi qui legitime certaverit. Deinde transfigurandus spiritualiter debet secum et Iohannem, qui interpretatur gratia, ex qua quis debet bonum ferventer incipere, studiose prosequi et perseveranter consummare, sicut Paulus, qui dicebat: Gratia Dei sum id, quod sum. Et gratia eius in me vacua non fuit, sed semper in me mansit.

Secundo Salvator ante suam transfigurationem praemisit hoc, quod in montem excelsum ascendit ad designandum, quod necesse est omnibus, qui Deum videre desiderant, ut non in infimis voluptatibus iaceant, sed ad caelestia desideria se erigant. Sicut Apostolus, qui dicebat: [os 069. c. 02.] Nostra conversatio in caelis est.

Tertio Salvator ante suam transfigurationem praemisit orationem ad designandum, quod qui ad superna desideria anhelat, iam devotius orat Deum, quem per fidem quasi parentem intuetur. Quanto enim altius per virtutum gradus ascenderit, tanto devotius orabit. Ideo dicit Evangelista: Assumpsit Iesus etc. In quo Evangelio tria notemus salutis nostrae documenta, scilicet:

Primo Domini nostri Iesu Christi transfigurationem mirabilem, ibi: Assumpsit Iesus etc. Secundo mutuam collocutionem ineffabilem, ibi: Et ecce apparuerunt etc. Tertio praefatae visionis occultationem utilem, ibi: descendentibus autem etc.

Primo dixi, quod in Evangelio notemus Domini nostri Iesu transfigurationem mirabilem, cum dicitur: Assumpsit Iesus Petrum, Iacobum et Iohannem, fratrem eius, et duxit illos in montem excelsum seorsum, et transfiguratus est ante eos. Et resplenduit facies eius, sicut Sol, vestimenta autem eius facta sunt alba, sicut nix. (Mt 17,1 sqq) Super quo dicit Lyra, quod in ista transfiguratione non mutavit lineamenta corporis vel figuram, sed dicitur transfiguratus propter claritatis vultus eius immensitatem. Ad cuius clariorem intelligentiam tria circa hanc materiam occurrunt dubia declaranda, scilicet:

Primum utrum iste splendor in Christi corpore fuerit dos claritatis Secundum utrum ab oculo non glorioso naturaliter videri possit dos claritatis Tertio quomodo in beatis reluceat dos claritatis.

Primum dubium est, utrum splendor seu claritas ista in Domini nostri transfiguratione fuerit dos claritatis beatorum, quam habituri sunt in suis corporibus prius generalem resurrectionem. Ad quod respondet Thomas in : Non est – inquit – dicendum, sicut dicit Hugo de Sancto Victore, scilicet quod Christus assumpsit quattuor dotes: dotem claritatis in transfiguratione, agilitatis ambulando super mare, subtilitatis egrediendo de clauso Virginis utero et dotem impassibilitatis [os 069. c. 03.] in cena, quando dedit corpus suum ad edendum sine hoc, quod pateretur. Cuius ratio est, quia dos nominat quandam claritatem naturalem, claritas autem illa sive fulgor, qui in corpore Christi in transfiguratione apparuit miraculosus fuit, sicut et hoc ipsum, quod ambulavit super undas maris, et quod Virgo concepit et peperit et alia huiusmodi.

Quod clarius declarans Nicolaus de Lyra dicit, quod anima Christi a principio creationis suae fuit gloriosa per apertam Dei visionem et perfectam fruitionem. Verumtamen ex divina dispositione fiebat, ut gloria animae Christi non redundaret ad corpus, ut sic corpus eius esset passibile et mortale ad solvendum pretium redemptionis humanae. Et eodem modo ex divina ordinatione factum est, ut in hora transfigurationis gloria animae redundaret ad corpus, ut ostenderetur discipulis gloria futurae resurrectionis non tantum animae, sed etiam corporis. Ut sic animarentur ad sequendum Christum in acerbitate passionis, ad quam eos invitaverat capitulo praecedenti. Et sic patet, quod claritas illa in transfiguratione fuit claritas gloriae, quantum ad essentiam, sed non quantum ad modum, quia fuit eiusdem rationis, cum illa claritate, quae erit in corporibus gloriosis. Sed non fuit ibi per modum qualitatis permanentis, sicut in beatis, sed per modum Passionis transeuntis, et ideo ista claritas non debet dici dos gloriae, quia dos de sua ratione importat qualitatem permanentem. Et est simile de lumine animam Pauli elevante ad videndum divinam essentiam in raptu, quod fuit eiusdem rationis cum lumine elevante animam beatorum. Verumtamen non fuit in Paulo per modum qualitatis permanentis, sed per modum Passionis transeuntis, ideo ex tali elevatione sive visione fuit Paulus beatus, quia beatitudo importat permanentiam. Haec Lyra.

Et subditur: Vestimenta eius facta sunt alba, sicut nix. Nam secundum Augustinum: Candor vestium procedebat a faciei splendore, et ita fuit vera mutatio in facie, sed non in veste. Non superbiam verae carnis amisit [os 069. c. 04.], nec corporis veritatem subtraxit, sed splendorem addidit et ex refulgentia faciei etiam vestis fuit venusta. Ut sic cum tanta faciei et vestis claritate animaret discipulos ad perferenda acerba tormenta pro tanta gloria, ac si dicat: Ecce per modicam et momentaneam afflictionem pro nomine meo, quantam gloriam et qualem habebitis. Videte diligenter, et considerate, attente et poenas mundi parvipendite! Quia maior his erit stipendium vestrum visio, scilicet meae divinitatis. O Christe Deus pulcherrime, quis non pateretur pro te? Quis non moreretur pro te? Tu enim es vita, virtus et totius bonitatis fontalis origo.

Secundum dubium est, utrum ab oculo non glorioso naturaliter videri possit dos claritatis. Ad quod respondet Thomas in , quod videri potest. Quod probat similitudine et auctoritate. Primo similitudine sic: Nos – inquit – assimilabimur claritati, quam Christus in transfiguratione habuit, ut dicit : Reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae, sed claritas illa fuit visa ab oculis discipulorum non gloriosis in transfiguratione, ergo videri poterit. Secundo hoc probat auctoritate Sap. V., ubi dicitur, quod impii videntes claritatem iustorum ex hoc in iudicio torquebuntur. (Cf Sap 5, 1–2) Sed hoc non esset, nisi claritatem viderent. Verumtamen necessario non videbunt, ut dicit idem sanctus Thomas, sicut nunc coloratum obiectum oculis velit, nolit, necessario videbitur. Non sic autem de corpore glorioso, quod probat sic, quia – inquit – discipuli corpus Domini post resurrectionem viderunt non intuendo claritatem eius. Et erit ideo, quia in corpore glorioso erit summa oboedientia corporis ad animam. Ergo in voluntate animae erit, quod corpus suum videatur vel non videatur.

Sicut hoc patet exemplo Domini Luc. ultimo, qui quando voluit, disparuit ab oculis discipulorum in Emmaus eventium. (Lc 24,13 sqq) Similiter color corporis gloriosi erit in potestate animae, ut per ipsum immutet visum vel non immutet. Vel ut occultet corpus, quod est post se vel non occultet. [os 069. c. 05.] Contrarium tamen tenet Scotus dicens, quod nullius creaturae voluntas naturaliter potest impedire actionem naturalem alterius creaturae. Sicut quantumcumque vellet quis, ne ignis agat in stuppam sibi appositam, sed tamen potest ab invicem removere, ut sic non agat in eam, sic nulla qualitas activa precise, quae corpori subest ipsi, quo ad eius imperium. Et ideo quilibet beatus, qui habet claritatem, quando est proximatus oculo glorificato vel aliqualiter proportionato non glorificato, necne est, quantum est ex parte sui, quod immutet illud. Sed quod claritas Christi resurgentis non immutavit oculos discipulorum, hoc fuit per eius potentiam divinam, quia Dominus est primum agens cuiuslibet creaturae et coagens. Et quando ipse non coagit, tunc creatura desinit agere, potest autem esse, quod Dominus ad voluntatem beati non coagat claritati, quando vult non videri suam claritatem. Quod non fit immediate a voluntate beati, sed ad suum velle Dominus occultat. O Dominus aeterne, o pie Christe, quam beatus homo, qui modo tibi servit et tandem tantam claritatem consequentur!

Tertium dubium erat, quomodo in beatis reluceat dos claritatis, id est unde et per quem modum habebat originem. Ad quod multiplex est modus dicendi doctorum. Scotus enim dicit, quod illa beatorum claritas non est aliud, quam perfectio coloris convenientis corpori glorioso secundum suam complexionem et merita. Quilibet – inquit – beatus habebit venustum, pulchrum et delectabilem colorem, et non omnes eundem, sed sicut hic, ita et ibi alium colorem habebit cholericus, alium sanguineus, et sic de aliis complexionibus. Et licet quilibet habeat excellenter pulchrum et delectabilem colorem secundum suam complexionem convenientem, erit tamen differentia inter illos, secundum exigentiam meritorum suorum, iuxta illud I. Chor XV.: Sic stella differt a stella in claritate. (I Cor 15,41) Et alia est claritas Solis, alia Lunae et alia stellarum, sic erit de claritate in corporibus beatorum. Vocat autem huiusmodi pulchrum colorem claritatem, inquantum est natus se manifestare. Sic enim omne manifestum dicimus esse clarum. Alius modus dicendi est Durandi dicens, quod sicut videmus in corporibus bene tersis et politis ex reflexione radiorum Solis vel alterius [os 069. c. 06. In editione columnae 06-09. dupliciter impressae sunt.] lucidi magnam causari claritatem. Et tanto maiorem, quanto materia est magis polita, sicut aurum vel tabula deaurata aut gladius bene limatus, ita corpora gloriosa erunt multum polita et tersa et per consequens multum lucida ex incidentia radiorum Solis et aliorum luminarium. Et istorum ratio est, quia in anima est claritas spiritualis et in corpore debet esse claritas corporalis. Ideo Tertius modus dicendi est, quod corpora gloriosa erunt clara, non ab ipsa anima, sed immediate a Deo. Quartus modus dicendi et communior est, quod corpora gloriosa erunt colorata et vere lucida non solum ex reflexione luminis alicuius, sed ab ipsa anima beata redundante corpus. Quae quidem dos non dicitur dos animae, quia corpori erit quoddam perpetuum, licet sit ab ipsa anima.

Ideo dicitur Math. XIII.: Fulgebunt iusti, sicut Sol in regno Patris eorum. (Mt 13,43) Et Sap. III.: Fulgebunt iusti et tamquam scintillae, id est arundineto discurrent. (Sap 3,7) Et I. Cho. XV.: Seminatur in ignobilitate et resurget in gloria. (I Cor 15,43) Hinc in hoc Evangelio dicitur, quod resplenduit facies Christi, sicut Sol. Ubi dicit glossa: Plus certe, quam Sol, sed non habuit maius, cui compararet. Ex quibus collige, quod hoc humile corpus nostrum terreum, in quo Deo servimus post resurrectionem habebit pulchritudinem delectabilissimi coloris convenientem secundum suam complexionem et exigentiam meritorum. Et fulgebunt iusti plus quam Sol septempliciter. Iuxta illud Esa. XXX.: Erit – inquit – lux Lunae sicut lux Solis, et lux Solis septempliciter clarior. (Is 30,26) Corpora enim beatorum ornabunt caelestem civitatem, sicut sellae fulgentes. Omnium autem beatorum claritatem excellit claritas Dei Genetrix sicut meritis longe excessit. Super omnia autem illustrabit totam caelestem Hierusalem gloriosum Christi corpus, quod teste beato Petro tam pulchrum erit, ut etiam angeli desiderent in eum prospicere. (I Pt 1,12) Unde dicitur Apoc. XXI.: Non egebit civitas illa Sola neque Luna, ut luceant in ea, sed claritas Dei illuminabit eam, et lucerna eius erit agnus. (Cf Apc 21,23) O quam gloriosa erit illa civitas! O quam felices incolae, qui ex ipsa claritate habebunt omnium beatorum notitiam, sicut isti tres apostoli in Monte Thabor nullo docente [os 069. c. 07.] cognoverunt ex gloriosa claritate Christi Moysen et Elian. Non enim erit necesse, ut quaerendo quis ibi dicat: quis fuit Adam, primus parens, quis Abraham, quis Christus Dominus, quae Virgo Maria.

Secundum salutis documentum notemus mutuam collocutionem ineffabilem ex evangelio, cum dicitur: Et ecce apparuerunt illis Moyses et Elias [editio: Helyas] etc., ubi Evangelista triplicem locutionem exprimit, scilicet:

Primam locutionem propheticam Secundam locutionem apostolicam Tertiam locutionem divinam.

Primo namque Evangelista exprimit locutionem propheticam dicens: Ecce apparuerunt illis Moyses et Elias. Moyses scilicet secundum animam in corpore assumpto, sicut quando angeli apparent. Elias adhuc vivus in propria anima et corpore portatus de Paradiso. Per quod ostenditur, quod Christus est Dominus vitae et mortis, quia habebat testimonium ab Elia, qui adhuc erat vivus, et a Moyse, qui iam fuerat mortuus. Et Christus in medio eorum, scilicet principium Veteris et Novi Testamenti. Iuxta Ps.: Principes populorum congregati sunt cum Deo Abraham, (Ps 46,10) loquebantur enim Moyses et Elias cum Iesu. Quid autem loquebantur, dicit Lu. XI., quod dicebant excessum eius, quem completurus erat in Hierusalem, id est passionem eius, et ipsius seriem recitabant coram Iesu, in qua fuit excessus amoris, doloris et paupertatis. Loqui autem eorum est gratiam redemptionis futuram per Christum fiendam testimoniis legis et prophetarum praefiguratam esse ostendere. Non sic tamen loquebantur ista Christo, quasi nescienti, sed eum adorabant et gratias agebant de adventu eius in carnem, et forte dicebant: “O beata caro, per cuius passionem salvabimur, sic est praefiguratum in lege et prophetis, quod de consortio discipulorum tuorum durissime ligatum trahent te tamquam agnum ad immolandum, et omnes tui discipuli cari, tunc te derelinquant. O gloriosa facies, quomodo conspuetur! O sanctissime manus, quomodo ligabuntur! O reverendum caput, quod spinis pro nobis coronabitur! Et finaliter hoc sacrum corpus in cruce monetur!” (Cf Lc 11, 38 sqq)

Secundam locutionem Evangelista [os 069. c. 08.] exprimit in evangelio locutionem apostolicam. Nam Petrus videns tantam gloriam in Christo, tamquam ceteris ferventior dixit: Domine, bonum est nos hic esse, si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum et Eliae unum. (Mt 17,4; Mc 9,4; Lc 9,33) Ubi dicit Lyra, quod beatitudo essentialiter consistit in aspectu claro divinitatis et perfecta eius fruitione. Accidentaliter consistit in aspectu claro humanitatis Christi et delectatione consequente, per quam sicut per instrumentum coniunctum divinitati sunt sancti adducti ad gloriam. Isti apostoli, qui fuerunt hic admissi ad videndum transfigurationem Christi non viderunt ipsius divinitatem, sicut Paulus in raptu, qui vidit divinam essentiam [editio: essentin], sed isti tantum eius humanitatem in forma tamen gloriosa. Et tamen in eius aspectu sic fuerunt delectati, quod voluissent ibi perpetuo manere. Ideo dicit Petrus: Bonum est nos hic esse. Unde Remigius: Visa Domini maiestate et duorum servorum Petrus adeo delectatus est, ut cuncta temporalia oblivioni traderet et ibi in perpetuum vellet manere. Si autem Petrus sic accensus est, quanta erit suavitas et dulcedo videre regem in decore et interesse choris sanctorum omnium et angelorum. Haec ille.

O quanta gloria, o quantum bonum in patria videre nudam divinitatis essentiam, in qua est omnis bonis origo! Si sic attraxit gloriosa faciei Christi visio Petrum, ut diceret: Domine, bonum est nos hic esse, si vis, faciamus etc. Non enim dixit, quod tabernaculum vellem facere sibi et duobus sociis, sed intendebat, quod ipse maneret cum Domino, Iohannes cum Moyse et Iacobo cum Elia. Et ut dicit Lu. IX. c.: Loquebatur Petrus nesciens, quid diceret. (Lc 9,33) Sicut enim homo ex magna passione timoris vel amoris prorumpit in aliqua verba sine praemeditatione, ita Petrus ex magna devotione et delectatione dicit: Bonum est nos hic esse. Sed certe Petrus nesciebat, quid diceret, quia in via patriam quaerebat nesciens, quod in caelo est locus beatitudinis. Tum quia absque gustu mortis immortalis vitae statum volebat habere. Tum etiam quia in solo Christi humanitatis aspectu beatitudinem ponebat. Unde [os 069. c. 09.] Augustinus: Quid dicis, sancte Petre, mundus perit et tu secretum quaeris? Vides tot gentes in unum convenire, et tu quietem diligis? Vides tenebras mundi et tu lumen abscondis? Hinc etiam Damascenus: Non est – inquit –, Petre tibi bonum, ut Christus ibi moretur, quoniam si ibi mansisset, nequaquam claves obtinuisses regni. Et ut dicit Chrysostomus: Petrus quia audivit, quod oporteret eum Hierosolymam ire, et ibi multa pati, adhuc timet pro Christo, sed post increpationem non audet aperte dicere: rursus propitius esto tibi, sed idem occulte per alia significat, ideo dicebat: bonum est etc. Nam Dominus Petro non respondit, quia licet ex fervore devotionis loqueretur Domino, tamen quia imprudenter interrogavit dicens: Domine, si vis, faciamus hic tria tabernacula. Ideo responsionem Domini non meruit. Qui autem Domino vult facere tabernaculum, praeparet cor suum et inveniet locum Domino tabernaculum Deo Iacob.

Tertio Evangelista exprimit locutionem divinam dicens: Adhuc eo loquente ecce nubes lucida obumbravit eos, et ecce vox de nube dicit: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui ipsum audite! Et audientes discipuli ceciderunt in faciem suam et timuerunt valde. Ubi est nobis sciendum, quod Deus loquitur tripliciter, scilicet:

Primo in se ineffabiliter Secundo per angelos mirabiliter Tertio per homines multipliciter.

Primo Deus Omnipotens loquitur in se semel tantum et ineffabiliter, id est Pater generat Filium, qui Patris verbum dicit, et haec est unica generatio et aeterna. Unde Iob. XXXIII.: Semel loquitur Deus, et secundo idipsum non repetit (Iob 33,14), quia eadem generatione modo generat verbum, quod caro factum est, quae ante omnia saecula. Hinc ait Ps.: Semel locutus est Dominus, duo haec audivi (Ps 61,12), et tibi, Domine misericordia, quia reddes unicuique iuxta opera sua, id est Deus Pater unica generatione generat Filium, per quem creavit ex misericordia et glorificat ex iustitia.

Secundo Deus loquitur per angelos mirabiliter [os 069. c. 10.] quando scilicet suam voluntatem per ipsos innotescit. Unde Gregorius dicit: Deus angelis loquitur, cum eis voluntas eius intima videnda manifestatur. Quam quidem Dei voluntatem angeli mirabiliter hominibus loquuntur, sicut diffusius declarat idem beatus Gregorius dicens: Aliquando Deus loquitur verbis per angelum, cum nihil imagine ostenditur, sed verba solum audiuntur. Sicut Ioh. XII. Domino dicenti: Pater, clarifica filium tuum, ut filius clarificet te, protinus respondetur: Clarificavi et iterum clarificabo. (Ioh 12,28) Et hoc per angelum. Aliquando Deus per angelos loquitur rebus tantum, cum nihil dicitur verbo, sed ex ipsa visione futura intelligit. Sicut Ezechiel vidit electrum, nihil tamen audivit, sed intellexit, quid significaret. (Cf Ez 16,12-13) Electrorum vero ex argento et auro rutilat et significabat Christum Deum et hominem. Aliquando Deus per angelos verbis similis et rebus loquitur, sicut Adae post culpam. Qui cum abscondisset se a facie Dei, dum Dominus deambularet ad auram prius meridiem audivit ab angelo verba increpationis in Domini persona dicentis: Adam, Adam, ubi es? (Gn 3,9) Et sic post meridiem significabat, quod iam a fervore veritatis Adam recesserat etc.

Aliquando Deus loquitur per angelos, quando imagines ostendunt oculis cordis, sicut Iacob subnixam scalam de caelo vidit, similiter Petrus linteum reptilibus et quadrupedibus plenum vidit in extasi raptus. Quia si oculis corporis haec vidisset, Petrus in extasi non fuisset. Aliquando loquitur Deus per angelos, quando assumptis corporibus ex aere oculis corporalibus apparent. Sicut Abrae tres angeli in specie trium virorum, quos suscepit hospitio et cibaria eisdem praeparavit. Similiter Loth, similiter beatae Virgini in annunciatione, qui tunc locuti sunt. Sed ut dicit Magnus Albertus , quod tunc angelus sicut non profert sonum in organis materialibus secundum naturam, ita nec circulariter immutat medium. Sicut est in voce naturali, unde vox angeli non auditur, nisi ab illo, ad quem dirigitur. Et est simile in apparitionibus angelorum, quos quidam [os 069. c. 11.] vident et alii aeque proximi non vident. Ut patet in Eliseo et puero eius IV. Reg. VIII. (IV Rg 8, 14) Non enim videbat puer eius angelos, sicut ipse licet pariter essent. Aliquando Deus loquitur per angelos humanis cordibus, cum per eos secreta sua inspirat. Unde Zacharias propheta ait: Et dixit ad me angelus, qui loquebatur in me. Aliquando Deus loquitur per angelos de caelestibus substantiis, sicut hic in transfiguratione de nube facta est vox: Hic est filius meus etc. Aliquando per angelos loquitur de terrenis substantiis, sicut Balaam de ore asini. Aliquando Deus loquitur per angelos de caelestibus et terrenis substantiis similiter, sicut ad Moysen in monte de igne et rubo. O Deus infinitae virtutis, quam mirabilis es in tuis operibus! O quam profundus et inperscrutabilis!

Tertio Deus loquitur per homines multipliciter. Primo per operationem. Actuum. II.: Agabus tulit zonam Pauli. (Act 21,11) O si audiremus, quanta bona nobis ostendit, certe caveremus ipsius offensam. Secundo Deus loquitur per homines per vocis formationem, sicut in praedicatione vel in salutaribus consiliis. Ideo dicit Mat. X.: Non vos estis, qui loquimini, sed spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis. (Mt 10,20) Idem Lucae XXI.: Ego dabo vobis os et sapientiam. (Lc 21,15) Non est credendum, quod materialiter apostoli duo ora habuissent, sed idem dicebatur Dei, quando loquebantur divina, et dicebatur eorum, quando loquebantur humana. Hoc est, quod dicit Apostolus Heb. I.: Multifariae multisque modis olim loquens Deus patribus in prophetis, novissime vero locutus est nobis in Filio suo, quem constituit heredem universorum, per quem fecit et saecula. (Hbr 1,1-2) O charissimi Christifideles, audiamus iam Dei et Virginis Filium Benedictum a duo solummodo verba nos instruentem et dicentem Math. XI.: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. (Mt 11,29) Haec profecto est lectio Christiani, quam Magister angelorum in hora mortis a quolibet interrogabit, et qui scierint et servaverint, tantum salvabuntur. Ideo clamat Deus Pater de nube omnibus salvandis dicens: [os 069. c. 12.] Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite! Et audientes discipuli ceciderunt in faciem suam et timuerunt valde. Et accessit Iesus et tetigit eos dicens: Surgite, nolite timere! Levantes autem oculos suos neminem viderunt, nisi solum Iesum Christum. (Mt 17,5 sqq)

Tertium salutis documentum ex evangelio notemus praefatae visionis occultationem utilem, cum dicitur: Et descendentibus illis de monte praecepit illis dicens: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurget. Hoc autem Salvator praecepit multis de causis. Primo ut addiscamus ex hoc, ne laudes hominum appetamus. Secundo secundum Theophilum, ne homines audientes tam gloriosa de eo dici postea scandalizarentur videntes eum crucifigi. Tertio secundum Hilarium, quia tunc debebant esse testes veritatis, quando Spiritu Sancto erant confirmati. Quarto secundum Damascenum, quia alii discipuli adhuc imperfecti contristati fuissent, quod ipsam visionem non vidissent, et Iudas incitatus fuisset ad tradendum Salvatorem. Quinto, ne Matris suae Mariae cor amaricarent dicendo ei, quod Moyses et Elias ignominiosas poenas passurum eum praedixerunt, qui fuit tam pulcher, tam splendidus, tam suavis.

Unde ipsa visio transfigurationis facta fuit circa principium veris, scilicet sabbato quattuor temporum, quando legitur hoc evangelium. Festum vero eius celebratur isto die, quia apostoli secundum Domini praeceptum tacuerunt usque ad hanc diem, sed hodie coeperunt publice praedicare verbo et scripto. Unde Petrus II. cano. I. c. scribit: Non indoctas fabulas secuti notam fecimus vobis Domini nostri virtutem, sed speculatores facti illius magnitudinis. (II Pt 1,16) Accipiens enim a Deo Patre honorem et gloriam voce delapsa de caelo ad eum huiuscemodi a magnifica gloria: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Ipsum audite! et hanc vocem nos audivimus de caelo allatam, cum essemus cum ipso in monte sancto et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui benefacitis credentes. Credam igitur, charissimi [editio: kharissimi] Dominum Iesum transfiguratum, Dei Filium et credentes fiducialiter per verba et opera bona petamus, ut det hic gratiam et in futuro gloriam. [os 069. c. 13.]