<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet href="../css/sermon_styles.css" type="text/css"?>
<?oxygen RNGSchema="../schemas/teilite.rng" type="xml"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="OS061">
   <teiHeader xml:lang="en">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati - Sermo LXI. - digital edition </title>
            <author xml:id="OS">Osvaldus de Lasko</author>
            <editor>Sermones Compilati (ELTE) and Late Medieval Research Group (KRE)</editor>
            <respStmt>
               <name xml:id="RB">Romhanyi, Beatrix F.</name>
               <resp>project leader</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="RF">Rajhona, Flora</name>
               <resp>transcription</resp>
               <resp>annotations</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="SN">Sapi, Nora</name>
               <resp>TEI XML encoding</resp>
            </respStmt>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <p>Károli Gáspár University, Late Medieval Research Group</p>
            <p>The homepage <ref target="http://sermones.elte.hu">http://sermones.elte.hu</ref> 
               is the common publishing surface of medieval
               and early modern Hungarian sermon editions. Being part of this collection/heritage,
               our present project is also published there.</p>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <p><bibl>
               <author>Osvaldus de Lasko</author>
               <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati</title>
               <pubPlace>Hagenau</pubPlace> 
               <date when="1499">1499</date>
               (CIH 2485, HC *9055) Bibl. nat. Inc. 1030.</bibl></p>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
   </teiHeader>

   <text xml:lang="la"> 
      <body>
         <div>
            <p><title type="full"><title type="main">De sancto Iacobo maiore, sermo II. </title>
                  <title n="061">Sermo LXI.</title></title></p>
            <div type="thema">
               <cit type="bible">
                  <quote>Dic, ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad
                     sinistram tuam in regno tuo. Respondens autem Iesus dicit: Nescitis, quid
                     petatis.</quote>
                  <bibl>Mat. XX. et in Evangelio.</bibl>
                  <ref cRef="Mt 20,20" decls="#biblicalCitations">(Mt 20,20)</ref>
               </cit>
            </div>
            <div>
               <p>In quo quidem ostenduntur tria per ordinem, scilicet: </p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primo honoris cauta ambitio</item>
                     <item>Secundo matris sollicita peritio</item>
                     <item>Tertio Salvatoris discreta responsio.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Dixi primo, quod in hoc Evangelio insinuatur honoris cauta ambitio, quia secundum <cit>
                     <bibl><author>Iohannem os auri</author>
                        <note type="editorial">[scilicet Chrysostomus]</note> <title>in sermone</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Hi duo fratres filii, <span>scilicet Zebedei, Iacobus et
                           Iohannes,</span> cum audissent a Christo eum passurum et tertia die
                        resurrecturum et demum regnaturum coeperint dicere intra se cum essent
                        fideles: Ecce rex descendet ad regna tartarea, ut destruat et habentia
                        victoria, quid restat nisi ut regni gloria subsequitur.</quote>
                  </cit> Ergo quid faciemus, fratres? Si rogamus magistrum, forsitan ceterorum
                  fratrum corda concutiemus, submittamus <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 01.]</note><cb/> matrem nostram, ut suo
                  nomine deprecetur nobis praelatura. Si enim ipsa peritio reprehendibilis fuerit,
                  facile meretur veniam, quasi mulier, si autem non fuerit reprehendibilis, facilius
                  impetrabit mater pro filiis. Ecce quam subtilis et cauta honoris ambitio
                  discipulorum Christi, qui adhuc fuerunt carnales, licet in schola Salvatoris modo
                  vero non solum tam caute acquiritur honor, sed etiam per symoniam. Unde <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author>
                        <title>sermone XL.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Ambitio subtile malum, secretum virus, pestis occulta, doli artifex,
                        mater hypocrisis, limoris parens, vitiorum origo, tinea sanctitatis,
                        excaecatrix cordium.</quote>
                  </cit>
               </p>
               <p>Secundo in Evangelio insinuatur sollicita matris petitio pro filiis, quae accedens
                  cum filiis ad Iesum, et ut dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Mar. X.</bibl>
                     <span>primo petiit in generali dicens:</span>
                     <quote>Magister, volumus, ut quodcumque petierimus, facias nobis. At ille dixit
                        eis: Quid vultis, ut faciam vobis?</quote>
                     <ref cRef="Mc 10,36-37" decls="#biblicalCitations">(Mc 10,36-37)</ref>
                  </cit> Non interrogat quasi ignorans, sed ut manifestius appareat petitonis
                  irrationabilitas, et occasio fiat reprehensionis eorum. Et dixit mater eorum: <cit
                     type="bible">
                     <quote>Dic, ut sedeant hi duo filii mei etc.</quote>
                     <ref cRef="Mt 20,21" decls="#biblicalCitations">(Mt 20,21)</ref>
                  </cit> Ista enim matrer pro animabus et corporibus natorum advocabat non sicut
                  ceterae matres, quae secundum <cit>
                     <bibl><author>Iohannem os auri</author></bibl>
                     <quote>corpus natorum suorum tantum amant, animam autem contemnunt. Desiderant
                        enim illos valere in hoc saeculo et non curant, quid passuri sint in alio.
                        Alii militiam filiis provident, alii honores et nemo filiis providet Deum.
                        Proditionem illorum magno precio comparant et salutem illorum nec domo
                        accipere volunt. Si viderint illos servire Christo, tristantur et suspirant.
                        Si autem viderint eos peccantes, nemo tristatur. Ut ostendatur, quia
                        corporum sunt parentes, non animarum.</quote>
                  </cit> Haec ille. </p>
               <p>Tertio ex Evangelio insinuatur Christi discreta responsio, qui cum videret filios
                  ad talem petitionem matrem induxisse, non matri responit, sed filiis dicens:
                     <quote>Nescitis, quid petatis.</quote> Certe nescit, quid quaerit ille, qui
                  terrenam dignitatem quaerit, quam brevis sit, quam periculosa, quam onerosa sit,
                  quam infructuosa. Et subdidit Salvator: <quote>Potetis bibere calicem, quem
                     bibturus sum?</quote>, id est potestis sustinere passionem, <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 02.]</note><cb/>
                  quam ego sustinendus sum. Et dicunt: <quote>Possumus.</quote> Loquuntur tamquam
                  inexperti, quia tempore passionis Christi fugerunt. Quid ait Salvator?
                     <quote>Calicem quidem meum bibetis,</quote> quia Iacobus mortem sustinuit pro
                  Domino, et Iohannes venenum bibit et in exilium relegatus post iniectorem
                  ferventis olei. Dicit tandem Salvator: <quote>Sedere autem ad dextram meam vel ad
                     sinistram non est meum darevobis, sed quibus paratum est a patre meo.</quote>
                  Secundum <bibl><author>Lyram</author></bibl> non est meum dare vobis, adhuc
                  carnalibus, sed spiritualibus. Nescibant, quid petebant, quia illis, qui a
                  sinistris erunt, dicet Christus: <quote>Discedite a me, maledicti, in ignem
                     aeternum!</quote> Et licet irrationabiliter petebant, tamen ex hoc nobis utilis
                  doctrina declarata est, ne honorem ambiamus.Hinc <cit>
                     <bibl><author>Iohannes os auri</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Frequenter Dominus patitur discipulibus aliquid non recte aut dicere aut
                        agere aut cogitare.</quote>
                  </cit> Ut ex eorum culpa occasionem inveniat docendi exponendique regulam
                  pietatis. Unde ex huius Evangelii tenore tria proponamus salutis documenta
                  declaranda, scilicet: </p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><emph style="main"><list>
                     <item>Primum ambitionis periculositatem, ibi: <quote>Nescitis, quid
                           petatis</quote></item>
                     <item>Secundum servitutis Christi utilitatem, ibi: <quote>Potestis bibere
                           calicem</quote></item>
                     <item>Tertium Iacobi passionis seriositatem, ibi: <quote>Calicem quidem meum
                           bibetis etc.</quote></item>
                  </list></emph></p>
            </div>
            <div>
               <p><emph style="main">Primum documentum</emph> de ambitione declarandum erit ambitionis
                  periculositas. Magna namque periculositas est ambire dignitatem ecclesiasticam,
                  quia ad quodcumque cor intrare poterit, inde omnes virtutes expellit. Ideo ipsam
                  ambitionem</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primo vetat Scriptura</item>
                     <item>Secundo improbat natura</item>
                     <item>Tertio damnat figura</item>
                     <item>Quarto declinat iactura.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primo dixi, quod ambitionem vetat Scriptura. Dicit <cit>
                     <bibl><author>Chrysostumus</author>
                        <title>super Math.</title>
                        <span>et habetur</span>
                        <title>dist XL. c. 'multi'</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui desideraverit primatum terra, inveniet confusionem in caelo.</quote>
                  </cit> Nec inter sanctos Dei computabitur, qui de primatu tractaverit. <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Ecci VII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Noli quaerere <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 03.]</note><cb/> ab homine ducatum, neque a rege cathedram
                        honoris.</quote>
                     <ref cRef="Sir 7,4" decls="#biblicalCitations">(Sir 7,4)</ref>
                  </cit>
                  <cit type="bible">
                     <bibl>Phil. III.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Gloria eorum in confusione, qui terrena sapiunt.</quote>
                     <ref cRef="Phil 3,19" decls="#biblicalCitations">(Phil 3,19)</ref>
                  </cit> Et <cit type="bible">
                     <bibl>I. Cor. XIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Charitas non est ambitiosa.</quote>
                     <ref cRef="I Cor 13,5" decls="#biblicalCitations">(I Cor 13,5)</ref>
                  </cit> Et <bibl><title>LXI. dist. 'Miramur', II. q. VII. 'non omnes episcopi',
                        XXIII. q. IV. ' sicut excellentiam'</title></bibl>, et in multis aliis
                  Scripturae Sanctae locis, ideo quicumque ambit, praelationem facit contra Christi
                  ordinationem, qui dixit <cit type="bible">
                     <bibl>Math. XX.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Quicumque voluerit inter vos maior fieri, sit vester minister.</quote>
                     <ref cRef="Mt 20,26" decls="#biblicalCitations">(Mt 20,26)</ref>
                  </cit>
               </p>
               <p>Unde quaeritur, utrum appetere praelationemsit semper peccatum? Respondet
                        <bibl><author>Astesanus</author>
                     <title>in Summa libro VI. titulo XXVIII.</title></bibl>, quod triplex est
                  praelatio. <emph>Una</emph> habetur per hereditariam successionem, et licite
                  potest peti et appeti. <emph>Secunda</emph> est praelatio per secularis principis
                  institutionem, et haec etiam potest appeti tribus concurrentibus, quae notat
                        <bibl><author>Philosophus</author>
                     <title>I. Politicorum</title></bibl>. Primo si habet amorem ad consistentem
                  policiam, secundo si habet potentiam in maximorum operum principatum, tertio si
                  habet virtutem et iustitiam unaquaeque policia. Licet autem aliquis haec habens
                  possit licite principatum appetere, non tamen debet petere, quia dicitur <cit>
                     <bibl><title>II. Politicorum</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Non bene statutum est petere, qui principatu dignificabitur.</quote>
                  </cit>
                  <emph>Tertia</emph> autem praelatione est, quae habet animam curam annexam. Et
                  talis nec debet peti, nec appeti, quia dicit beatus <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author>
                        <title>IX. De civitate Dei c. XIX.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Locus superior, sine quo populus regi non potest, etsi ut decet,
                        administrat, indecentis tamen appetitur.</quote>
                  </cit>
               </p>
               <p>Nam in hac praelatione tria attendunt, videlicet caelestitudo honoris, abundantia
                  rei temporalis et exercitum spiritualis operationis. Propter <emph>primum</emph>
                  igitur appetere praelationem est praesumptuosum et a Christo reprobatum. <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Math. XXIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Amant <span>- inquit -</span> primos accubitus in cenis et primas
                        cathedras in Synagogis, et vocari ab hominibus Rabbi.</quote>
                  </cit> <emph>Secundo</emph> appetere praelationem propter tres temporales est
                  signum cupiditatis, quia finem melioris boni ponit minus bonum, id est res
                  temporales, cum Dominus dicat <cit type="bible">
                     <bibl>Math. VI.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Primum, id est principalius quaerite regnum Dei et iustitiam
                        eius.</quote>
                     <ref cRef="Mt 6,33" decls="#biblicalCitations">(Mt 6,33)</ref>
                  </cit> Et sic cupidus pervertit Christi ordinationem primum quaerendo res
                  temporales. <emph>Tertio</emph> appetere praelationem propter bonum opus est
                  fatuum, quia fatuum est appetere cum periculo, <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 04.]</note><cb/> quod fieri aeque
                  bene potest sine periculo. Bene enim operari potest homo sine periculo
                  praelationis. Ideo contra tales sic arguit <cit>
                     <bibl><author>Chrysostomus</author>
                        <title>super Mat.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui <span>- ait -</span> appetit praelationem propter bonum opus,
                        annexum autem credit se ad hoc dignum et tunc est praesumptuosus, et ideo
                        indignus, aut credit se indignum et tunc est fatuus et perversus, quia
                        obligat animam suam pro animabus aliorum.</quote>
                  </cit> Si enim haberet mille animas, ut unam daret vel centum pro animabus
                  aliorum, etiam sic non esset bonum appetere praelationem cum cura. Quantominus
                  exquo habet unicam animam, quam et ipsi ignorat, iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>Ezech. III.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Sanguinem eius de manu tua requiram.</quote>
                     <ref cRef="Ez 3,18" decls="#biblicalCitations">(Ez 3,18)</ref>
                  </cit> O quis non appetit praelaturam causam honoris? O quis non causa substantiae
                  locupletoris? O denique quis non sitit eam causam vitae lautioris? Quae heu omnia
                  sunt trupia, vana et brevia! Ecce fatuitas eorum, quiaquirunt talem praesidentiam
                  per omnem industriam, et quandoque per symoniam vel precium suarum instantiarum. </p>
               <p>Secundo dixi periculosam ambitionem improbat natura, quia natura omnes homines
                  aequalis conditionis fecit, non enim fecit unum Adam de auro, alium de argento,
                  tertium de luto, sed omnes de luto, ne aliquis alteri praeferretur. Ideo Deus non
                  praeposuit hominem homini, nisi per abusum rationis peccando. Quia tunc homo se
                  quodammodo brutum facit, et talibus hominem virtuosum praefecit. Iuxta illud <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Gen. I.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Dominamini bestiits terrae, piscibus marus et volatilibus caeli.</quote>
                     <ref cRef="Gn 1,28" decls="#biblicalCitations">(Gn 1,28)</ref>
                  </cit> Hinc <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author>
                        <title>in Moralibus</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Non est data homini praelation, ut dominetur hominibus, sed ut praesit
                        bestiis terae, piscibus maris et volatilibus caeli.</quote>
                  </cit> Et nisi indurent facies eorum, ubi non deliquimus, pares sumus. Unde quando
                  tu virtuose vivis, nullus praelatus potest tibi iuste nocere, neque lex in aliquo
                  molestare, quia lex malis hominibus est data, quae eorum malicia compescatur.
                  Iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>I. Tim. I.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Lex iustis non est posita, sed iniustis, et non subditis ipsis et
                        peccatoribus, sceleratis et condemnatis, patricidis et matricidis, homicidis
                        et formicariis, etc.</quote>
                     <ref cRef="I Tim 1,9-10" decls="#biblicalCitations">(I Tim 1,9-10)</ref>
                  </cit> Et si aliquid sanae doctrinae adversatur, ecce patet, quod homo abutens
                  ratione bestiis <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 05.]</note><cb/> comparatur. Iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Homo cum in honore esset, non intellexit comparatus est iumentis
                        etc.</quote>
                     <ref cRef="Ps 48,13; Ps 48,21" decls="#biblicalCitations">(Ps 48,13; Ps
                        48,21)</ref>
                  </cit> Et beatus <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>An non tibi videutr bestia bestialior homo ratione vigens et ratione non
                        utens?</quote>
                  </cit> O vanissima ambitio, quae appetit hominibus praeesse et frequenter ex hoc
                  se subiecit daemoni vilissimo. Nam unum oculum vel linguam non potest bene regere
                  et vult alios multos regere. Unde <cit>
                     <bibl><author>Bragmani</author>
                        <span>sic scripserunt Alexandro</span><span>:</span></bibl>
                     <quote>Tu <span>- inquit -</span> omnium hominum acquirendo dominium servum
                        facis te omnium daemoniorum servitutem redigens universitatem membrorum
                        tuorum.</quote>
                  </cit>
               </p>
               <p>Tertio periculosam ambitionem damnat figura, nam <cit type="bible">
                     <bibl>II. Reg. XVIII.</bibl>
                     <span>habetur, quod Criminibus suis Absolon quaerem adhaerens tribus lanceis,
                        transfixus interiit, qui regnum patris ambiens sanctum patrem suum David
                        persequebatur.</span>
                     <ref cRef="Cf II Sm 18,17sqq" decls="#biblicalCitations">(Cf II Sm
                        18,17sqq)</ref>
                  </cit> Et figura, quae habetur <cit type="bible">
                     <bibl>Iudic. IX.</bibl>
                     <span>damnta ambitionem, ubi sic habetur: Ierunt ligna, ut facerent sibi regem,
                        dixeruntque olivae, impera nobis! Respondit oliva: numquid possum deserere
                        pinguedinem meam, ut utuntur dii et homines, ut promovear inter ligna?
                        Dixerunt deinde ad arborem ficum: Veni, accipe regnum super nos! Quae
                        respondit: Numquid possum deserere dulcedinem meam fructumque suavissimos et
                        ire, ut promovear inter ligna? Locutaque sunt ligna ad vitem: Veni et impera
                        nobis! Quae respondit: Numquid possum deserere vinum, quod laetificat Deum
                        et homines, ut promoveat inter ligna? Quibus pariter regimen recusantibus
                        postea dixerunt ad ramum: Impera nobis! Qui respondit: Si me regem
                        constituisti, venite et sub umra mea requiescite! Et egrediatur ignis de
                        ramo et comburat vos.</span>
                     <ref cRef="Cf Idc 9,8-16" decls="#biblicalCitations">(Cf Idc 9,8-16)</ref>
                  </cit> Ligna in hac <bibl>parabola</bibl> a Ionathan dicta, scilicet: Comestor est
                  in summa homines sunt, qui sibi volunt praeficere pium praelatum, sed homo pietate
                  plenus refugit per olivam significatus. Sed et contemplantium per ficum denotatus,
                  ac dilectione clarus per vitem representatus. Spinosus vero ambitiosus acceptat et
                  sitit tamquam ranus, a quo exibit ignis tribulationis et maligni actus, quo
                  infestatur subditus. Sed supra has figuras <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 06.]</note><cb/> accedat rei veritas. </p>
               <p>Veni o rex gloriae Christe vivendi forma et regendi norma, exemplar caeleste! Veni
                  et visita de solio maiestatis tuae populum sanguis tui commercium! Aperi ei
                  semitam humilitatis, quae in terra praestiti, insinua, quid egisti, quomodo
                  vixisti, quid de praelatione dixisti, quomodo hinc existi, ac gloria coronatus in
                  Patris dextra consedisti! Certe hoc scire dedisti, quod nullus sicut tu regere
                  potuit sine culpa, et dum te regem facere voluissent, <cit type="bible">
                     <bibl>Iob. VI.</bibl>
                  </cit> eos declinasti. Insuper <cit type="bible">
                     <bibl>Math. XX.<span>:</span></bibl>
                     <span>intulisti.</span>
                     <quote>Qui maior est vestrum fiat vir minister.</quote>
                     <ref cRef="Mt 20,26" decls="#biblicalCitations">(Mt 20,26)</ref>
                  </cit> Deinde coram Pilato de praelatione terrena te exinavisti dicens:
                     <emph>Regnum meum non est hic</emph>, ideo tuos ad sui abnegationem et crucis
                  baiulationem induxisti dicens <cit type="bible">
                     <bibl>Lu. IX.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Si quis vult venire post me, abneget se etc.</quote>
                  </cit> Hoc esset amiendum, ad hoc aspirandum, sicut sancti Dei videntur fecisse.
                  Nam <cit type="bible">
                     <bibl>Exo. IV.</bibl><quote>, dum Moyses mitteretur a Domino, ut esset dux populi Hebraeorum,
                        excusabat se dicens, quod impeditorius linguae esset.</quote>
                     <ref cRef="Cf Ex 6,29" decls="#biblicalCitations">(Cf Ex 6,29)</ref>
                  </cit> Similiter Hieremias dicit: <cit type="bible">
                     <quote>AAA, Domine Deus, nescio loqui.</quote>
                     <bibl>Hiere. I.</bibl>
                     <ref cRef="Ier 1,6" decls="#biblicalCitations">(Ier 1,6)</ref>
                  </cit> Similiter beatus Gregorius fugit, ne papa ordinaretur, et santus Marcus
                  evangelista pollicet amputasse dicitur, ut sacerdotio reprobus haberetur. Et
                  beatus Franciscus noluit fieri sacerdos propter sacerdotii dignitatem. </p>
               <p>Quarto periculosam ambitionem declinat iactura. Nam ipsa ambitio tria potissime
                  damna causat, videlicet: </p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primo sibi mentem inquietat</item>
                     <item>Secundo proximum damnificat</item>
                     <item>Tertio se et alium damnat.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primum damnum, quod ambitio causat, quod mentem inquietat. Quia quibusdam invidet,
                  alios odit, aliis detrahit, nonnullis maledicit. Unde <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author>
                        <title>in libro III. De consideratione</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>O ambitio ambientium crux, quomodo omnes torques et omnibus places?
                        Nihil acrius cruciat, nihil molestius inquietat.</quote>
                     <span>Et infra:</span>
                     <quote>An non limina apostolorum terit ambitio magis, quam devotio? An non
                        quaestionibus eius tota legum et canonum disciplina insudat?</quote>
                  </cit> Haec enim ambitionis <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 07.]</note><cb/> pestis super alia negotia inquietat.
                  Ideo dicit <cit>
                     <bibl><author>Ambrosius</author>
                        <title>super Luc.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Saepe quos vitia nulla delectant, quos nulla potuit movere luxuria,
                        nulla avaritia subvertit, facit ambitio criminosos.</quote>
                  </cit> Habet enim forensem gloriam, domesticum scelus, ut damnetur aliis prius
                  servit. Ut enim dicit <cit>
                     <bibl><author>Alexandros</author>
                        <title>II. II. Tractatu de avaritia,</title></bibl><span>, quod</span>
                     <quote>ambitio aut est appetitus potentiae, ut per eam aquiratur
                        honorificentia, et tunc reducitur ad superbiam, aut est appetitus
                        sufficicentiae vel abundantiae, et tunc reducitur ad avaritiam.</quote>
                  </cit> Et talis potentiae appetitus non semper est peccatum, sed est mortale aut
                  ratione finis. Et est tunc, quando in tali appetitu constituit finem, scilicet
                  quia paratus esset quodcumque mortale committere pro consequando potentiam vel
                  honorificentiam. Vel est mortale ambitio ratione rei appetitae, ut puta quia
                  appetit plura beneficia ecclesiastica <bibl><title>ar. C 'quia intantum' de
                        prebem???</title></bibl>. Nisi in casu licito, vel appetit aliquod
                  beneficium seu officium ecclesiasticum vel saeculare sciens se ad id indignum
                  ratione criminis vel ignorantiae et hiusmodi. Ratio, quia vult, quod lex prohibet.
                  Similiter si appetit beneficium cum cura animarum principaliter propter honorem
                  videtur mortale ratione praedicta, sicut patet <bibl><title>ar. dist. LXI.
                        'statuimus' et VIII. q. I. c. 'licet'</title></bibl>. Et hoc intelligitur,
                  si sit deliberatio voluntatis alius veniale. </p>
               <p>Secundum damnum, quod ambitio causat est, quia proximum damnificat in anima, quia
                  malo suo exemplo corrumpit alios. Unde <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Cum pastor per abrupta graditur, necesse est, ut in praecipitum grex
                        sequatur.</quote>
                  </cit> Et damnificat etiam in temporalibus vim inferendo. Hinc <bibl><title>I. q.
                        I.</title></bibl>: Principatus quem metus extorsit, aut ambitus occupavit,
                  et si actibus suis aut moribus non offendat, ipsius tamen initii est pernitiosus
                  exemplo, et difficile est, ut bono peragatur exitu, quae malo sunt incohata
                  principio. O Deus iuste, ecce, quanta sunt nunc mala in tua Ecclesia! Et unde
                  certe propter pessimam ambitionem. </p>
               <p>Tertium damnum, quod ambitio causat est, quia se et alium damnat. Se, quia obligat
                  se propter aliorum animas rationem reddere, <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 08.]</note><cb/> <cit type="bible">
                     <bibl>Luc. XII.<span>:</span></bibl>
                     <span>Cui plus committitur, ab eo plus exigitur.</span>
                     <ref cRef="Cf Lc 12,48" decls="#biblicalCitations">(Cf Lc 12,48)</ref>
                  </cit> Alium etiam damnat inducendo ad symoniam vel aliud peccatum, vel non
                  corripiendo eosdem. Ideo <cit type="bible">
                     <bibl>Sap. VI.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Potentes potenter tormenta patientur.</quote>
                     <ref cRef="Sap 6,7" decls="#biblicalCitations">(Sap 6,7)</ref>
                  </cit> Et <cit type="bible">
                     <bibl>Eccs. VIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Damnatur homini homo in malum suum.</quote>
                     <ref cRef="Ecl 8,9" decls="#biblicalCitations">(Ecl 8,9)</ref>
                  </cit>
               </p>
               <p><emph style="main">Secundum <span>salutis documentum declaremus servitutis Christi utilitatem,
                        quia dicitur</span> in verbis thematis</emph>: <quote>Potestis bibere
                     calicem, quem ego bibiturus sum.</quote> Quilibet enim salvandus debet calicem
                  Christi bibere, id est sequi ipsum ei serviendo. Unde sciendum, quod triplex est
                  servitus. </p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Prima est Christi</item>
                     <item>Secunda est peccati</item>
                     <item>Tertia est mundi.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Prima servitus dixi, quod est Christi, et est quando quis se occupat in virtutibus
                  humilitate, pietate etc, vel cum se occupat in oratione, contemplatione, lectione,
                  praedicatione etc. Et talis servitus numquam prohibetur. Unde <bibl><title>glossa
                        Num. XXVIII.</title></bibl> dicit, quod fabri et huiusmodi artifices
                  otiantur die Sabbati, lector autem Divinae Scripturae non desinit ab opere suo,
                  nec tamen contaminat Sabbatum. </p>
               <p>Secunda servitus est peccati, et est quando contempto Deo et eius mandatis vivit
                  secundum suum appetitum. De quo <cit type="bible">
                     <bibl>Ioh. VIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui facit peccatum, servus est peccati.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 8,34" decls="#biblicalCitations">(Ioh 8,34)</ref>
                  </cit>
               </p>
               <p>Tertia servitus est mundi, id est quando quis propter temporalia aestuat et
                  laborat, quod prohibetur <cit type="bible">
                     <bibl>Exo. XX.<span>:</span></bibl>
                     <span>Omne opus servile non facietis in die Sabbati, non enim Deus creavit
                        hominem solummodo ad laborem, ut serviat Deo et eo benefacietur.</span>
                     <ref cRef="Cf Ex 20,9-11" decls="#biblicalCitations">(Cf Ex 20,9-11)</ref>
                  </cit> Et <cit>
                     <bibl><author>Magister</author>
                        <title>in II. dist. I.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Mundus creatis est, ut serviret homini, sicut homo creatus est, ut
                        serviret Deo.</quote>
                  </cit> Ideo Deo servire debemus propter tria, scilicet: </p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primo propter dignitatem</item>
                     <item>Secundo propter nobilitatem</item>
                     <item>Tertio propter suavitatem.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primo inquam debemus Deo servire propter dignitatem. Magna profecto dignitas est
                  servire regi gloriae, qui aeterna felicitare remunerat. Unde <cit type="bible">
                     <bibl>Ecci. XXIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Gloria magna est sequi Dominum. Longitudo enim dierum assumetur ab
                        eo.</quote>
                  </cit> Et <cit type="bible">
                     <bibl>Ioh XII.</bibl>
                     <span>ait Salvator: Si <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 09.]</note><cb/> Quis</span>
                     <quote>mihi ministrat, honorificabit eum Pater meus, qui est in caelis.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 12,26" decls="#biblicalCitations">(Ioh 12,26)</ref>
                  </cit> O Deus aeterne, quam multi sunt modo filii Adam, qui erubescunt sequi
                  Christum, Dei Filium praesertim iuvenes pulchri, quos Deus decoravit, divites,
                  quos locupletavit, de quibus conquaeritur per prophetam <cit type="bible">
                     <bibl>David</bibl>
                     <span>dicens:</span>
                     <quote>Rertribuebant mihi mala pro bonis</quote>
                     <ref cRef="Ps 34,12" decls="#biblicalCitations">(Ps 34,12)</ref>
                  </cit> et odium dilectione mea. Omnia enim excelsus Deus creavit ad serviendum ei,
                  et faciunt iuxta <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Quoniam omnia serviunt tibi.</quote>
                     <ref cRef="Ps 118,91" decls="#biblicalCitations">(Ps 118,91)</ref>
                  </cit> Et licet summus Deus in omnibus sibi servientibus gaudeat, iuxta illud <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Sap. VII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Laetatus sum in omnibus.</quote>
                     <ref cRef="Sap 7,12" decls="#biblicalCitations">(Sap 7,12)</ref>
                  </cit> Plus tamen diligit servitium duarum creaturarum, quam omnium aliarum,
                  quibus solus pro mercede vitam aeternam angelis videlicet et hominibus. Cuius
                  ratio est, quia hae solae servivunt ei ex libero arbitrio et amore, et etiam hae
                  solae resistunt eius voluntati. Hinc <cit type="bible">
                     <bibl>Iudith XVI.<span>:</span></bibl>
                     <span>Adonai Dominus magnus es tu,</span>
                     <quote>et non est, qui resistat tuae voluntati</quote>
                     <ref cRef="Idt 16,17" decls="#biblicalCitations">(Idt 16,17)</ref></cit>, nisi duae creaturae, scilicet angelus malus et homo pravus. Nam ei
                  serviunt angeli, archangeli et omnia superiora, Sol, Luna, stellae, caeli, ignis,
                  aer, aqua, terra, purgatorium mundano animas, infernus cruciando inimicos, et sic
                  de aliis. Et super omnibus magis gauderet Deus de servitio hominum, quam horum
                  omnium vel etiam angelorum secundum quod dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Prover. VIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Deliciae meae esse cum filiis hominum.</quote>
                     <ref cRef="Prv 8,31" decls="#biblicalCitations">(Prv 8,31)</ref>
                  </cit>
               </p>
               <p>O misericors Deus! O animarum amator Christe, cur plus gaudes de servitio hominum
                  vilium, quam sublimium angelorum? Ecce ipsi servient tibi ab initio mundi et
                  servient usque ad finem. Hoimines vero brevi tempore, puta decem viginti aut
                  triginta annis, et remuneras sicut angelos. Immo plus, quam angelos, quia dote
                  corporis et animae, cur hoc facis? Forte ideo, quia sapeintissimi angeli nesciunt
                  tibi servire aut non suficiunt? Vel gloria tua forte ex hominum servitio
                  augmentatur? Scio certe, quod non propter hoc. Quia angeli sunt divina gloria
                  illustrati, scientes ad beneplacitum tibi servire, et sunt innumerabiles. Iuxta
                  illud <cit type="bible">
                     <bibl>Iob XXV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Numquid est numerus militum eius?</quote>
                     <ref cRef="Iob 25,3" decls="#biblicalCitations">(Iob 25,3)</ref>
                  </cit> Sed et neque gloria tua ineffabilis augebitur <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 10.]</note><cb/> ex hominum
                  servitio, quia si omnes damnarentur, non minuerentur, et si omnes salvarentur, non
                  augmentarentur tua gloria. Sed qui serviunt tibi, misericors Deus, sibi, non tibi
                  proficiunt, et ideo gaudes, pie Christe de hominum vilium servitio propter favorem
                  tuae gloriae humanitaris! Ac ut tua magna materia ostendatur, ac meritum tuae
                  passionis effectum sortiatur et tua doctrina et exemplum. <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author>
                        <title>de vera religione</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Tota vita Christi in terris, quae per hominem gessit, disciplina morum
                        fuit.</quote>
                  </cit> Et beatus <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Omnis Christi actio est instructio.</quote>
                  </cit>
               </p>
               <p>Secundo debemus servire regi Christo propter nobilitatem, quia tam nobile est
                  servitium Christi, quod sufficit, ut quis ei serviat, solummodo corpore, sed
                  potius mente, ideo nobilitas servorum Christi est tribus, scilicet: </p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primo ex parte mentis</item>
                     <item>Secundo ex parte finis</item>
                     <item>Tertio ex parte laudis.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primo dixi, quod nobilitas Christi servorum est ex parte mentium, quia mens eorum
                  coniugitur Deo Domino eorum, et quandam participationem Dei percipit, et
                  quodammodo adhuc in hac vita divina efficitur. Hinc <cit type="bible">
                     <bibl>Apostolus<span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui adhaeret Deo, unus spiritus efficitur cum eo.</quote>
                  </cit> Et econtrario qui servit diabolo aut mundo, adhaeret istis inferioribus,
                  quae sunt vilia et sordida. Ideo maculatur ab eis. Hinc est opera corporalia
                  mechanica dicuntur, id est sordida. </p>
               <p>Secundo servitium Christi nobilitat ex parte finis. Nam finis nobilior et
                  praestantior est eorum, quae sunt ad finem, quia <cit>
                     <quote>finis est primum in intentione et ultimum in executione</quote><span>, ut dicitur</span>
                     <bibl><title>II. Physicorum</title></bibl><span>.</span>
                  </cit> Sed finis servitii est aeterna beatitudo, iuxta illud dictum Salvatoris:
                     <quote>Volo, Pater, ut ubi ego sum, ibi sit et minister meus.</quote>
                  Econtrario finis servitutis carnis est delectatio sensibilis, quae brutis et
                  hominibus est communis. Unde <cit>
                     <bibl><author>Boethius</author>
                        <title>III. De consolatione</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Tristes esse exitus voluptatum, quisquis reminisci voluptatium suarum
                        volet, intelliget quae si beatos efficere possent, nihil causae est, quin
                        pecudes <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 11.]</note><cb/> quaeque beatae esse dicantur.</quote>
                  </cit>
               </p>
               <p>Tertio Christi servitium nobilitat ex parte laudis, nam servitium Christi ubique
                  est laudabile, et fit publice servitium carnis, et diaboli est vituperabile, ideo
                  occulte faciunt. Iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>Io. III.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui male agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ne arguantur opera
                        eius.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 3,20" decls="#biblicalCitations">(Ioh 3,20)</ref>
                  </cit>
               </p>
               <p>Tertio debemus Christo servire propter suavitatem. Nam servitium ipsius est suave,
                  non acerbum, sicut quidam aestimant. Ideo de Salvator <cit type="bible">
                     <bibl>Mat. XI.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Iugum enim meum suave est et onus meum leve</quote>
                     <ref cRef="Mt 11,30" decls="#biblicalCitations">(Mt 11,30)</ref></cit>, quod facit leve charitas scilicet gratia. Unde <cit type="bible">
                     <bibl>Ecci XXIV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Spiritus meus super mel dulcis.</quote>
                     <ref cRef="Sir 24,27" decls="#biblicalCitations">(Sir 24,27)</ref>
                  </cit> Et <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Ubi est charitas, non labor, sed sapor sentitur.</quote>
                  </cit> Et beatus <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Omnis labor non amantibus est difficilis.</quote>
                  </cit> Quod autem servitium Christi sit suave, hoc ideo, quia servitio eius
                  conscia non remordet, sicut mundiservitio, tum etiam quia praeceptum Christi est
                  dilectio, quae dulciter fieri potest. Hinc <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author></bibl>
                     <span>dicit:</span>
                     <quote>Multi <span>- inquit -</span> vident nostros labores, sed non vident
                        nostras consolationes.</quote>
                  </cit> Magna enim multitudo dulcedinis suae, quam Deus largitur sequentibus, et
                  non invenitur in terra suaviter viventium. Absit hoc a nobis, ut maiores in
                  spiritu non inveniamus consolationes, quasi in qualibet corporis foeditate.
                  Quodtestatur beato <cit>
                     <bibl><author>Gregorio</author></bibl>
                     <span>sic dicente:</span>
                     <quote>Dulce est esse in humanis rebus, sed eis tantum, qui spiritualia non
                        gustant. Gustato enim spiritu desipit eos omnis caro.</quote>
                  </cit> O quantam suavitatem sentiebat, quando dulcissimum Christi verbum audiebat,
                  quando cum eo comedebat et bibebat beatus Iacobus! quando ipsum resurrexisse
                  videbat et in caelum ascendere conspiciebat! </p>
               <p><emph style="main">Tertium <span>documentum declaremus beati Iacobi passionis seriositatem pro eo, quod</span> in
                  verbis thematis</emph> dicitur: Calicem quidem meum bibetis, id est passionem acerbam
                  propter me sustinebitis. Quomodo autem beatus Iacobus bibit Domini calicem, luce
                  clarius habetur in ipsius legenda. <note type="coloumnbreak">[os 061. c. 12.]</note><cb/> </p>
            </div>



         </div>
      </body>
   </text>
</TEI>
