<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet href="../css/sermon_styles.css" type="text/css"?>
<?oxygen RNGSchema="../schemas/teilite.rng" type="xml"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="OS059">
   <teiHeader xml:lang="en">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati - Sermo LIX. - digital edition </title>
            <author xml:id="OS">Osvaldus de Lasko</author>
            <editor>Sermones Compilati (ELTE) and Late Medieval Research Group (KRE)</editor>
            <respStmt>
               <name xml:id="RB">Romhanyi, Beatrix F.</name>
               <resp>project leader</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="RF">Rajhona, Flora</name>
               <resp>transcription</resp>
               <resp>annotations</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="LE">Laczko, Eszter</name>
               <resp>proofreading</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="SN">Sapi, Nora</name>
               <resp>TEI XML encoding</resp>
            </respStmt>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <p>Károli Gáspár University, Late Medieval Research Group</p>
            <p>The homepage <ref target="http://sermones.elte.hu">http://sermones.elte.hu</ref> 
               is the common publishing surface of medieval
               and early modern Hungarian sermon editions. Being part of this collection/heritage,
               our present project is also published there.</p>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <p><bibl>
               <author>Osvaldus de Lasko</author>
               <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati</title>
               <pubPlace>Hagenau</pubPlace> 
               <date when="1499">1499</date>
               (CIH 2485, HC *9055) Bibl. nat. Inc. 1030.</bibl></p>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
   </teiHeader>

   <text xml:lang="la"> 
      <body>
         <div>
            <p><title type="full"><title type="main">De eadem </title>
                  <title n="059">Sermo LIX.</title></title></p>
            <div type="thema">
               <cit type="bible">
                  <note type="exemplum" id="E01"><quote>Ecce mulier, quae erat in civitate peccatrix, ut cognovit, quod Iesus
                     accubuisset in domo Pharisaei, attulit alabastrum unguenti.</quote>
                  <bibl>Lu. VII. c. et in evangelio.</bibl>
                  <ref cRef="Lc 7,37" decls="#biblicalCitations">(Lc 7,37)</ref></note>
               </cit>
            </div>

            <div>
               <p>Ad gloriam beatissimae Mariae Magdalenae, de qua hodie Sancta Mater Ecclesia
                  solemnizat pro eo, quod Deus, Dei Filius in hac femina declaravit suae divinitatis
                  proprietatem. Cuius quidem proprietas est misereri semper et parcere. Ideo
                  misericordia quoad effectus est maior eius iustitia, licet universae viae eius
                  sint misericordia et veritas. Quod probatur tripliciter, scilicet:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primo autoritatibus</item>
                     <item>Secundo rationibus</item>
                     <item>Tertio similitudinibus.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p> Primo inquam, quod Dei misericordia sit maior in effectu, quam eius iustitita
                  probemus auctoritatibus. Unde <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Miserationes eius super omnia opera eius.</quote>
                     <ref cRef="Ps 144,9" decls="#biblicalCitations">(Ps 144,9)</ref>
                  </cit> Et <cit type="bible">
                     <bibl>Iac. II.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Superexaltat autem misericordia iudicium</quote>
                     <ref cRef="Iac 2,13" decls="#biblicalCitations">(Iac 2,13)</ref></cit>, id est misericordia superponitur iudicio. <cit>
                     <bibl><title>Glossa</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Quia iudicium, quod cum misericordia est commendabilius est et magis
                        placet, quia pauci vel nulli salvarentur de rigore iustitiae.</quote>
                  </cit> Hinc <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Si iniquitates observaveris Domine, Domine quis sustinebit? Quia apud te
                        propitiatio <note type="editorial">[editio: propiticio]</note> est.</quote>
                     <ref cRef="Ps 129,3-4" decls="#biblicalCitations">(Ps 129,3-4)</ref>
                  </cit>
                  <cit>
                     <bibl><title>Glossa</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Si iudex solum esse velles,et misericors esse nolles, nullus posset tuum
                        iudicium sustinere.</quote>
                  </cit> Immo quilibet desperaret. Sed ego non despero sciens, quia apud te est
                  propitiatio. </p>
               <p> Secundo, quod Dei misericordia sit maior eius iustitia probemus rationibus.
                     <emph>Prima ratio</emph> est ex parte suae voluntatis, quia <cit type="bible">
                     <quote>omnes homines vult salvos fieri <span>et omnibus
                        misereri.</span></quote>
                     <bibl>I. Thimoth. II.</bibl>
                     <ref cRef="I Tim 2,4" decls="#biblicalCitations">(I Tim 2,4)</ref>
                  </cit> Non autem omnibus vult suae iustitiae rigorem, quia iustitia ipsius non
                  solum procedit a sua voluntate <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 01.]</note><cb/>, sed etiam ab actu rationalis
                  creaturae. Ita, quod quando vult Deus aliquem secundum iustitiam punire, tunc
                  necesse est, ut procedat aliquod demeritum. Sed quando vult misereri, tunc nihil
                  requiritur, nisi sua voluntas. Unde <cit>
                     <bibl><author>Ambrosius</author>
                        <title>super illud Ro. IX.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Cuius vult, miseretur, et quem vult, indurat.</quote>
                  </cit> Dicens miseretur Deus magna bonitate, et indurat nulla iniquitate, ut nec
                  liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus de suis suppliciis conquaeratur.
                  Ideo subdit <cit type="bible">
                     <bibl>Apostolus</bibl>
                     <span>ibidem:</span>
                     <quote>Miserebor cuius miserebor, et misericordiam praestabo, cui
                        miserebor.</quote>
                     <ref cRef="Rm 9,15" decls="#biblicalCitations">(Rm 9,15)</ref>
                  </cit> Quasi diceret: Misericordiam dabo, cui danda est, et non dabo, cui danda
                  non est. Non enim est in voluntate petentis, sed dantis. <emph>Secunda
                     ratio</emph>, quod scilicet misericordia Dei in effectu est maior, eius
                  iustitia est ex parte vindictae, quia licet in punitione utatur sua iustitia,
                  tamen superabundat etiam ibi misericordia, quia semper punit citra condignum. Unde
                     <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Non secundum peccata nostra fecit nobis Deus.</quote>
                     <ref cRef="Ps 102,10" decls="#biblicalCitations">(Ps 102,10)</ref>
                  </cit> Hinc etiam <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author>
                        <span>in</span>
                        <title>sermone LXXXIX.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Quam benigna et suavis est misericordia tua. Ego peccabam et
                        dissimulabas, non continebam a sceleribus, et tu continebas a
                        verberibus.</quote>
                  </cit> Et certe nisi ex misericordia dissimulasset punire, iam diu multi nostrum
                  propter peccata fuissent in poenam inferni deputati, ubi Dominus pius
                  blasphematur. <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Misericordia Dei magna super me et eruisti animam meam ex inferno
                        inferiori.</quote>
                  </cit>
               </p>
               <p> Tertio quoque, quod misericordia Dei sit maior in effectu, quam eius iustitia
                  probemus similitudinibus. Nam debitori quadrupliciter potest impedi misericordia.
                     <emph>Primo</emph> si debitum misericorditer exigitur, non sicut ille servus
                  nequam qui dicebat conservo. <cit type="bible">
                     <quote>Redde, quod debes suffocans eum.</quote>
                     <bibl>Mat. XVIII.</bibl>
                     <ref cRef="Cf Mt 18,28" decls="#biblicalCitations">(Cf Mt 18,28)</ref>
                  </cit>
                  <emph>Secundo</emph> quando dilatio conceditur debitori. <emph>Tertio</emph>,
                  quando solutionis terminus dividitur. <emph>Quarto</emph> dum totaliter debitum
                  relaxatur. </p>
               <p>Sic intelligitur Dei magna misericordia, qui est Creditor noster quotidie
                  exspectans ad poenitentiam et misereatur. <emph>Primo</emph> cum misericordia
                  exigit, quia pro aeterna poena debita accipiet pauca opera poenitentiae.
                     <emph>Secundo</emph> differt de die in diem. <emph>Tertio</emph> debitum
                  dividit partim hic in mundo, partim in Purgatorio puniendo. <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 02.]</note><cb/>
                     <emph>Quarto</emph> omnia quandoque per contritionem dimittendo tam culpa, quam
                  poena. Sic fecit Mariae Magdalenae, cui dixit: <cit type="bible">
                     <quote>Fides tua te salvam fecit, vade in pace!</quote>
                     <ref cRef="Mc 5,34" decls="#biblicalCitations">(Mc 5,34)</ref>
                  </cit> Quasi diceret: Licet merearis exclusionem a numero filiorum Dei, licet
                  obligeris ad aeternam et acerbam poenam inferni, tamen misericors sum, igitur vade
                  in pace. Dicitur ergo: <quote>Ecce mulier, quae erat etc.</quote> In quo quidem
                  evangelio duo salubriter notemus documenta declaranda ad honorem beatae Mariae
                  Magdalenae, scilicet:</p>

            </div>

            <div>
               <p/>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><emph style="main"><list>
                        <item>Primo peccatorum formam ad misericordiam veniendi</item>
                        <item>Secundo perfectorum normam per gratiam proficiendi.</item>

                     </list></emph></p>
            </div>
            <div>
               <p><emph style="main">Primum <span>dixi</span> documentum declarandum</emph>, quod
                  notemus ex evangelio peccatorum formam veniendi ad Dei misericordiam. Nam ad Dei
                  magnam misericordiam veniendi sunt duae viae, videlicet via innocentiae et via
                  poenitentiae. Quarum forma ostenditur duabus Mariis. Via seu forma innocentiae
                  ostenditur in innocente Maria, matre Christi, quae peccati alicuius poenitudine
                  non egebat, quia nullum peccatum umquam habuit. Forma vero poenitentiae ostenditur
                  in Maria Magdalena, quae prius universis vitiis plena fuit, sed per viam
                  poenitentiae vere venit ad Dei misericordiam, Igitur haec omnibus nobis
                  peccatoribus proponitur intuenda tamquam clarum salutis speculum, ac imitanda,
                  tamquam omnis poenitentiae forma. Vis igitur, o homo peccator Dei magnam
                  misericordiam invenire, attende hanc Mariam Magdalenam, cuius quidem poenitentiae
                  forma ex tribus quaestionibus videbitur, scilicet:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Prima poenitentia quibus est necessaria</item>
                     <item>Secunda poenitentiae quot sunt impedimenta</item>
                     <item>Tertia quae est operatio ad poenitentiam dispositiva.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Prima namque quaestio ex qua videbitur Mariae Magdalenae poenitentiae forma est,
                  quibus ipsa poenitentia est necessaria. Et respondit <cit>
                     <bibl><author>Thomas</author>
                        <title>super IV. dist. XIV. ar. III. in “solutione
                        argumentorum”</title></bibl><span>, quod</span>
                     <quote>quattuor generibus personarum convenit ipsa poenitentia,</quote>
                  </cit> scilicet beatis in caelo, damnatis in inferno et innocentibus ac
                  peccatoribus in mundo. <emph>Primo</emph> <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 03.]</note><cb/> beatis in caelo
                  convenit poenitentia, non tamen secundum actus proprios viatoris, qui sunt
                  plangere peccata, contristari de eis, proponere emendationem, sed secundum alios
                  actus, qui sunt agere Deo grates pro misericordia relaxante peccata et pro gratia
                  volendi poenituisse, et secundum <cit>
                     <bibl><author>Scotum</author></bibl>
                     <quote>habent voluntatem vindicandi peccata in se, si esset possibile vel in
                        aliis secundum Dei iustitia.</quote>
                  </cit>
                  <emph>Secundo</emph> poenitentia prout capitur communiter, convenit damnatis in
                  inferno, quibus displicent peccata et dolent. Non quia divinam bonitatem
                  offenderunt, aut ut veniam sperarent, sed dolent solum propter poenam, quam inde
                  sustinent. Ideo amaricati dicunt: <cit type="bible">
                     <quote>Vae nobis, quia peccavimus</quote>
                     <ref cRef="Lam 5,16" decls="#biblicalCitations">(Lam 5,16)</ref></cit>, pro quibus tam acerbam poenam sustinemus, de quibus dicitur <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Sap. V.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Intra se gementes et poenitentiam agentes.</quote>
                     <ref cRef="Cf Sap 5,3" decls="#biblicalCitations">(Cf Sap 5,3)</ref>
                  </cit> O maledicta damnatorum poenitentia, quam numquam subsequetur venia, quam
                  omnes impoenitentes sustinebunt post hanc vitam! </p>
               <p><emph>Tertio</emph> poenitentia quodammodo convenit innocentibus saltem secundum
                  habitum vel aptitudinem et non secundum actum. Nam actus virtutis non potest esse
                  sine materia virtutis, sed bene habitus virtutis, sicut pauper potest habere
                  habitum magnificentiae, sed non actum, quia non habet magnitudinem divitiarum,
                  quae sunt materia magnificentiae. A simili cum innocentes non habeant peccata
                  commissa, quae sunt materia poenitentiae, actum poenitendi non habent, sed possunt
                  habere habitum, ut si contingat peccare, statim volunt dolere et vindictam sibi
                  inferre. <emph>Quarto</emph> poenitentia convenit omnibus peccatoribus, et hoc de
                  peccatis propriis, voluntariis, praeteritis, mortiferis et recolitis propter
                  primum de originali peccato non est necessaria poenitentia, sed solum
                  displicentia, etiam in adultis sufficit. Propter secundum de peccato omnino
                  involuntario non est necessaria poenitentia, quia dicit <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Omne peccatum adeo peccatum, inquantum voluntarium.</quote>
                  </cit> Unde si aliqua femina opprimeretur per vim, non esset peccatum. Vel si quis
                  in furia occideret hominem etc. Propter tertium <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 04.]</note><cb/> non est
                  necessaria poenitentia, de futuro nondum commisso peccato nec volito, secus si
                  haberet propositum committendi, quia de tali proposito esset necessaria. Propter
                  quartum de peccato mortali est necessaria poenitentia non de veniali, de quibus
                  sufficit displicentia, propter quintum de peccato omnino oblito non potest quis
                  dolere vel poenitere, ex quo nescit, de quo doleat, nisi in generali dicens: Scio,
                  quod multa peccata commissi, de quibus non recolo. Unde haec poenitentia, scilicet
                  dolere de peccatis, cavere de futuris et separare veniam de eis. Sic est
                  necessaria peccatori et accepta Salvatori, ut si quis tam magis prius fuisset,
                  sicut sanctus Iohannes Baptista, et postea peccasset et inpoenitens obiisset,
                  aeternaliter damnaretur. Et econverso, si omnium hominum peccata perpetrasset,
                  quis et in vera poenitentia moreretur, salvaretur. Ideo ad eam inducit Salvator,
                  invitant sancti, potissime haec peccatrix mulier, de qua beatus <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author></bibl>
                     <span>sic dicit:</span>
                     <quote>Cogitanti mihi de Mariae poenitentia flere magis libet, quam aliquid
                        dicere. Cuius enim vel saxeum pectus illae huius peccatricis lacrimae ad
                        exemplum poenitendi non molliunt? Consideravit namque, quid fecit et noluit
                        considerare, quid faceret. Super convivantes ingressa est, non iussa venit,
                        inter epulas lachrimas obtulit.</quote>
                  </cit> Discite, quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Ecce
                  clarum exemplar omnibus peccatoribus, quae non exspectavit tempus senectutis nec
                  mortis nec infirmitatis, sed statim ut intellexit adesse suum medium, super
                  convivantes irruit et misericordiam invenit. Vade igitur et tu, fac similiter, ut
                  si secutus fuisti in culpa, iam sequere eam in poenitentia! Hinc <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Scriptura Sacra non solum virtutes sanctorum asserit, sed et casus
                        innotescit, ut videamus in lapsibus, quid timere debeamus, in virtutibus
                        quid imitari studeamus etc.</quote>
                  </cit></p>
               <p>Secunda siquidem quaestio est, ex qua videbitur Mariae forma poenitentiae, quae
                  videlicet sunt poenitentiae impedimenta, et respondet ex serie praesentis
                  evangelii, quod quattuor, scilicet:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primum cordis induratio</item>
                     <item>Secundum mala consuetudo <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 05.]</note><cb/></item>
                     <item>Tertium concupiscentiae magnitudo</item>
                     <item>Quartum bonitatis falsa aestimatio.</item>

                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primum impedimentum verae poenitentiae dixi esse cordis indurationem, quod in
                  proposito malo induratur quasi lapis, ut nec conpunctione scindatur, nec verbo Dei
                  frangatur, nec divina inspiratione immutetur, nec horrore poenae revocetur, nec
                  sanguine Christi provocetur. O Deus aeterne, quam multi habent talia corda! O
                  status periculosissimus talium, qui post pauca ibunt ad aeternum supplicium! Si
                  dicas: et quid est duorum cor, cum quo itur ad aeternum ignem, ut sciam et de
                  cetero conteram, respondet <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author>
                        <span>tibi</span>
                        <title>libro V. De consideratione</title></bibl>
                     <span>dicens:</span>
                     <quote>Quid est duorum cor? Ipsum est, quod nec conpunctione scinditur, nec
                        pietate mollitur, nec movetur precibus, minis non cedit, flagellis
                        induratur, ingratum ad beneficia, infidum ad consilia, devium ad iudicia,
                        inverecundum ad turpia, impavidum ad pericula, inhumanum ad humana,
                        temerarium ad divina, praesentia negligens, praeterita obliviscens, futura
                        non providens. Ipsum est, cui praeteritorum praeter solas iniurias nihil
                        omnino non proterit, futurorum nulla nisi ad ulciscendum prospectio
                        est.</quote>
                  </cit> Haec ille. </p>
               <p> Cogita igitur sollicite, ut intelligas, si tale cor habeas, quia testimonium tunc
                  tuae damnationis tecum fers et peribis. Iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>Ecci. III.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Cor durum male habebit in novissimo.</quote>
                     <ref cRef="Sir 3,27" decls="#biblicalCitations">(Sir 3,27)</ref>
                  </cit> Sed contra hoc Maria Magdalena habuit molle et contritum cor intantum, ut
                  nihil in eo remanserat de peccati affectu, immo maximus dolor subsecutus fuerat.
                  Ideo dicitur in evangelio: <quote>Ecce mulier,</quote> quasi diceret: ecce, quae
                  prius erat indurati cordis, superba, Deo exosa, infamata. Mulier ideo dicitur,
                  quia naturaliter mulieres corde sunt molliores. Hinc dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Ecci III.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Ubi deest mulier, ibi ingemiscit aeger</quote>
                     <ref cRef="Cf Sir 36,27" decls="#biblicalCitations">(Cf Sir
                        <emph>36</emph>,27)</ref></cit>, id est ubi deest contritum cor, ibi aegra anima ingemiscit.</p>
               <p> Secundum impedimentum verae poenitentiae est mala consuetudo, quae peccatorem
                  fortiter ligat, et certe facilius est mala cavere, quam consuetudine evitare. Ideo
                  dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Hier. XIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Si Aethiops potest mutare pellem suam et pardus varietates suas, et vos
                        potestis benefacere <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 06.]</note><cb/>, cum didiceritis malefacere.</quote>
                     <ref cRef="Ier 13,23" decls="#biblicalCitations">(Ier 13,23)</ref>
                  </cit> Nam per pravam consuetudinem diabolus sic tenet peccatorem, sicut anceps
                  falconem per corrigiam ne avolet. Sed contra hoc impedimentum Maria Magdalena
                  abiecta pristina consuetudine promptam et fervidam se in bono fecerat. Unde
                  dicitur de ea in Evangelio: <quote>quae erat,</quote> quasi diceret Evangelista:
                  prius erat peccatrix, inimica Dei, mancipium diaboli, sed non modo.</p>
               <p> Tertium impedimentum verae poenitentiae est concupiscentiae carnalis magnitudo,
                  ex qua homo distrahitur ad diversa concupiscenda. Aliquando homo concupiscit
                  divitias, aliquando honores, aliquando vindictam, aliquando longam vitam,
                  aliquando voluptates, et sic non est pax in tali homine. Quia misera caro sic
                  subiugavit animam, ut nec respirare permittit secundum Dei voluntatem, sed tamquam
                  mortuam portat ad tumultum inferni. Sed contra hoc Maria Magdalena recolligens se
                  in anima carnalem appetitum superante uno et summo bono, id est Deo adhaeserat.
                  Quia unum est necessarium, exquo in se pacata fuerat. Unde dicit Evangelista de
                  ea, id est civitate: <quote>Civitas enim dicitur civium unitas.</quote>
               </p>
               <p>Quartum verae poenitentiae impedimentum est bonitatis falsa aestimatio. Quando
                  enim peccator se aestimat innocentem, non reflectitur ad poenitentiam, sicut
                  infirmus non reputans se aegrum spernit medicinam, ideo non sumatur, neque
                  peccator, nisi prius recognoscat peccatorem se. Hoc enim est initium salutis
                  peccatoris. Alioquin dicetur ei illud <cit type="bible">
                     <bibl>Math. IX.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Non est opus valentibus medicus, sed male habentibus.</quote>
                     <ref cRef="Mt 9,12" decls="#biblicalCitations">(Mt 9,12)</ref>
                  </cit> O Deus Omnipotens, quam multi pleni iniquitate se non recognoscunt, quin
                  potius cum Deo contendunt, si quid adversitatis eis contigerit, de quibus dicitur
                     <cit type="bible">
                     <bibl>Hiere. II.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Dixisti innocens et absque peccato ego sum et propterea avertatur furor
                        tuus a me. Ecce ego iudicio contendam tecum eo, quod dixisti: non
                        peccavi</quote>
                     <ref cRef="Ier 2,35" decls="#biblicalCitations">(Ier 2,35)</ref></cit>, dicit Dominus. Sed contra hoc Maria Magdalena habuit veram de se
                  aestimationem se peccatricem reputando et dignam morte. Ideo dicit Evangelista:
                     <quote>Erat peccatrix.</quote></p>
               <p>Tertia namque quaestio, ex qua videbitur Mariae Magdalenae poenitentiae forma est,
                  quae est operatio <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 07.]</note><cb/> ad salutem necessario dispositiva. Et
                  respondetur ex evangelio, quod quattuor operationes sunt necessariae ad salutem,
                  cuilibet salvari volenti, quas habuit beata Maria Magdalena, scilicet:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Prima est viae salutis inquisitio</item>
                     <item>Secunda est animi praeparatio</item>
                     <item>Tertia est malorum actuum abominatio</item>
                     <item>Quarta est vera sui humiliatio.</item>

                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primam operationem necessariam dixi viae salutis inquisitionem, sicut beata Maria
                  Magdalena Christum sollicite quaesivit et invenit, ideo dicit Evangelista de ea:
                     <cit type="bible">
                     <quote>Ut cognovit, quod Iesus accubuisset in domo pharisaei.</quote>
                     <ref cRef="Lc 7,37" decls="#biblicalCitations">(Lc 7,37)</ref>
                  </cit> Sic peccator postquam cognoverit suum statum periculosum, debet quaerere
                  Christum, fontem misericordiae viriliter et inveniet. Quia per se dicit <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Lu. XI.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Quaerite et invenietis, petite et accipietis, pulsate et aperietur
                        vobis.</quote>
                     <ref cRef="Lc 11,9" decls="#biblicalCitations">(Lc 11,9)</ref>
                  </cit> Et propheta ad hoc incitat dicens: <cit type="bible">
                     <quote>Quaerite Dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope
                        est</quote>
                     <ref cRef="Is 55,6" decls="#biblicalCitations">(Is 55,6)</ref></cit>, quasi diceret quia postea non invenietis eius misericordiam.</p>
               <p> Secunda ad salutem necessaria operatio est animi poenitentis praeparatio.
                  Postquam enim peccator viam salutis quaesitam invenerit, oportet, ut se praeparet,
                  quomodo in ea incedat. Ideo dicit Salomon <cit type="bible">
                     <bibl>Ecci. II.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in iustitia et timore et praepara
                        animam tuam ad tentationem, deprime cor tuum et sustine et inclina aurem
                        tuam, et suscipe verba intellectus.</quote>
                     <ref cRef="Sir 2,1-2" decls="#biblicalCitations">(Sir 2,1-2)</ref>
                  </cit> Hanc operationem habuisse insinuat Evangelista beatam Mariam Magdalenam,
                  quia dicit, quod <quote>attulit secum alabastrum unguenti,</quote> et significat
                  devotam voluntatem serviendi Deo.</p>
               <p> Tertia ad salutem necessaria operatio est malorum actuum abominatio, postquam
                  enim peccator incipit incedere in via salutis inventa, debet erubescere de priori
                  mala vita considerando, quod nullius utilitatis fuerat. Unde ad <cit type="bible">
                     <bibl>Ro. VI.</bibl>
                     <span>dicitur:</span>
                     <quote>Quem fructum habuistis, tunc in illis, in quibus nunc
                        erubescitis.</quote>
                     <ref cRef="Rm 6,21" decls="#biblicalCitations">(Rm 6,21)</ref>
                  </cit> Nam finis illorum mors est. Hoc habuisse Evangelista narrat Mariam
                  Magdalenam in eo, quod stabat retro erubescens coram faciem Christi, stare tamquam
                  peccatrix. Hinc <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author>
                        <title>in homilia</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, laudando ad fonte <note type="coloumnbreak">[os 059.
                        c. 08.]</note><cb/> misericordiae cucurrit. Convivantes non erubuit, nam quia semetipsam
                        graviter erubescebat intus, nihil esse credidit, quod verecundaretur
                        foris.</quote>
                  </cit> Contra hoc faciunt multi poenitentes, qui de peccatis etiam confessis
                  gloriantur, et gloriando mortificata vivificant.</p>
               <p> Quarta ad salutem necessaria operatio est vera sui humiliatio, postquam enim
                  peccator erubescit de malis actibus, necesse est, quod humilietur se vilem
                  reputando, quia numquam vilior res est, quam peccator. Iuxta illud <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Hiere. II.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Quam vilis facta es nimis iterans vias tuas!</quote>
                     <ref cRef="Ier 2,36" decls="#biblicalCitations">(Ier 2,36)</ref>
                  </cit> Profundam profecto humilitatem haec sancta Maria habuit, quia de ea
                  Evangelista dicit, quod <cit type="bible">
                     <span>posuit se secus pedes Iesu, lacrimis coepit rigare pedes eius et capillis
                        tergebat.</span>
                     <ref cRef="Cf Lc 7,38" decls="#biblicalCitations">(Cf Lc 7,38)</ref>
                  </cit> O quam iocunda lotio animae est lacrima! Unde <cit>
                     <bibl><author>Isidorus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Una lacrima de puro corde procedens totum ignem inferni
                        extinguit.</quote>
                  </cit> Lacrima enim puri cordis pro baptismo reputatur. Et quia haec sanctam viam
                  salutis iniquitatem invenerat, animam praeparaverat. Mala facta erubuerat,
                  veraciter se humiliaverat, ideo de omnibus criminibus iuxta pedes Iesu satisfecit.
                  Unde <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author>
                        <span>de ea dicit</span>
                        <title>in homilia</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Oculis terrena concupierat, sed hos iam Deo per poenitentiam conterens
                        flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed iam capillis
                        lacrimas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans hoc in
                        Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot
                        in se invenit holocausta. Convertit ad numerum virtutum, numerum criminum,
                        ut totum Deo serviret in poenitentia, quicquid Deum contempserat in
                        culpa.</quote>
                  </cit> Haec ille.</p>
               <p>Modus enim suae conversionis ad Deum talis esse potuit, cum vanitati se totam
                  dedisset, diversisque peccatis et publicis etiam infamata. <note type="exemplum" id="E02"
                     >Non curans de sua [Maria Magdalena] nobili prosapia audivit forte a sorore
                     sua, Martha vel ab alia dicente: “O si, domina fuisses tu in praedicatione boni
                     Iesu Veri Messiae, audisses Dei mirabilia!” Et quia curiosa erat, inducta ivit
                     ad sermonem Domini, qui videns eam vitiis plenam coepit tam dulciter loqui
                     foris intus illuminare <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 09.]</note><cb/> gratia dicendo forte: “ O misera, cur
                     te sic vanitati dedisti, cur animam tuam aeternis cruciatibus obligasti, cur
                     Deum Verum sic contempsisti? Consumentur statim pauci dies tibi concessi, et
                     quis demum erit finis vitae tuae? Revertere perdita anima ad me, fontem
                     misericordiae! Ecce dulciter voco, ulcisci dissimulo, gratiam et gloriam
                     promitto, pro te mori volo.” Haec et his similia haec beata audiens amaritudine
                     replebatur, quia considerabat, quam multa, quam magna peccata commiserat,
                     quanta bona amiserat, quanta pericula incurrerat. Coepit flere compuncto corde,
                     sicque domum rediens coepit capillaturam evellere, ornatum suum abiecere, serta
                     proiecere flens et dicit: “O Deum vivum Iesum ubi inveniam, surgam et
                     inverecunda quaeram.” Et ut cognovit, ut recubuisset in domo Simonis leprosi,
                     lugubri veste induta arripuit alabastrum unguenti, cucurrit ad convivium non
                     vocata et stans retro secus pedes Domini coepit devote unguento liquido, quasi
                     a qua roseacea ungere sanctum caput eius. Et prostrata ante pedes Iesu
                     lachrimis rigabat sanctos pedes et capillis extergebat ac osculabatur.
                  </note></p>
               <p>O Maria Magdalena, quid facis? Quem thesaurum reperisti? Tamen antea non
                  consueveras flere, sed ridere, non te humiliare, sed superbe incedere. O
                  peccatores, haec est forma verae poenitentiae. Haec est illa Maria, cui Dominus
                  omnia peccata remisit, quam a Pharisaeo sorore et Iuda proditore excusavit, cui
                  resurgens primo apparuit. Haec est illa Maria, quam Dominus de peccati remissione
                  assecuravit. Dicit <cit>
                     <bibl><author>Lyra</author>
                        <title>super XI. c. Ioh. super illo verbo</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Maria autem erat, quae unxit Dominum unguento.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 11,2" decls="#biblicalCitations">(Ioh 11,2)</ref>
                  </cit> O, de ista Maria sancti varie loquuntur,
                     <bibl><author>Hieronymus</author></bibl> autem et
                        <bibl><author>Chrysostomus</author></bibl> dicunt istam fuisse aliam, quam
                  Lucas scribit c. VII. Unde illa dicitur peccatrix, haec sancta et honesta, et
                  propter hoc nomen illius tacetur ibidem. Istius autem nomen hic exprimitur, ut
                  dicunt isti, quod ambae mulieres fecerunt simile fanctum, sed illa fecit ex
                  compunctione, ista ex devotione, <bibl><author>Gregorius</author></bibl> vero et
                        <bibl><author>Augustinus</author></bibl> dicunt contrarium. Dicit tamen <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author></bibl><span>, quod</span>
                     <quote>ista Maria bis unxit Dominum</quote>
                  </cit> <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 10.]</note><cb/> ex hoc loco sumens argumentum, quod dicitur hoc, quod
                  unxit loquendo de praeterito. Ibi enim non dicitur, quod unxerit caput, sed in
                  sequenti capite dicit, quod unxit caput Domini. <emph>Prima</emph> igitur <cit
                     type="bible">
                     <span>unctio fuit ex contritione, quam</span>
                     <bibl>Lucas</bibl>
                     <span>declarat diffuse.</span>
                     <ref cRef="Lc 7,37 sqq" decls="#biblicalCitations">(Lc 7,37 sqq)</ref>
                  </cit>
                  <emph>Secunda</emph> vero ex devotione, quam <cit type="bible">
                     <bibl>Ioh. c. XII.</bibl>
                     <ref cRef="Ioh 12,3sqq" decls="#biblicalCitations">(Ioh 12,3 sqq)</ref>
                  </cit> describit. Et <cit type="bible">
                     <bibl>Matth. XXVI.</bibl>
                     <ref cRef="Mt 26,6 sqq" decls="#biblicalCitations">(Mt 26,6 sqq)</ref>
                  </cit> et <cit type="bible">
                     <bibl>Marci XIV.</bibl>
                     <ref cRef="Mc 14,3 sqq" decls="#biblicalCitations">(Mc 14,3 sqq)</ref>
                  </cit> Consuetudo etiam Ecclesiae tenet, quod eadem fuit mulier, quae hic dicitur
                  soror Lazari. Haec ibi. Unde potuit fieri, quod etiam Lu. VII. unxerit caput Iesu,
                  licet non exprimat Evangelista.</p>
               <p><emph style="main">Secundum documentum <span>notemus perfectorum normam</span> per
                     gratiam in bono proficiendi</emph>, licet enim in bono homo omnibus bonis
                  possit proficere, perfectius tamen per tria bona, scilicet:</p>
            </div>

            <div type="divisio">
               <p><list>
                     <item>Primo per Dei perfectam dilectionem</item>
                     <item>Secundo per Dei contemplationem</item>
                     <item>Tertio per operis boni promptitudinem.</item>

                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primo dixi, quod quilibet perfectius proficere potest per Dei dilectionem
                  perfectam. <cit>
                     <quote>Dilectio vero Dei perfecta <span>secundum</span>
                        <bibl><author>Iohannem Ianuensem</author>
                           <span>in</span>
                           <title>Catholicon</title></bibl> dupliciter potest intelligi.</quote>
                  </cit> Uno modo ex parte diligibilis. Alio modo ex parte diligentis. </p>
               <p>Ex parte quidem diligibilis <emph>dilectio</emph> perfecta est, ut diligatur
                  aliquid, quantum diligibile est. Deus autem tantum est diligibilis, quantum bonus
                  est. Bonitas autem eius est infinita, ideo infinite diligibilis est, nulla autem
                  creatura potest eum diligere infinite, cum quaelibet ceratura sit finita. Et
                  secundum hunc modum nullius creaturae, id est nec angeli, nec hominis potest esse
                  dilectio perfecta, sed solum dilectio Dei, quae dicitur Spiritus Sanctus, qua
                  seipsum diligit. </p>
               <p>Ex parte vero diligentis dilectio dicitur perfecta, quando aliquis secundum totum
                  suum posse diligit. Quod quidem contingit tripliciter. <emph>Uno modo</emph> sic,
                  quod totum cor hominis actualiter feratur semper in Deum, et haec est perfectio
                  dilectionis patriae, ubi vident angeli et homines Deum semper dulcem, suavem etc.
                  Invia vero praesentis vitae propter humanam infirmitatem non possumus semper
                  cogitare de Deo et moveri in ipsum. <emph>Alio modo</emph> dilectio est perfecta
                  ex parte dilectionis, ut studium suum totum deputet ad vacandum Deo et rebus
                  divinis praetermissis aliis, nisi inquantum necessitas praesentis <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 11.]</note><cb/>
                  vitae requiritur. Et est perfectio dilectionis viae, quae non est communis
                  omnibus. <emph>Tertio modo</emph> dilectio Dei est perfecta ex parte diligentis
                  ita, quod si non actualiter, saltem habitualiter totum cor suum ponat in Domino,
                  ut nihil cogitet vel velit, quod esset divinae dilectioni contrarium. Et has duas
                  perfectiones habuit beata Maria Magdalena, quia totaliter se deputaverat divinis
                  rebus nihil poenitus volens, quod esset contrarium divinae dilectioni. Quod patet
                  ex evangelio, ubi dicitur, quod <note type="exemplum" id="E03"><cit type="bible">
                        <quote>Pharisaeus videns, qui vocaverat Christum ait intra se: “Hic si esset
                           propheta, sciret utique quae et qualis est mulier, quae tangit eum, quia
                           peccatrix est.” Et Iesus dixit ad eum: “ Simon, habeo aliquid tibi
                           dicere.” At ille: “Magister, dic!” Et Iesus: “Duo debitores erant, cuidam
                           feneratori unus debebat denarios quingentos, et alius quinquaginta. Non
                           habentibus illis unde redderent, donavit utrisque. Quis ergo eum plus
                           diligit?”, qui respondit: “Aestimo, quia is, cui plus donavit
                           etc.”</quote>
                        <ref cRef="Lc 7,39 sqq" decls="#biblicalCitations">(Lc 7,39 sqq)</ref>
                     </cit>
                  </note> Dico tibi remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum, id est
                  perfecte, cui autem minus dimittuntur, minus diligit. </p>
               <p>Sed quomodo hoc verum est, ergo plus peccemus, ut plus diligamus Deum? An
                  Magdalena plus Deum diligit, cui multa sunt dimissa, quam Christi Mater, cui nihil
                  est dimissum? Respondetur secundum <cit>
                     <bibl><author>Bonaventuram</author></bibl><span>, quod</span>
                     <quote>pro remissione peccati Magdalena plus diligit, quam Christi Mater, quia
                        huic nihil dimissum est.</quote>
                  </cit> Sed pro innocentia super omnes homines diligit Beata Virgo Deum, quam
                  praeservavit ab omni peccato, pro quae Magdalena non diligit, quia eam non
                  praeservavit, sed in multa cadere permisit. </p>
               <p>Secundo homo potest proficere perfecte Dei contemplatione, quae consistit in
                  meditatione divinae bonitatis, et dispositione creaturarum. Ac in devota oratione
                  et auditione verbi Dei, quam sibi haec praeelegerat. Dulciter enim audiebat
                  Christi verba, ideo Salvator commendavit eam. <cit type="bible">
                     <bibl>Lu. X.</bibl>
                     <span>dicit:</span>
                     <quote>Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea</quote>
                     <ref cRef="Lc 10,42" decls="#biblicalCitations">(Lc 10,42)</ref></cit>, quia Dei contemplatio hic incipit et in patria non deficit, sed potius
                  perficietur.</p>
               <p>Tertio homo potest perfecte proficere per boni operis promptitudinem. Hanc habuit
                  <note type="coloumnbreak">[os 059. c. 12.]</note><cb/> beata Maria Magdalena, quae continue sequebatur Christum
                  ministrans ei de facultatibus suis, sequebatur tam suaviter, ut recedentibus
                  apostolis tempore passionis Christi ipsa morientem intuebatur et mortuum plangens
                  sepelivit, Ac sepultum conabatur unguento ungere. Ideo prima meruit Christum
                  resurgentem videre, demum in caelum ascendenti animas lucrari, quod multum
                  acceptum est Deo. Unde <cit><bibl><author>Gregorius</author>
                        <title>super Ezechiel</title><span>:</span></bibl> <quote>Nullum sacrificium acceptabilius Deo
                     offertur, quam lucrum animarum.</quote></cit> Pro quibus beata Maria Magdalena quomodo
                  prompte laboravit, patet in sua legenda. Rogemus igitur Dominum, ut per merita
                  etc. <note type="coloumnbreak">[os 069. c. 13.]</note><cb/></p>
               <p></p>
            </div>


         </div>
      </body>
   </text>
</TEI>
