<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet href="../css/sermon_styles.css" type="text/css"?>
<?oxygen RNGSchema="../schemas/teilite.rng" type="xml"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="OS016">
   <teiHeader xml:lang="en">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati - Sermo XVI. - digital edition </title>
            <author xml:id="OS">Osvaldus de Lasko</author>
            <editor>Sermones Compilati (ELTE) and Late Medieval Research Group (KRE)</editor>
            <respStmt>
               <name xml:id="RB">Romhanyi, Beatrix F.</name>
               <resp>project leader</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="IM">Imregh, Monika</name>
               <resp>transcription</resp>
               <resp>annotations</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="SN">Sapi, Nora</name>
               <resp>TEI XML encoding</resp>
            </respStmt>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <p>Károli Gáspár University, Late Medieval Research Group</p>
            <p>The homepage <ref target="http://sermones.elte.hu">http://sermones.elte.hu</ref> 
               is the common publishing surface of medieval
               and early modern Hungarian sermon editions. Being part of this collection/heritage,
               our present project is also published there.</p>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <p><bibl>
               <author>Osvaldus de Lasko</author>
               <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati</title>
               <pubPlace>Hagenau</pubPlace> 
               <date when="1499">1499</date>
               (CIH 2485, HC *9055) Bibl. nat. Inc. 1030.</bibl></p>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
   </teiHeader>


   <text xml:lang="la">
      <body>
         <div>
            <p><title type="full"><title type="main">De innocentibus</title>
                  <title n="016">Sermo XVI.</title></title></p>
            <div type="thema">
               <note type="exemplum" id="E01"><cit type="bible">
                  <quote>Mittens occidit omnes pueros, qui erant in Bethlehem et in omnibus finibus
                     eius a bimatu et infra.</quote>
                  <bibl>Math. II.</bibl>
                  <ref cRef="Mt 2,16" decls="#biblicalCitations">(Mt 2,16)</ref>
               </cit></note>
            </div>
            <div>
               <p>Hodie carissimi sancta mater Ecclesia solemnizat de illis infantibus, quos
                  crudelis rex Herodes occidit. Nam Deus, Dei Filius Christus Dominus, quem Deus
                  Pater coronavit corona divinitatis, et <note type="exemplum" id="E02">Mater Virgo corona humanitatis ostendere
                  voluit suam maiestatem per angelos, qui cantaverunt: <quote>Gloria in
                     excelsis</quote> suam charitatem, qui est <cit type="bible">
                     <quote>candor lucis aeternae.</quote>
                     <bibl>Sapien. VII.</bibl>
                     <ref cRef="Sap 7,26" decls="#biblicalCitations">(Sap 7,26)</ref>
                  </cit> per radiantem stellam, suam potestatem per magos prostratos coram eo, suam
                  humilitatem per pastores simplices, et suam innocentiam per pueros innocentes.</note> Qui
                  innocentes occisi innocentem regem suum sequuntur, quocunque ierit, induti albis
                  stolis suis. Qui quidem commendantur a tribus:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <list>
                     <item>Primo a vitae innocentia</item>
                     <item>Secundo a poenae sufferentia</item>
                     <item>Tertio a gloriae refulgentia.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primo inquam commendantur a vitae innocentia, quia dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Apoca. XIV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Sine macula enim sunt ante thronum Dei.</quote>
                     <ref cRef="Apc 14,5" decls="#biblicalCitations">(Apc 14,5)</ref>
                  </cit> Non enim nocuerunt Deo per inoboedientiam, nec proximo per iniustitiam, nec
                  sibi ipsis per peccati malitiam, sed innocentes et recti adhaeserunt Domino.</p>
               <p>Unde ex hoc intelligere possumus, quod triplex est innocentia. Prima est cordis,
                  quando videlicet cor non foedatur malignis cogitationibus, sed omnia ad Dei
                  honorem conatur facere, nulli iniuriam inferre, indigentibus libenter subvenire,
                  Deum in omnibus laudare, qui dicere possunt illud <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Perambulabam <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 01.]</note><cb n="01"/> in innocentia cordis mei.</quote>
                     <ref cRef="Ps 100,2" decls="#biblicalCitations">(Ps 100,2)</ref>
                  </cit> Secunda innocentia est oris, quando quis custodit os suum a locutione
                  scurrilitatis, mendacii, detractationis, adulationis, exasperationis. De quibus
                     <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Custodi innocentiam et vide aequitatem.</quote>
                     <ref cRef="Ps 36,37" decls="#biblicalCitations">(Ps 36,37)</ref>
                  </cit> Tertia innocentia est operis, quando quis non facit aliquod opus, unde Deus
                  offendatur, proximus scandalizetur, et ipse maculetur. Talium certe est regnum
                  caelorum. <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto
                        eius?</quote>
                     <ref cRef="Ps 23,3" decls="#biblicalCitations">(Ps 23,3)</ref>
                  </cit> Respondet: <quote>Innocens manibus etc.</quote> Hinc et <cit>
                     <bibl><author>Hieronymus</author>
                        <title>ad filiam Mauritii in epistula</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Si <span>- inquit -</span> sanctorum cupis habere consortium a malitiae
                        et nequitiae cogitatu, pectus emunda. Nemo te circumveniat, nemo te sermone
                        seducat, non nisi sanctas et simplices et innocentes et pueros caelestis
                        aula suscipit. Nullum apud Deum malicia habet locum. Ab omni malitia et dolo
                        mundum necesse est esse, qui cupit regnare cum Christo.</quote>
                  </cit></p>
               <p>Secundo isti beati innocentes commendantur a poenae sufferentia, quia sine
                  contradictione mactabantur, et in omnibus Christus Dominus occidebatur, haec fuit
                  mors eorum. Unde <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author>
                        <title>in sermone</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Numquam ait prophanus hostis parvulis istis tantum profuisset obsequio,
                        quantum profuit odio, siquidem ante vitae perpetuae adepti sunt dignitatem,
                        quam usuram praesentis vitae acciperent.</quote>
                  </cit></p>
               <p>Tertio commendantur a gloriae refulgentia, quia amicti stolis albis cantando
                  sequuntur agnum, qui tollit peccata mundi. <note type="exemplum" id="E03">De quibus
                        dicebatur, quod mittens Herodes rex occcidit
                  omnes pueros, qui erant in Bethlehem.</note> In quibus quidem verbis specialiter duo ad eorum honorem insinuantur, scilicet</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <emph><list>
                     <item>Primum eorum passionis pia perpessio, ibi: <quote>Mittens occidit omnes
                           pueros</quote></item>
                     <item>Secundum eorum passionis seriosa executio, ibi: <quote>qui erant in
                           Bethlehem etc.</quote></item>
                  </list></emph></p>
            </div>
            <div>
               <p><emph>Primo</emph> dixi, quod insinuatur pia perpessio passionis horum sanctorum infantium,
                  <note type="exemplum" id="E04">quia volens crudelis rex Herodes perdere Christum <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 02.]</note><cb n="02"/> natum, ne
                  auferret sibi regnum, qui fuit alienigena, cum didicisset a magis, qui adorare eum
                  venerant, quod regem Iudaeorum vocarent. Et quia intelligens, quod deceptus
                  fuisset a magis eo, quod non redierunt ad eum ex divina revelatione, sed per aliam
                  viam redierunt, item audiens, quod in Hierusalem sanctus Symeon adorasset et
                  laudasset, sancta Anna applavisset sibi, et quod redissent iterum inde, ob hoc
                  mittens servos suos occidi mandavit omnes pueros duorum annorum et infra. Qui
                  sanctos innocentes coram patribus et matribus iugulabant, confodiebant gladiis,
                  amputabant capita, truncabant parvulas eorum manus, proiiciebant corpora. Ipsi
                  vero fulgenti gladio potius arridebant, quam timebant.</note> Ubi nobis sciendum est, quod triplex est genus martyrii, scilicet</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <list>
                     <item>Primum est occisionis tantum corporalis</item>
                     <item>Secundum est affectionis internalis</item>
                     <item>Tertium est affectionis et operis.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primum genus martyrii est operis tantum, sicut fuit horum sanctorum innocentum
                  martyrium, qui ut praedictum est, ab Herode sunt occisi, et in quibus quodammodo
                  Christus occidebatur, sicque eorum martyrium est opere tantum. Non enim adhuc
                  habebant usum rationis, cum essent circa duos annos a nativitate eorum. Sed quia
                  pro Christo occisi sunt, merito coronam passionis Christi acceperunt. Unde dicitur
                     <cit type="bible">
                     <bibl>Apoc. XIV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Hi empti sunt ex hominibus primitiae Deo et agno,</quote>
                     <ref cRef="Apc 14,4" decls="#biblicalCitations">(Apc 14,4)</ref>
                  </cit> id est terra humani generis sublati sunt pretio sanguis Christi, pro quo
                  passi sunt, coronati ut sint primi fructus martyrum Novi Testamenti ad honorem Dei
                  et Christi incarnati. Hinc est, quod in <cit>
                     <bibl><title>Catalogo Sanctorum <span>seu</span> litaniis</title></bibl>
                     <span>ante martyres locantur, et in oratione dicitur:</span>
                     <quote>Deus, cuius praeconium innocentes martyres non loquendo sed moriendo
                        confessi sunt.</quote>
                  </cit> Nam et parentes infantium dolorem et timorem maiorem habuerunt, quam
                  infantes. Pie siquidem credendum est, quod illuminati sunt <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 03.]</note><cb n="03"/> a Deo,
                  ut consolationem acciperent propter spem remunerationis eorum, ex quo propter
                  Messiam occidebantur.</p>
               <p>Et hoc est, quod dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Matth. II.</bibl>
                     <span>allegando</span>
                     <bibl><author>Hieronymo</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Vox in rama <span>id est in</span> excelsis audita est, quia magnus fuit
                        clamor, ploratus et ululatus Rachel,</quote>
                     <ref cRef="Mt 2,18" decls="#biblicalCitations">(Mt 2,18)</ref>
                  </cit> id est circa illa loca Bethlehem, ubi facta est talis congregatio et
                  occisio parvulorum. Quia etenim ibi sepulta est Rachel, ideo ille locus Bethlehem
                  vel prope eam dicebatur Rachel. Igitur matres et nutrices congregatae fuerunt ibi.
                  Rachel deplorans filios suos, et noluit consolationem recipere, quia non sunt, id
                  est ea ratione, quia mortui erant, et amplius in mundo non erant. Nam illud est
                  comune motivum super consolatione mortui, ex quo inde non est reversurus tamquam
                  de re irremediabili. Sed ipsae matres propter hanc rationem non recipiebant
                  consolationem, sed ex ea ratione, quia sunt in loco quietis et salutis. Quamvis ad
                  limbum descenderint, quia adhuc ianua Paradisi non fuit aperta, tamen modo sunt in
                  magna gloria coronati. Unde de eis canitur illud <cit type="bible">
                     <bibl>Apoc. XIV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Vidi agnum stantem super montem Syon, et cum eo CXLIV milia habentes
                        nomen eius et nomen Patris eius scriptum in frontibus suis etc.</quote>
                     <ref cRef="Apc 14,1" decls="#biblicalCitations">(Apc 14,1)</ref>
                  </cit> Ibi enim numerus determinatus ponitur pro indeterminato, quia nescitur,
                  quot fuerint, nec videtur verisimile, quod tot fuerint in parva civitate Bethlehem
                  et finibus eius. Verumtamen multi fuerunt gloriosi martyres tamquam primi
                  nascentis ecclesiae flores, qui dederunt odorem suum. Post hos tandem apparuit in
                  sicca crucis arbore fructus ventris Virginis. Ac demum sunt multorum martyrum
                  fructus meritorum repositi in promtuario ecclesie militantis.</p>
               <p>Secundum genus martyrii est affectionis internalis, quando quis suum affectum
                  disponit ad tolerandum passionem pro Christo Domino et ad proximi utilitatem, et
                  sic pro amore Dei tempore pacis possumus fieri martyres. Primo per virtutem
                  patientiae, si undecumque subortas tribulationes pro amore Dei patienter
                  sustinemus, unde <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Sine <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 04.]</note><cb n="04"/> ferro <span>- inquit -</span> martyres esse
                        possumus, si patientiam in animo veraciter custodimus.</quote>
                  </cit> Secundo martyres fieri possumus per virtutem castitatis, id est, si
                  castitas servatur in iuventute. Quia dicit <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author></bibl><span>, quod</span>
                     <quote>nequaquam continentes dicendi sunt, qui tempore senectutis incipiunt
                        caste vivere,</quote>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E05">sed tempore iuventutis servata castitas est grata Deo, ut dicit
                        <bibl><author>Bernardus</author></bibl>, hoc modo fuit martyr Ioseph.</note> Tertio
                  martyres fieri possumus per dilectionem inimicorum: quando vincimus nos et cum
                  inimicis conversamur, diligimus, et eis benefacimus. Unde dicit <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Ferre contumelias et odientem diligere est martyrium in occulta
                        cogitatione.</quote>
                  </cit> Quarto martyres fieri possumus per afflictorum compassionem. <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente,
                        praesertim qui compatitur dulci Iesu Christo crucifixo.</quote>
                  </cit> O Deus crucifixe, quot sunt martyres nunc, qui compassione doloris tui
                  inebriantur, et quasi in te transformantur! Dicentes illud Apostoli: <cit
                     type="bible">
                     <quote>Vivo ego iam non ego, vivit vero in me Christus.</quote>
                     <ref cRef="Gal 2,20" decls="#biblicalCitations">(Gal 2,20)</ref>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E06">Quinto martyres fieri possumus, si fervidam voluntatem pro Christo patiendi
                  habuerimus, sicut patet de sancto Francisco, qui
                  tribus vicibus ierat versus partes infidelium pro morte sustinenda, pro amore
                  crucifixi, sed fuit reservatus ad Christi vulnera baiulandum.</note> Ideo <cit type="liturgical">
                     <bibl>canit <span>de eo</span> Ecclesia<span>:</span></bibl>
                     <quote>O martyr desiderio Francisce!</quote>
                  </cit> Similiter <cit type="liturgical">
                     <span>de beato Martinio dicitur:</span>
                     <quote>O beata anima, quam etsi gladius persecutoris non abstulit, palmam tamen
                        martyrii non amisit.</quote>
                  </cit></p>
               <p>Tertium genus martyrii est mors voluntaria pro Christo assumpta ab alio. Ad quod
                  non pervenitur, nisi per contemptum sui et mundi, ac speciale donum Dei. Ad hoc
                  autem genus martyrii quattuor requiruntur.</p>
               <p><note type="exemplum" id="E07">Primo requiritur causa iusta, ut scilicet moriatur pro iustitia divina, non pro
                  culpa propria, sicut beatus Stephanus.</note> <cit type="bible">
                     <bibl>I. Pet. III.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Si quid patimini propter iustitiam beati,</quote>
                     <ref cRef="I Pt 3,14" decls="#biblicalCitations">(I Pt 3,14)</ref>
                  </cit> et <cit type="bible">
                     <bibl>Matth. V.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam.</quote>
                     <ref cRef="Mt 5,10" decls="#biblicalCitations">(Mt 5,10)</ref>
                  </cit> Nam si quis pateretur propter culpam propriam, non esset martyrium,
                  secundum <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 05.]</note><cb n="05"/> <cit>
                     <bibl><author>Augustinum</author>
                        <title>in sermone de martyribus</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Non poena <span>- inquit -</span> facit martyrem, sed causa. Nam si
                           <span>- inquit -</span> attendamus solas passiones, coronantur et
                        latrones.</quote>
                     <span>Idem:</span>
                     <quote>Tu ostendis poenam, ego quaero causam.</quote>
                  </cit> Nam etiam daemones secundum considerationem poenae possent dici martyres.
                  Unde bonam causam martyrii habet, qui pro fidei veritate aut divina caritate vel
                  sui immunitate aut proximi utilitate patitur. Primo est sustinendum martyrium pro
                  fidei veritate <cit type="bible">
                     <bibl>Matth. X.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui me confessus fuerit coram hostibus, confitebor et ego eum coram
                        patre meo.</quote>
                     <ref cRef="Mt 10,32" decls="#biblicalCitations">(Mt 10,32)</ref>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E08">Unde Saul non est martyr, qui ad evasionem illusionis Philistiim irruit in
                  suum gladium.</note> Item non est martyrium sustinendum propter retributionem gloriae
                  tantum, sed principaliter propter divinam charitatem, quae excludit timorem
                  servilem. Item est sustinendum martyrium propter sui immunitatem, ne peccato
                  consentiat. <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Eligendum est magis Deo dilecto mori, quam Deo offenso vivere.</quote>
                  </cit> Similiter sustinendum est martyrium pro utilitate proximi, scilicet ne
                  fidem abneget vel peccatum aliquod committat, unde <cit>
                     <bibl><title>XI. q. III.</title>
                        <span>aesimant</span>
                        <author>Hieronymus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Christus sapientia est, iustitia est, veritas est, sanctitas,
                        fortitudo.</quote>
                  </cit></p>
               <p>Martyr vero prope est, non solum qui mortem sustinet violentam pro testificatione
                  fidei Christianae, sed etiam pro aliis operibus virtutum, cum quis mortem
                  sustineat magis, quam assentiat contra illa agere, corona martyrii decoratur. <note type="exemplum" id="E09">Nam
                  et Iohannes Baptista martyr dicitur, qui mortem sustinuit</note>, non pro confessione
                  fidei, sed pro reprehensione adulterii, et illa mulier, de qua habetur <cit
                     type="bible">
                     <bibl>II. Mach. VII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Cum septem filiis passa est, ne comederet carnes porcinas in lege
                        prohibitas,</quote>
                     <ref cRef="Cf II Mcc 7,1" decls="#biblicalCitations">(Cf II Mcc 7,1)</ref>
                  </cit> cuius festum ecclesia solennizat. Et sic isti sancti innocentes vere
                  dicuntur martyres, quia bonam causam habuerunt. Nam in singulis eorum Christus
                  occidebatur, et sic Christus fuit causa mortis eorum. Hinc dicit <cit>
                     <bibl><author>Petrus de Palude</author>
                        <title>super IV.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Quodsi mulier pregnans occideretur pro fide catholica, tunc etiam puer
                        in utero martyr esset.</quote>
                  </cit> Unde <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author>
                        <span>dicit</span>
                        <title>de Innocentibus</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Si apud <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 06.]</note><cb n="06"/> Deum merita vis scire, ut coronentur, quaere
                        apud Herodem crimina, ut trucidentur. An <span>- inquit -</span> forte minor
                        est Christi pietas, quam Herodis impietas, ut ille potuerit innoxios
                        trucidare, Christus non potuit pro se occisos coronare?</quote>
                  </cit> Haec ille.</p>
               <p>Secundo requiritur ad martyrium recta intentio, ut non patiatur quis propter
                  aliquam rem temporalem principaliter, vel laudem humanam. <note type="exemplum" id="E10">Unde Iudas Machabeus non
                  dicitur martyr, qui propter humanam verecundiam nolens divertere de bello ait:
                     <cit type="bible">
                     <quote>Absit, ut inferamus crimen gloriae nostrae.</quote>
                     <bibl>I. Machab. IX.</bibl>
                     <ref cRef="I Mcc 9,10" decls="#biblicalCitations">(I Mcc 9,10)</ref>
                  </cit></note> Tertio requiritur voluntas non coacta, ut sponte non invitus moriatur, quia
                  ut dicit  <cit type="bible"><bibl>Apostolus<span>:</span></bibl>
                     <quote>hilarem datorem diligit Deus.</quote>
                     <ref cRef="II Cor 9,7" decls="#biblicalCitations">(II Cor 9,7)</ref>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E11">Unde latro a dextris Salvatoris non dicitur martyr, quia coacte subiit
                  poenam, et causam habuit latrocinii.</note> Sed innocentes contradicere non poterant, qui
                  usum rationis nondum habebant.</p>
               <p>Quarto requiritur ad martyrium persona disctincta, ut se quis non interficiat,
                  quia secundum <cit>
                     <bibl><author>Augustinum</author></bibl>
                     <quote>tales sunt sceleratiores homicidae</quote>
                  </cit>. <note type="exemplum" id="E12">Propter hoc non est martyr Eleazarus, qui seipsum praecipitavit in
                  persequentes legem, dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>II. Mach. XIV.</bibl>
                  </cit></note> <note type="exemplum" id="E13">Nam et Samson licet connumeretur inter sanctos ad <cit type="bible">
                     <bibl>Heb. XI.</bibl></cit>, et sit salvatus, non tamen absolute dicitur martyr, qui seipsum ex
                  instinctu Spiritus Sancti occidit.</note> <note type="exemplum" id="E14">Similiter quaedam mulieres ex instinctu
                  Spiritus Sancti, ut dicit <bibl><author>Augustinus</author>
                     <title>De civitate Dei</title></bibl> seipsas occiderunt, ne castitatem
                  amitterent.</note> Non tamen sine instinctu Spiritus Sancti debet quis occidere se,
                  propterea ne a Thurcis captivus deducatur, sed potius gratiae divinae se
                  committat, quae ubique potest salvare et liberare. Isti igitur sancti innocentes
                  ab aliis crudelibus homicidis sunt necati.</p>
               <p>O Deus iuste! O innocens Christe, o Salvator benigne! Quare hos innocentes
                  secundum tuam iustitiam a crudelibus et bestialibus hominibus occidi permisisti?
                  Quare non defendisti? Quare occisores eorum in infernum non praecipitasti? Sed
                  certe mirum non est, quia veneras et teipsum pro redemptione humani generis
                  passionem subire, trahi videlicet et flagellari, spinis coronari <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 07.]</note><cb n="07"/>
                  et demum miserabiliter occidi permittere. Nec tamen sine causa tuos martyres
                  occidi permisisti, sapientissime Deus. Certe ideo, ut eorum gloria augeretur, et
                  nobis exemplum patiendi tribueretur, ac ut eorum suffragiis adiuvaremur. Nam si
                  tales delicatissimi occisi sunt pro te, vero Deo, quid nos barbati facere debemus?
                  Nobis ita es, creator Deus, sicut et ipsis, ita nos redemisti, sicut martyres, ita
                  caelum praeparasti, sicut et ipsis. Sed heu, quia contra tuam iustitiam sine
                  meritis volumus coronari, de quibus <cit>
                     <bibl><author>Chrysostomus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Tu, Christiane delicatus es miles, si putas te sine pugna vincere, sine
                        certamine triumphare, exerce vires fortiter, dimica atrociter!</quote>
                  </cit> Nam secundum apostolum ad <cit type="bible">
                     <bibl>Hebr. XI.</bibl>
                     <span>martyres crudelia passi sunt.</span>
                     <quote>Alii distenti sunt, alii ludibria et verbera experti insuper et vincula
                        et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii
                        mortui sunt, quibus dignus non erat mundus.</quote>
                     <ref cRef="Hbr 11,36-37" decls="#biblicalCitations">(Hbr 11,36-37)</ref>
                  </cit> Necesse est igitur, ut eis conformis fias in voluntate patiendi patienter
                  eorum exemplo, ut tibi subveniant, quia etiam tibi meruerunt. Unde <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>O <span>- inquit -</span> immensa Dei pietas, quae martyrorum merita
                        nostra vult esse suffragia.</quote>
                  </cit> Illos examinat, ut nos erudiat, illorum cruciatus nostros vult esse
                  profectus.</p>
               <p><emph>Secundum in praemissis verbis</emph> insinuatur sanctorum innocentium seriosa passionis
                  executio, unde sccilicet ortum habuit occisio tantorum infantium, et quomodo
                  occisi fuerunt, et <note type="exemplum" id="E15">quia Christus Dominus monitu angelico fuit in Aegyptum per
                  Virginem Mariam et Ioseph delatus, et inde demum iterum deportatus.</note> Circa quod sunt nobis valde diligenter consideranda tria, scilicet</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <list>
                     <item>Innocentium occisionis occasio</item>
                     <item>Christi infantis persecutio</item>
                     <item>Nostra salubris instructio.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <note type="exemplum" id="E16"><p>Primo inquam consideremus occasionem occisionis innocentium, cuius quidem fuit
                  occasio crudelis Herodis malignitas orta ex Christi regis caelestis nativitate,
                  quia nascente Domino caeli stella protinus apparuit <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 08.]</note><cb n="08"/> magis in
                  parte orientali, declarans ipsis regem caeli iam natum. Qui continuo venerunt in
                  Iudeam duce stella, et in Hierusalem civitate regia quaerentes in deauratis
                  palatiis. Sed certe boni reges sciatis, quod Dei Filius non tali loco quiescit,
                  sed in praesepio, aut in Virginis gremio. Dicebant igitur dicti reges Herodi:
                     <quote>Ubi est, qui natus est rex Iudaeorum?</quote> Quo audito turbatus est
                  valde, timens ne regnum Iudaeorum amitteret, in quo ipse verus heres non erat.
                  Unde sciscitatus a legisperitis, ubi nasceretur Christus, qui in libris legis
                  invenerunt, quod in Bethlehem deberet nasci. Herodes autem dolose cogitavit statim
                  interficere Dei filium et reges cum eo.</p>
               <p>O malignitas humana! O perversitas cupida! Non arripit terrenum regnum, qui venit,
                  ut det caeleste, et coronet corona gloriae. Et dolose ait regibus: <quote>Ite et
                     scrutemini, et iterum revertimini ad me, et ego ibo et adorabo eum.</quote>
                  Profecti igitur reges et invento Salvatore adoraverunt, et ei munera obtulerunt.
                  Et tandem post piam conversationem cum Virgine Matre, praemoniti in somnis ne
                  diverterent ad Herodem, per aliam viam, scilicet Tharsim reversi sunt in regionem
                  suam. Et cum reges nil sibi nuntiassent, putavit eos per illam stellam illusos, et
                  ad eum erubuisse redire, et ideo tunc cessavit a pueri inquisitione. Sed dum
                  postea audisset, quod oblatus fuisset in templum, et a sancto Symeone amplexatus
                  et laudatus, et quod Anna de eo prophetasset, iratus est valde, et cogitavit omnes
                  pueros in Bethlehem perdere, ut cum illis occideretur et Christus. O infelix et
                  insipiens consilium! Nesciens, quia non est consilium, non est sapientia, non est
                  prudentia contra Dominum.</p>
               <p>Dum autem de puerorum nece tractaret, a Caesare per epistolam Romanam est vocatus.
                  Qui cum iter faceret per Ciliciam, audiens naves Tharsensium magos transvexisse,
                  iratus fecit omnes eorum naves comburi, et hoc est, quod dicitur in <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Psalmo<span>:</span></bibl>
                     <quote>In spiritu <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 09.]</note><cb n="09"/> vehementi, <span>id est ira</span> conteres
                        naves Tharsis.</quote>
                     <ref cRef="Ps 47,8" decls="#biblicalCitations">(Ps 47,8)</ref>
                  </cit> De Roma autem reversus Hierosolymam misit spiculatores: iussit occidi omnes
                  pueros, qui erant in Bethlehem, et circumquaque infra duos annos, quia sic edoctus
                  fuerat a regibus, quod tunc stella apparuit eis. Ipse autem Herodes Romae
                  pausaverat. Unde illi spiculatores crudelissimi coeperunt mactare infantes,
                  vulnerare, capita amputare, confodere rapientes de matrum ubere, alios trahentes
                  de cunis. Et sic sanguine innocentium foedaverunt civitatem Behlehem, quam
                  Christus sua nativitate sanctificavit. O quantus planctus matrum! O quantus horror
                  omnium ex inaudita puerorum occisione.</p></note>
               <p>Secundo consideremus Christi infantis persecutionem, quae fuit magna, quod patet
                  ex quattuor. Primo ex altitudine, quia si consideratur, quis persequitur, dico,
                  quod altissimus Dei Filius, Creator et Dominus angelorum. A quo persequitur, quia
                  a sua creatura. <note type="exemplum" id="E17">Nam magna fuit persecutio David, dum Saul eius Dominus
                  persequebatur, sed maior dum servus Semei. Certe maior, dum filius eius Absalon
                  reppulit eum de Hierusalem, quod fuit figura persecutionis dulcis Iesu.</note> Non solum
                  Herodes, sed etiam Iudaei necem eius meditati sunt, quibus tanta bona fecerat,
                  quod inter omnes hominum nationes illos specialiter ad suum cultum elegerat. Unde
                  de eis dicit in <cit type="bible">
                     <bibl>Ps<span>:</span></bibl>
                     <quote>Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum adversus
                        Dominum etc.</quote>
                     <ref cRef="Ps 2,2" decls="#biblicalCitations">(Ps 2,2)</ref></cit>, qui debebat venerari, quia est rex magnus super omnes deos.</p>
               <p>Secundo Christi persecutio est maxima ex fortitudine. Nam si consideretur, ipsius
                  fortitudo est infinita, unde poterat eos annihilare, qui secundum <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Ps.</bibl>
                     <quote>dominabatur a mari usque ad mare.</quote>
                     <ref cRef="Ps 71,8" decls="#biblicalCitations">(Ps 71,8)</ref>
                  </cit> Sed Deus maiestatis voluit fugere ante vermiculos se infirmum ostendens. O
                  virtuosum exemplar patientiae non resistere, cui resistere potuisti!</p>
               <p>Tertio Christi persecutio est magna ex teneritudine, <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 10.]</note><cb n="10"/> quia vix
                  erat aetatis duorum mensium tenerissimus infans, cui omnes debebant compati, et
                  iam ad mortem persequebatur. <note type="exemplum" id="E18">Nam in somnis Ioseph per angelum fuit monitus, ut
                  tolleret puerum et matrem, et portaret in Aegyptum, ut habetur <cit type="bible">
                     <bibl>Matth. II.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui in nocte consurgentes propter timorem Herodis fugerunt, quia dixerat
                        angelus, quod Herodes vellet perdere puerum.</quote>
                     <ref cRef="Mt 2,14-15" decls="#biblicalCitations">(Mt 2,14-15)</ref>
                  </cit> Et sic ibant per viam ignotam et in regionem alienam et longinquam.
                  Caelestem thesaurum aliquando portabat Ioseph, aliquando beata Virgo, interdum
                  inponebant super asinum, et sic per multos dies cum multis fatigationibus
                  portaverunt. Pie credi potest, quod Virgo Mater blande alloquebatur eum dicens: "O
                  caeli heres, nate mi, cui nocuisti? Tamen omnia bene ordinasti, et ad salvandum
                  venisti. Ecce sumus inquam oves occisionis, et propter te mortificamur tota die in
                  multis laboribus: exulatione, fame et siti et aestu et frigore." Et interim
                  amplexabatur natum suum, et omnis labor nihil videbatur sibi prae amore. Puer vero
                  aspiciebat matrem, et pulchritudine oculorum attrahebat eam.</note></p>
               <p>O Virgo virginum Maria, certe non solebas tu tantum spatiari prius, quae de templo
                  non discedebas! Sed puto, quod magnum thesaurum invenisti, quem times amittere. O
                  Christe, compatere matri tuae piae, et releva laborem! O Christiane, huius pueri
                  sanguine redempte, perge cum Maria, associa eam, et pete Christum tuum Dominum
                  brachiis eius amplexari, et disce patientiam Filii et matris, quae inter tot
                  labores unicum asperum verbum non legitur dixisse, sed tota suavis, tota pia et
                  misericors patiens et benigna: portando nutriebat pretium animarum nostrarum. Quae
                  autem in Aegypto egerit Christus, dum loqui coepit, quod dixerit Beatae matri in
                  septem annis, quibus ibi fuit, evangelistae tacuerunt. Sed ecce ego <note type="coloumnbreak">[os 016. c.
                  11.]</note><cb n="11"/> fascia ligatum Dei Filium do in ulnas tuas, ut te super hoc doceat. Tu vero
                  pone eum super cor tuum, sicut Virgo Beata ferebat super cor suum. Non recedat ab
                  ore, non a corde, nec ab opere, sed in omnibus operibus praesentem aspicias, et
                  omnis labor levis erit tibi.</p>
               <p>Quarto Christi persecutio fuit magna propter suam gratitudinem, quia ipse erat
                  puer gratiosus, totus suavis et dulcis, pius et mansuetus, ut dicere poterat <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Ioh. XXXI.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Ab infantia mecum crevit miseratio,</quote>
                     <ref cRef="Iob 31,18" decls="#biblicalCitations">(Iob 31,18)</ref>
                  </cit> propterea portabatur Deo duce per desertum, per viam asperam gaudenter.
                     <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Propter mansuetudinem et iustitiam deducet te mirabiliter dextera
                        tua.</quote>
                     <ref cRef="Ps 44,5" decls="#biblicalCitations">(Ps 44,5)</ref>
                  </cit> Certe mirabiliter, qui non solum ex ista fuga mortem evasit, sed et
                  Scripturam implevit dicentem: <cit type="bible">
                     <quote>Ex Aegypto vocavi filium meum.</quote>
                     <ref cRef="Mt 2,15" decls="#biblicalCitations">(Mt 2,15)</ref>
                  </cit> Ecce patet, quod sine causa rex Herodes persequebatur Iesum et innocentes.
                  Nam temporales reges solent persequi eos, qui invadunt regnum eius. Sed de Christo
                  dicit <cit>
                     <bibl><author>Leo papa</author>
                        <title>in sermone</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Quid turbaris Herodes in adventu Christi? Non enim quaerit temporale
                        regnum, qui praestat aeternum.</quote>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E19">Secundo reges persequuntur eos, qui contra eorum voluntatem eliguntur ad
                  regiam dignitatem, sic Saul persequebatur David</note>, sed hoc Christus noluit, ut
                  habetur <cit type="bible">
                     <bibl>Ioh. VI.</bibl><span>, cum populus vellet eum regem facere viso miraculo de quinque panibus,
                        ipse fugit regium honorem.</span>
                     <ref cRef="Cf Ioh 6,1-15" decls="#biblicalCitations">(Cf Ioh 6,1-15)</ref>
                  </cit> Tertio reges persequuntur eos, qui dant consilium, auxilium, vel favorem
                  contra regiam dignitatem, sed nec hoc fecit Christus, quia quaerentibus Iudaeis,
                  utrum darent caesum Caesari, respondit: <cit type="bible">
                     <quote>Reddite etc.</quote>
                     <ref cRef="Lc 20,25" decls="#biblicalCitations">(Lc 20,25)</ref>
                  </cit> Sic igitur habetur, quod solus Herodes malitia persequebatur Christum.</p>
               <p>Tertio considerandum est nostra salutaris instructio ex innocentium passionis
                  executione, nam si Deus Pater non pepercit proprio Filio, sed in tenera aetate
                  persequi permisit, nec eius matri, sed peregrinari voluit, nec pueris
                  innocentibus, sed occidi permisit, putas, quod tibi parcit peccatis pleno. Multi
                  solent dicere, quando infamantur se non tribulari, si, inquiunt, peccatum haberem,
                  non dolerem talia <note type="coloumnbreak">[os 016. c. 12.]</note><cb n="12"/> pati. Sed male dicunt, quia tunc potius
                  deberent dolere. Considerent tales, quid nocuerat benedictus Christus, quid Beata
                  Virgo, quid innocentes. Unde si sine causa tribularis sive a proximo, sive a
                  filio, sive a viro, scias, quod ille est Herodes tuus, qui misit, ut occiderentur
                  innocentes. Si non in persona, saltem in figura. Qui quia occidit infantes, modo
                  torquetur. Innocentes autem sequuntur agnum cantantes canticum novum ante thronum
                  Dei, qui pro nobis intercedant apud Christum, pro quo occisi sunt. Amen. <note type="coloumnbreak">[os 016.
                  c. 13.]</note><cb n="13"/></p>
            </div>



         </div>
      </body>
   </text>
</TEI>
