<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet href="../css/sermon_styles.css" type="text/css"?>
<?oxygen RNGSchema="../schemas/teilite.rng" type="xml"?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:id="OS014">
   <teiHeader xml:lang="en">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati - Sermo XIV. - digital edition </title>
            <author xml:id="OS">Osvaldus de Lasko</author>
            <editor>Sermones Compilati (ELTE) and Late Medieval Research Group (KRE)</editor>
            <respStmt>
               <name xml:id="RB">Romhanyi, Beatrix F.</name>
               <resp>project leader</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="BI">Barczi, Ildiko</name>
               <resp>transcription</resp>
               <resp>annotations</resp>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <name xml:id="SN">Sapi, Nora</name>
               <resp>TEI XML encoding</resp>
            </respStmt>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <p>Károli Gáspár University, Late Medieval Research Group</p>
            <p>The homepage <ref target="http://sermones.elte.hu">http://sermones.elte.hu</ref> 
               is the common publishing surface of medieval
               and early modern Hungarian sermon editions. Being part of this collection/heritage,
               our present project is also published there.</p>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <p><bibl>
               <author>Osvaldus de Lasko</author>
               <title>Sermones de sanctis Biga salutis intitulati</title>
               <pubPlace>Hagenau</pubPlace> 
               <date when="1499">1499</date>
               (CIH 2485, HC *9055) Bibl. nat. Inc. 1030.</bibl></p>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
   </teiHeader>
   
   <text xml:lang="la">
      <body>
         <div>
            <p><title type="full"><title type="main">De sancto Iohanne evangelista</title>
                  <title n="014">Sermo XIV.</title></title></p>
            <div type="thema">
               <cit type="bible">
                  <quote>Dilectus Deo et hominibus, cuius memoria in benedictione est.</quote>
                  <bibl>Ecci. XLV.</bibl>
                  <ref cRef="Sir 45,1" decls="#biblicalCitations">(Sir 45,1)</ref>
               </cit>
            </div>
            <div>
               <p>Haec verba ad litteram Sapiens dicebat de Moyse, tamen rationabiliter competunt
                  huic beato Iohanni evangelistae, cuius Sancta Mater Ecclesia hodie solemnizat
                  diem, qui fuit Deo dilectus, hominibus carus et memoria dignus. Unde cuilibet fideli necesse est, quod habeat haec tria:</p>

            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <list>
                     <item>Primo dilectionem Dei</item>
                     <item>Secundo dilectionem proximi</item>
                     <item>Tertio memoriam sui.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primo dixi, quod cuilibet necesse est habere dilectionem Dei, quae secundum
                        <bibl><author>Magistrum</author>
                     <title>in III.</title></bibl> est, qua Deus diligitur propter se, et proximus
                  propter Deum vel in Deo. Nam omnis Sacra Scriptura ad dilectionem Dei et proximi
                  docet, ut dicit Salvator <cit type="bible">
                     <bibl>Matth. XXII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>In his <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 01.]</note><cb n="01"/> duobus - inquit - mandatis universa lex pendet
                        et prophetae,</quote>
                     <ref cRef="Mt 22,40" decls="#biblicalCitations">(Mt 22,40)</ref>
                  </cit> unde, homo, si profunda scripturarum penetrare non poteris, habe
                  dilectionem Dei et proximi, et sufficit tibi ad salutem, quia dicit <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Ille tenet et quod latet, et quod patet in sacris codicibus, qui
                        charitatem servat in moribus.</quote>
                     <span>Ideo dicit idem:</span>
                     <quote>Nihil dulcius praedicatur, nihil utilius auditur, quam sermo de
                        charitate.</quote>
                  </cit> Et hoc merito, quia dicit <cit>
                     <bibl><author>Prosper</author>
                        <title>De vita contemplativa</title></bibl><span>, quod</span>
                     <quote> dilectio est salus morum, finis caelestium praeceptorum, mors criminis,
                        vita virtutum, virtus pugnantium, palma victorum, arma sanctarum mentium,
                        praemium perfectorum, sine qua nemo Deo placuit, nec placere potest, cum qua
                        nec potuit quis peccare.</quote>
                     <span>Et infra:</span>
                     <quote>Ex qua quicquid boni operis est, venit.</quote>
                  </cit> Hinc et <cit>
                     <bibl><author>Hugo</author>
                        <title>de laude charitatis</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Nescio <span>- ait -</span> quid maius in tua laude dicere possum, quam
                        ut Deum de caelo trahere posses, et hominem de terra ad caelum elevares,
                        magna virtus tua, ut per te usque adhuc humiliaretur Deus, et usque adhuc
                        exaltaretur homo.</quote>
                  </cit> Praedicta brevibus confirmat <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author></bibl><span>, quod sine dilectione nemo Deo placet, et cuilibet salvando est
                        necessaria, dicens:</span>
                     <quote>Breve praeceptum tibi praecipitur: dilige, et fac, quod vis, sive
                        taceas, dilectione taceas, sive clames, dilectione clames, sive emendes,
                        dilectione emendes, sive pereas, dilectione pereas, radix sit in te
                        dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum exire, habere omnia
                        sacramenta et malus esse potest, habere autem charitatem [et] malus esse non
                        potest.</quote>
                  </cit></p>
               <p>Hac etenim dilectionis virtute beatus Iohannes plenus fuit, cuius quattuor sunt
                  signa. Primum, quia nullus apostolorum vel evangelistarum tam luculenter locutus
                  fuit et scripsit de dilectione, sicut beatus Iohannes, quia quod abundabat in
                  corde, exibat de ore, teste Salvatore: <cit type="bible">
                     <quote>Ex abundantia cordis os loquitur.</quote>
                     <ref cRef="Lc 6,45; Mt 12,34" decls="#biblicalCitations">(Lc 6,45; Mt
                        12,34)</ref>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E01">Nam etiam sanctus senex prope mortem ad hoc docebat discipulos suos dicens:
                  "Filii, diligite alterutrum." Et cum quaererent, quare hoc saepius diceret,
                  respondit, quia hoc solum sufficit.</note> Secundum signum, quando diligens dilectum
                  inseparabiliter <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 02.]</note><cb n="02"/> comitatur. <note type="exemplum" id="E02">Sic fecit beatus Iohannes, quia
                  recedentibus apostolis et Christi discipulis solus iuxta crucem Domini matrem
                  associavit.</note> Tertium signum dilectionis est, quando dilectus a longe cognoscitur,
                  <note type="exemplum" id="E03">sic beatus Iohannes cognovit Salvatorem, dum post resurrectionem cum Petro esset
                  in piscatione, stantem in litore, dicens: <cit type="bible">
                     <quote>"Dominus est."</quote>
                     <bibl>Ioh. XXI.</bibl>
                  </cit></note> Quartum signum dilectionis est, quando pro dilecto mors suscipitur. Iuxta
                  illud <cit type="bible">
                     <bibl>Ioh. XV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Maiorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis
                        suis.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 15,13" decls="#biblicalCitations">(Ioh 15,13)</ref>
                  </cit> Sic beatus Iohannes paratus fuit in fervens oleum et in exilium et in
                  mortem ire pro suo dilecto Iesu, Deo vero et homine.</p>
               <p>Secundo necesse est fideli, ut habeat dilectionem proximi, iuxta illud: <cit
                     type="bible">
                     <quote>Diliges proximum tuum, sicut teipsum.</quote>
                     <ref cRef="Mt 19,19; Mt 22,39 etc." decls="#biblicalCitations">(Mt 19,19; Mt
                        22,39 etc.)</ref>
                  </cit> Hanc habuit beatus Iohannes, pro quibus continue laborabat.</p>
               <p>Tertio memoriam sui optime habebat, cuius etiam Christus Dominus curam habebat
                  dicens: <quote>Sic eum volo manere etc.</quote> Merito igitur dicitur
                     <quote>dilectus Deo et hominibus, cuius etc.</quote> In quibus quidem verbis beatus Iohannes a tribus commendatur:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <emph><list>
                     <item>Primo a divinae familiaritatis charitate, ibi: <quote>dilectus Deo</quote></item>
                     <item>Secundo ab humanae utilitatis copiositate, ibi: <quote>et hominibus,</quote></item>
                     <item>Tertio a suae vitae sanctitatis sublimitate, ibi: <quote>cuius memoria
                        etc.</quote></item>
                  </list></emph></p>
            </div>
            <div>
               <p><emph>Primo</emph> dixi, quod beatus Iohannes commendatur a divinae familiaritatis charitate,
                  quia dicitur, quod Deo, Dei Filio, Christo Domino fuit supra ceteros dilectus, ut
                  dicit Hieronymus in Prologo. Et per se beatus <cit type="bible">
                     <bibl>Iohannes</bibl>
                     <span>frequenter scribit de seipso:</span> <quote>Hic est discipulus,</quote>
                     <ref cRef="Ioh 21,24" decls="#biblicalCitations">(Ioh 21,24)</ref>
                  </cit> quem diligebat Iesus, et communiter tacito proprio nomine a Christo
                  dilectus discipulus nominatur. Magna profecto dignitas est in regis regum, Christi
                  dilectione esse et singulari familiaritate. Ubi est sciendum, quod diligitur aliquid propter tria:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <list>
                     <item>Primo propter diligentis bonitatem.</item>
                     <item>Secundo propter similitudinis proprietatem.</item>
                     <item>Tertio propter dilecti reciprocam charitatem. <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 03.]</note><cb n="03"/></item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Primo enim diligitur aliquid propter diligentis bonitatem, et sic ex quo nos Deus
                  diligit absolute non propter ieiunia nostra, elemosynam vel orationes, sed propter
                  suam immensam bonitatem, quia bonorum nostrorum non indiget, ideo ait beatus <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Iohannes<span>:</span></bibl>
                     <quote>Carissimi, diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos.</quote>
                     <ref cRef="Cf I Io 4,10" decls="#biblicalCitations">(Cf I Io 4,10)</ref>
                  </cit> Unde ait <cit>
                     <bibl><author>Bonaventura</author>
                        <title>libro de reformatione mentis</title></bibl><span>, quod</span>
                     <quote>Deus dilexit nos ante mundi constitutionem, quando non fuimus, et quando
                        fuimus, sed eius inimici fuimus, et magis quando eius amici erimus.</quote>
                  </cit> Sed diceres, utrum Christus plus dilexerit Iohannem, quam Petrum. Respondet
                        <bibl><author>Bonaventura</author>
                     <title>in III. dist. XXXII. art. VI.</title></bibl>, quod de hoc est multiplex
                  modus loquendi, ita quod isti duo secundum dicersas considerationes se excedunt.
                  Nam in aliquo Christus plus dilexit Iohannem, et in aliquo Petrum. Est autem
                  quadruplex Christi dilectio. Prima, quae consistit in praecordiali amore affectus,
                  et secundum hanc Christus utrumque, id est: Petrum et Iohannem aequaliter dilexit,
                  quia Deus dilectione affectus non plus afficitur ad minorem sanctum, quam ad
                  maximum. Secunda est, quae consistit in speciali praeservatione, et sic Christus
                  plus dilexit Iohannem, quam Petrum, quia Iohannes est praeservatus in decore
                  virginitatis, non autem Petrus. Similiter Petrus Christum negavit, a qua negatione
                  Iohannes est praeservatus. <note type="exemplum" id="E04">Tertia dilectio est, quae consistit in familiaritatis
                  ostensione, et sic magis dilexit Iohannem, quam Petrum, quia maiora ei
                  familiaritatis signa ostendit, nam sibi proditorem revelavit, ac supra pectus eius
                  recubuit. Insuper matrem suam ei commendavit.</note> Quarta dilectio consistit in donorum
                  exhibitione, et <note type="exemplum" id="E05">sic magis dilexit Petrum Christus, quam Iohannem, quia maiora dona
                  sibi concessit, nam principem <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 04.]</note><cb n="04"/> apostolorum fecit ipsum, vicarium
                  suum in terra constituit, ac oves pretio sanguinis sui redemptas ei recommisit,
                  dicens: <cit type="bible">
                     <quote>Pasce oves meas.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 21,17" decls="#biblicalCitations">(Ioh 21,17)</ref>
                  </cit></note> Et sic patet, quod gratuite et ex sua immensitate bonitatis diligit Deus
                  omnes. Unde <cit type="bible">
                     <bibl>Apocal. I.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Dilexit nos, et lavit in sanguine suo.</quote>
                     <ref cRef="Apc 1,5" decls="#biblicalCitations">(Apc 1,5)</ref>
                  </cit></p>
               <p>Secundo diligitur aliquid propter similitudinis proprietatem, sicut videmus, quod
                  cervi in uno coetu conveniunt, similiter lupi et oves, propter suam proprietatem
                  similitudinis, quam inter se habent, quia <cit type="bible">
                     <quote>omne animal diligit sibi simile.</quote>
                     <ref cRef="Sir 13,19" decls="#biblicalCitations">(Sir 13,19)</ref>
                  </cit> Et quia Christus fuit virgo purissimus, patiens, humilis, mitis et
                  benignus, iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>Math. XI.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Discite a me, quia mitis etc.,</quote>
                     <ref cRef="Mt 11,29" decls="#biblicalCitations">(Mt 11,29)</ref>
                  </cit> similiter talis fuit beatus Iohannes. Primo humilis, nam quia ex quo divina
                  secrata fuerunt ei revelata et per eum conscripta, nusquam nomen suum expressit,
                  ut nos arrogantiam vitandam doceret. <note type="exemplum" id="E06">Secundo fuit virgo purissimus, ut dicit
                        <bibl><author>Gregorius</author></bibl>, quod specialis praerogativa
                  castitatis ampliori fecerat dilectione dignum, quia virgo est electus ab eo, et
                  virgo in aevum permansit, ideo diligebat ipsum Christus Dominus, virgo virginum
                  sponsus.</note> Hinc <cit type="bible">
                     <bibl>Prover. XXII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum habebit amicum
                        regem.</quote>
                     <ref cRef="Prv 22,11" decls="#biblicalCitations">(Prv 22,11)</ref>
                  </cit> Tertio fuit beatus Iohannes benignus intantum, quod etiam gentiles
                  afficiebantur ad eum, quia pie cum omnibus conversabatur. Merito igitur a Christo
                  familiariter diligebatur, et cum eo conversabatur propter eius similitudinem
                  proprietatis. Unde dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Ecci. XXVII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Volatilia <span>- inquit -</span> ad sibi similia conveniunt,</quote>
                     <ref cRef="Sir 27,10" decls="#biblicalCitations">(Sir 27,10)</ref>
                  </cit> et hoc videmus ad oculum.</p>
               <p>Unum magnum volatile fuit Christus Dominus, qui de terra volavit ad crucem, de
                  cruce limbum, et inde iterum ad terram. <note type="exemplum" id="E07">Postremo cunctis videntibus volavit in
                  caelum supra choros angelorum.</note> <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Ascendit super Cherubim et volavit, volavit super pennas
                        ventorum,</quote>
                     <ref cRef="Ps 17,11" decls="#biblicalCitations">(Ps 17,11)</ref>
                  </cit> id est: intelligentias angelicas. <note type="exemplum" id="E08">Secundum volatile fuit Beata Virgo, quae
                  tamquam apis <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 05.]</note><cb n="05"/> mellificans et dulciter canens dum Dei Filium nobis
                  genuit et cantico ipsum laudavit, de qua <cit type="bible">
                     <bibl>Eccli. XI.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Brevis apis in volatilibus,</quote>
                     <ref cRef="Sir 11,3" decls="#biblicalCitations">(Sir 11,3)</ref>
                  </cit> quia Beata Virgo modicum volavit, scilicet de corpore, et statim brachiis
                  Christi, filii sui innixa conquievit.</note> Unde <cit type="bible">
                     <bibl>Can. VIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Quae est ista, quae ascendit de deserto deliciis affluens innixa super
                        dilectum.</quote>
                     <ref cRef="Ct 8,5" decls="#biblicalCitations">(Ct 8,5)</ref>
                  </cit> Tertium volatile fuit beatus Iohannes, qui in aquilae similitudine est
                  demonstratus, <cit type="bible">
                     <bibl>Ezech. I.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Facies aquilae desuper ipsorum quattuor.</quote>
                     <ref cRef="Ez 1,10" decls="#biblicalCitations">(Ez 1,10)</ref>
                  </cit> Ista tria volatilia convenerunt, quia familiaritatem adinvicem habuerunt.
                  <note type="exemplum" id="E09">Convenerunt, inquam, in die Parasceue, dum primum volatile in arido crucis ligno
                  residebat. Haec duo volatilia, scilicet Beata Virgo et beatus Iohannes de terra
                  contemplabantur, quomodo tamquam pelicanus de sanguine suo vivificabat filios
                  suos, cor maternum eius passio scindebat, dilectum discipulum amaricabat, sed
                  consolator tribulatorum Christus consolatus est matrem et discipulum. Matrem, quia
                  discipulum dereliquit sibi in solatium, in obsequium et in consortium, dicens:
                     <cit type="bible">
                     <quote>Mulier, ecce filius tuus.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 19,26" decls="#biblicalCitations">(Ioh 19,26)</ref>
                  </cit></note></p>
               <p>O Deus aeterne, non est aequalis permutatio, ut pro Filio Dei Patris fiat filius
                  piscatoris. Similiter discipulum consolatus est dicens: <quote>Ecce mater
                     tua.</quote> Unde <cit type="liturgical">
                     <bibl><title>canit Ecclesia</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Cui in cruce Matrem Virginem virgini commendavit,</quote>
                  </cit> non enim habuit Christus thesaurum pretiosiorem nec in caelo, nec in terra,
                  nec sub terra, quem sibi commendavit, Beatam scilicet Virginem, Dei Genitricem. O
                  igitur virgo, Dei dilecte, o Fili Virginis intemerate, o custos tantae reliquiae,
                  beate discipule, custodi hunc thesaurum, et consolare cor maestum, quia gladius
                  doloris pertransiit illud. Considera etiam, quam dignitatem consecutus es hodie ex
                  Filii Dei testamento, quia antea fuisti filius mulieris, nunc filius virginis et
                  Dei Genitricis, inde germanitatem contraxisti cum Patre et Filio et Spiritu
                  Sancto, <note type="exemplum" id="E10">quia dicis in tuo Evangelio <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 06.]</note><cb n="06"/> <cit type="bible">
                     <bibl>cap. XIX.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Et accepit eam discipulus in suam.</quote>
                     <ref cRef="Ioh 19,27" decls="#biblicalCitations">(Ioh 19,27)</ref>
                  </cit></note> Ecce patet, quomodo Christus dilexit eum propter similitudinis
                  proprietatem, et quomodo volatilia convenerunt ad sibi similia. Unde proprietates volatilis aquilae quattuor sunt, propter quas in specie aquilae
                  describitur beatus Iohannes, scilicet:</p>
            </div>
            <div type="divisio">
               <p> <list>
                     <item>Primo quia est velox in volando.</item>
                     <item>Secundo quia est alta in nidificando.</item>
                     <item>Tertio quia est limpida in intuendo.</item>
                     <item>Quarto quia est larga in convivando.</item>
                  </list></p>
            </div>
            <div>
               <p>Prima proprietas aquilae est, quia celer et fortis est in volando. Iuxta illud
                     <cit type="bible">
                     <bibl>Iob XXXIX.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Numquid ad praeceptum tuum elevabitur aquila.</quote>
                     <ref cRef="Iob 39,27" decls="#biblicalCitations">(Iob 39,27)</ref>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E11">Aquila nostra, scilicet beatus Iohannes ad praeceptum Domini Iesu celeriter
                  volavit omnibus relictis et patre sequendo ipsum. Et in isto sancto ostendit
                  Salvator, quam gratum sit servitium iuvenum, quia familiarius conversatus est cum
                  eo, quam cum aliis.</note> Ideo dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Ecclesiastici II.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Fili, ne tardes, converti ad Dominum, et ne differas de die in diem,
                        quia subito veniet ira eius, et in die vindictae disperdet te.</quote>
                     <ref cRef="Sir 5,8-9" decls="#biblicalCitations">(Sir 5,8-9)</ref>
                  </cit> Quia per pravam consuetudinem homo indurabitur et valde difficulter
                  inclinabitur ad bene operandum, sicut beatus <bibl><author>Hieronymus</author>
                     <title>ad Laetam ponit exempla</title></bibl> de lana intincta, quam ad priorem
                  albedinem revocari difficile est. Item de testa diu saporem retinente. Hinc ad
                  Demetriadem dicit idem <cit>
                     <bibl><author>Hieronymus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Nulla alia causa difficultatem bene faciendi facit, quam sola consuetudo
                        vitiorum, facilius profecto est non assuescere, quam consueta
                        dimittere.</quote>
                  </cit> Ut dicit beatus <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author>
                        <title>XI. Moralium</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Saepe <span>- inquit -</span> nonnulli pravis actibus exire cupiunt, sed
                        quia eorundem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere
                        inclusi a semetipsis exire non possunt.</quote>
                  </cit> Rationem huius dicit <cit>
                     <bibl><author>Philosophus</author>
                        <span>in</span>
                        <title>libro de <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 07.]</note><cb n="07"/> memoria et reminiscentia</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Quia <span>- inquit -</span> consuetudo est quasi altera natura.</quote>
                     <bibl><span>Et idem</span>
                        <title>I. Rhetoricae</title></bibl>
                     <span>dicit:</span>
                     <quote>Consuetum fit velut innatum, quia <span>- ait -</span> natura est
                        semper, et consuetudo saepe, saepe autem propinquum est ei, quod est
                        semper.</quote>
                  </cit> Inde dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Hiere. XIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Si Aethiops potest mutare pellem suam et pardus varietates suas, sic et
                        vos poteritis benefacere, cum didiceritis malum,</quote>
                     <ref cRef="Ier 13,23" decls="#biblicalCitations">(Ier 13,23)</ref>
                  </cit> scilicet ab adolescentia. Nam sicut qui proicit lapidem, non habet
                  potestatem tandem retrahendi, sic est de mala consuetudine.</p>
               <p>O igitur vos, ebriosi, o vos, usurarii, o vos, periuri, quare non dimittitis
                  peccata vestra, pro quibus aeternaliter damnabimini? Certe ideo, quia
                  consuevistis, et vobis videtur quasi nihil. Unde <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author>
                        <span>in</span>
                        <title>Enchiridio ca. XLIV.</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Peccata quamvis magna et horrenda cum in consuetudinem veniunt, aut
                        parva, aut nulla esse creduntur usque adeo, ut non solum occultanda, sed
                        etiam praedicanda et diffamanda videantur, quoniam scriptum est: Laudatur
                        peccator in desideriis animae suae.</quote>
                  </cit> Haec ille. <cit type="bible">
                     <bibl>Tren. III.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Bonum est viro, cum portaverit iugum Domini ab adolescentia sua.</quote>
                     <ref cRef="Lam 3,27" decls="#biblicalCitations">(Lam 3,27)</ref>
                  </cit> Rationem assignat <cit>
                     <bibl><author>Cyprianus</author></bibl>
                     <span>dicens:</span>
                     <quote>Matura conversio in iuventute est grata et sanctificata tamquam
                        primitiae aetatis et vitae nostrae Domino.</quote>
                  </cit> Nam conversus in senectute potest dicere Domino illud <cit type="bible">
                     <bibl>Ps.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Ne proicias me in tempore senectutis, cum defecerit virtus mea.</quote>
                     <ref cRef="Ps 70,9" decls="#biblicalCitations">(Ps 70,9)</ref>
                  </cit> Et quia beatus Iohannes non solum bona fortunae, sicut beatus Petrus, sed
                  etiam bona naturae propter dilectum Dominum Iesum dereliquit, <note type="exemplum" id="E12">ideo Salvator eum
                  plus ceteris dilexit, quia ad omnia consilia sua eum admisit, ut patet in puellae
                  resuscitatione, et transfiguratione. Unde Christus Dominus si volebat honorem
                  facere duodecim, ipse erat unus, si tribus, ipse erat unus, ut patet in
                  transfiguratione. Si duobus, ipse erat unus, quia de apostolis tantum duo sunt
                  evangelistae, scilicet Iohannes et Matthaeus. Si uni gratiam volebat facere, ipse
                  erat ille, cui proditorem suum manifestavit, in suum pectus reclinavit, ac
                  dilectam matrem ei commendavit.</note></p>
               <p>Secundo aquila est alta in <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 08.]</note><cb n="08"/> nidificando, de qua <cit type="bible">
                     <bibl>Iob XXXIX.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Aquila in arduis ponet nidum suum.</quote>
                     <ref cRef="Iob 39,27" decls="#biblicalCitations">(Iob 39,27)</ref>
                  </cit> Nidus enim aquilae est, ubi quiescere solet. Certe nimis alte posuit nidum
                  iste beatus Iohannes, <note type="exemplum" id="E13">dum supra pectus Domini in cena recubuit, dum Petrus innuit,
                  ut interrogaret Dominum, quid eum esset traditurus. <cit type="bible">
                     <quote>Cui <span>(Iesus inquit)</span> buccellam panis porrexero, hic me
                        traditurus est.</quote>
                     <ref cRef="Cf Ioh 13,26" decls="#biblicalCitations">(Cf Ioh 13,26)</ref>
                  </cit> Et intinctum panem dedit Iudae. Quem volens Iohannes revelare Petro,
                  benignus Iesus noluit, ut revelaret, sed attraxit convivam et praedictum
                  discipulum ad pectus suum, et ibi statim obdormivit.</note> O felix somnus, ubi pectus
                  Christi divinitate plenum est cervical. O beata mensa ultimae cenae, in qua sunt
                  deliciae angelorum! O desideratus fons divinus, ubi sunt omnia dona gratiae! O
                  beata aquila, quam alte posuisti nidum tuum, quia volasti super Cherubin. Nam
                  quando famelicus sedet ad mensam deliciarum, valde saturatur, et quando pauper
                  intrat in promptuarium, valde ditatur, et dum sitibundus venit ad aquam, valde
                  repletur. Sic beatus Iohannes ita saturatus et ditatus ac repletus, ut etiam nos
                  omnes ditavit et salutari doctrina inebriavit. Pro his dicitur de eo <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Ecci. XV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Cibavit illum Dominus pane vitae et intellectus, aqua sapientiae
                        salutaris potavit illum, iocunditatem et exsultationem thesaurizavit super
                        eum.</quote>
                     <ref cRef="Sir 15,3" decls="#biblicalCitations">(Sir 15,3)</ref>
                  </cit></p>
               <p>Tertio aquila est limpida in intuendo, quia solem irreverberato oculo respicit.
                  Ideo de ea dicitur <cit type="bible">
                     <bibl>Iob XXXIX. c.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Oculi eius de longe respiciunt.</quote>
                     <ref cRef="Cf Iob 39,29" decls="#biblicalCitations">(Cf Iob 39,29)</ref>
                  </cit> <note type="exemplum" id="E14">Sic valde longe prospexit beatus Iohannes, quia exsistenti in terra ei sunt
                  revelata caelestia mysteria, ideo subtilius, quam alii evangelistae scripsit suum
                  evangelium.</note> Propter quod alii tres figurantur per animalia in terra gradientia,
                  scilicet hominem, leonem et vitulum, Iohannes autem per aquilam, qui <cit
                     type="bible">
                     <bibl>Ezechielis I.</bibl>
                  </cit> dicitur desuper ipsorum, quia longe in divinitatis contemplatione vidit,
                  quando dixit:<cit type="bible">
                     <quote>In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat
                        Verbum.</quote>
                  </cit> <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 09.]</note><cb n="09"/> Unde secundum <bibl><author>Lyram</author></bibl>: In
                  principio, id est: in ipso Deo, qui ab omnibus conceditur primum principium, et
                  Verbum, id est: Filius erat apud Deum, id est: in Patre, et Verbum erat Deus. Et
                  tandem conspexit eius incarnationem, cum subdidit dicens: <quote>Et Verbum caro
                     factum est,</quote> id est: incarnatum est. Sed si diceres: Quomodo Filius a
                  Patre gignitur, vel in Patre esse dicitur - noli hoc quaerere, ad quod nullus
                  perfecte potest respondere, quia in patria reservatur ista quaestio declaranda.
                  Nam quantamcumque scientiam habeas, hic sufficit tibi tantum videre contemplando
                  de divinitate, quantum nostra aquila vidit et cecinit. Quia dicit <cit>
                     <bibl><author>Augistinus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Si <span>- inquit -</span> Iohannes altius intonuisset, totus mundus
                        capere non potuisset.</quote>
                  </cit> Quod certe non est mirum, quia intravit in causam causarum, ut dicit
                        <bibl><author>Origenes</author></bibl>. Item sedit ad fontem divinum. <cit>
                     <bibl><author>Gregorius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Fluenta evangelii de ipso sacro Dominici pectoris fonte potavit.</quote>
                  </cit> Item habuit intellectum angelicum, unde <cit>
                     <bibl><author>Augustinus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Sapientia Dei, ut ait Apostolus, in cor hominis non ascendit, quomodo in
                        cor Iohannis ascendit, sed intantum in cor eius ascendit, inquantum ipse non
                        homo erat, sed angelus esse coepit.</quote>
                  </cit></p>
               <p>Quarto aquila est larga in convivendo. Nam capta praeda non quaerit latebras,
                  sicut lupus, sed palam comedit praedam, et ipsam sequuntur ceterae aves, quibus
                  dividit, ut dicitur libro <bibl><title>De proprietatibus rerum</title></bibl>. Sed
                  lupus non dividit, nisi prius fuerit saturatus. Sic beatus Iohannes in aquila, et
                  beatus Paulus in lupo designatur, ut dicit
                     <bibl><author>Augustinus</author></bibl>, iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>Gen. XLIX.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Beniamin lupus rapax mane rapiet praedam, et vespere dividet
                        spolia.</quote>
                     <ref cRef="Gn 49,27" decls="#biblicalCitations">(Gn 49,27)</ref>
                  </cit> Rapuit valde mane beatus Paulus, dum raptus divinitatem intellexit, et
                  noluit cito dividere, dicens, quod <cit type="bible">
                     <span>vidit arcana verba, quae non licet homini loqui</span>
                     <bibl>II. ad Chor. XII.</bibl>
                     <ref cRef="Cf II Cor12,4" decls="#biblicalCitations">(Cf II Cor 12,4)</ref></cit>, sed postea omnibus divisit, dicens ad <cit type="bible">
                     <bibl>Roma. I.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Omnibus debitor sum sapientibus et insipientibus.</quote>
                     <ref cRef="Cf Rm 1,14" decls="#biblicalCitations">(Cf Rm 1,14)</ref>
                  </cit> Sed aquila nostra <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 10.]</note><cb n="10"/> liberalis expressit mysterium Trinitatis
                  nobiscum dividendo, cum dixit <cit type="bible">
                     <bibl>I. Iohan. V.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Tres sunt, qui testimonium dant in caelo: Pater, Verbum et Spiritus
                        Sanctus, et hi tres unum sunt.</quote>
                     <ref cRef="I Ioh 5,7" decls="#biblicalCitations">(I Ioh 5,7)</ref>
                  </cit> Merito igitur propter has proprietates erat dilectus Deo et Domino nostro
                  Iesu Christo, in cuius nuptiis <cit type="bible">
                     <span>primum miraculum fecit aquam in vinum commutnado,</span>
                     <bibl>Ioh. II.</bibl>
                     <ref cRef="Cf Ioh 2,5-8" decls="#biblicalCitations">(Cf Ioh 2,5-8)</ref>
                  </cit> Spiritualiter quandocumque Dominus aquam praesentis delectationis in vinum
                  spiritualis laetitiae mutaverit, tunc statim inebriat. Unde <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author></bibl>
                     <span>dicit:</span>
                     <quote>Quicumque gustu charitatis semel inebriatus fuerit, ad omnia hilarescit,
                        deridetur, et non advertit, fatigatur, et non advertit.</quote>

                  </cit>
                  <cit type="bible">
                     <bibl>Psal.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Convertisti planctum meum in gaudium mihi et laetitiam.</quote>
                     <ref cRef="Ps 29,12" decls="#biblicalCitations">(Ps 29,12)</ref>
                  </cit></p>
               <p>Tertio diligitur aliquid propter dilecti reciprocam charitatem. Nam ut dicit <cit>
                     <bibl><author>Ambrosius</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Nil ita insertum est menti humanae, quam reamare amantem.</quote>
                  </cit> Et quia beatus Iohannes Christum Dominum ardenti amore diligebat, ideo et
                  Christus eum familiariter diligebat. Iuxta illud <cit type="bible">
                     <bibl>Proverbiorum VIII.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Ego diligentes me diligo.</quote>
                     <ref cRef="Prv 8,17" decls="#biblicalCitations">(Prv 8,17)</ref>
                  </cit> Quod autem beatus Iohannes Christum dilxerit, tria signa inter alia
                  ostendunt. <note type="exemplum" id="E15">Primo quia ob ipsius amorem omnia dereliquit, scilicet patrem, res et
                  uxorem.</note> Mira namque vis charitatis attraxerat eum ad Christum, quem nec amor
                  coniugis, quae fortis est, ut mors, separare a Christo potuit. <note type="exemplum" id="E16">Secundum signum
                  dilectionis eius ad Christum, quia tempore passionis recedentibus aliis discipulis
                  solus contemplabatur oculis pendentem in cruce Dominum, videbat vulnera, recentem
                  sanguinem, ora pallida, et sic cum patiente patiebatur.</note> <note type="exemplum" id="E17">Tertium signum dilectionis
                  eius ad Christum, quia post Christi resurrectionem prior inter apostolos ad
                  monumentum cucurrit.</note> Unde <cit>
                     <bibl><author>Bernardus</author><span>:</span></bibl>
                     <quote>Qui amat ardentius, <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 11.]</note><cb n="11"/> currit velocius, et pervenit
                        citius.</quote>
                  </cit> Propter ista igitur Christus Dominus ipsum familiariter dilexit.</p>
               <p><emph>Secundo</emph> beatus Iohannes commendatur ab humanae utilitatis copiositate, cum de eo
                  dicitur: <quote>dilectus hominibus</quote>, et merito, quia si aliquem
                  evangelistam vel apostolum aut doctorem honoramus et diligimus, multo magis beatum
                  Iohannem, qui cum evangelistis fuit evangelista, cum apostolis apostolus, cum
                  prophetis propheta, cum doctoribus doctor, cum pastoribus pastor. Has enim
                  dignitates instituit Salvator, dum ascendit. Unde ad <cit type="bible">
                     <bibl>Eph. IV.<span>:</span></bibl>
                     <quote>Ipse <span>- inquit -</span> ascendit super omnes caelos, ut adimpleret
                        omnia, quosdam quidem dedit apostolos, alios prophetas, alios evangelistas,
                        alios doctores et pastores ad consummationem sanctorum in opus ministerii in
                        aedificationem corporis Christi.</quote>
                     <ref cRef="Eph 4,10-13" decls="#biblicalCitations">(Eph 4,10-13)</ref>
                  </cit> Unde inquantum est evangelista, est diligendus hominibus, quibus scripsit
                  evangelium, in quo probat Christi veram divinitatem et humanitatem supra alios
                  evangelistas. Inquantum est doctor, scripsit utiles epistolas, in quibus docet de
                  excellenti dilectione, quae facta est a Christo Domino ad nos, et quae debet fieri
                  inter Deum et homines, et qualis inter hominem et hominem, ac inter praelatum et
                  subditum. Nam secundum <bibl><author>Thomam</author>
                     <title>II. II. q. XXV.</title></bibl> quattuor sunt diligenda ex charitate.
                  Unum, quod supra nos est, scilicet Deus. Secundum, quod nos sumus. Tertium, quod
                  iuxta nos est, scilicet proximus, ut homo vel angelus. Quartum, quod infra nos
                  est, scilicet corpus proprium vel proximi. Et debet fieri hoc ordine. Primo ut
                  prae omnibus est diligendus Deus, deinde nos ipsi, ultimo corpus proprium vel
                  proximi. Inquantum autem est beatus Iohannes propheta, scripsit Apocalypsim. De
                  quo <cit>
                     <bibl><author>Hieronymus</author>
                        <title>ad Paulinum</title></bibl>
                     <span> dicit, quod</span>
                     <quote>tot sunt in hoc libro mysteria, quot sunt verba.</quote>
                  </cit> In quo <note type="coloumnbreak">[os 014. c. 12.]</note><cb n="12"/> libro tria principaliter scribit. Primo decursum
                  militantis Ecclesiae usque ad finem mundi. Secundo describit felicitatem
                  salvandorum, unde vidit totam caelestem curiam sole divinitatis illuminatam.
                  Tertio describit calamitatem aeternaliter damnatorum. Et sic patet, quod beatus
                  Iohannes propter istas immensas utilitates hominibus impensas ab eisdem summe est
                  diligendus.</p>
               <p><emph>Tertio</emph> beatus Iohannes commendatur a suae vitae sanctitatis sublimitate, cuius
                  sanctitatis memoria in laude benedictionis est apud omnes homines, et hoc
                  specialiter propter tria. <note type="exemplum" id="E18">Primo propter suam patientiam, qua tormenta et exilium
                  toleravit. Secundo propter Christi praesentiam, qua ad convivii delectamenta
                  properavit. Tertio propter meritorum sufficientiam, qua diabolica tentamenta
                  refrenavit. Haec sole clarius patent sua in legenda veridica.</note> <note type="exemplum" id="E19">Refert enim <cit>
                     <bibl><author>Isidorus</author>
                        <title>in libro de ortu vita et obitu sanctorum patrum</title><span>:</span></bibl>
                     <quote>Mutavit Iohannes in aurum silvestres frondium virgas, litoreaque saxa in
                        gemmas, gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam praecepto
                        populi suscitavit, et redivivum corpus iuvenis remeante anima reparavit,
                        bibens letiferum haustum evasit periculum, et eodem poculo prostratos in
                        vitae reparavit statum.</quote>
                  </cit></note> Haec Isidorus.</p>
               <p>Rogemus igitur Dominum nostrum, ut per merita huius praedilecti discipuli
                  misereatur nosrti, dando hic gratiam, et tandem gloriam. Amen. <note type="coloumnbreak">[os 014. c.
                  13.]</note><cb n="13"/></p>
            </div>



         </div>
      </body>
   </text>
</TEI>
